Rehabilitacja w Zespole Górnego Otworu Klatki Piersiowej (TOS)

Rehabilitacja w Zespole Górnego Otworu Klatki Piersiowej (TOS)

 

Zespół górnego otworu klatki piersiowej (z ang. thoracic outlet syndrome – TOS) to zespół objawów bólowych i zaburzeń czuciowo-ruchowych wywołanych przez ucisk na włókna nerwowe i/lub naczynia krwionośne w okolicy górnego otworu klatki piersiowej.

Bóle nocne budzące i nie pozwalające na ponowne zaśnięcie, oraz osłabienia mięśniowe i parestezje towarzyszące TOS w ciągu dnia, są bardzo dużą przeszkodą w prawidłowym funkcjonowaniu. Te objawy często są wynikiem uszkodzenia/ucisku na nerwy w obrębie splotów nerwowych lub na naczynia kwionośne. Przyczyna ich wystąpienia może być dwojaka:

Anatomiczna, wynika z anomalii budowy anatomicznej, przeciążenia, przerostu, lub niewłaściwego usytuowania prawidłowych tkanek będących w pobliżu wrażliwej struktury nerwowej czy naczyniowej.
Postawna, zależna od postawy jaką przyjmujemy podczas pracy i odpoczynku, a także od rodzaju wykonywanych czynności w życiu codziennym.

Ze względu na interdyscyplinarność (ortopedyczną, neurologiczną, naczyniową, rehabilitacyjną i inne) tego zespołu, oraz ze względu na wielorakość symptomów i objawów diagnoza i terapia przyjmują różnorakie „oblicza” opisywane różnymi nazwami określającymi poszczególne wzorce kliniczne w obrębie jednego zespołu. Pomimo że upłynęło już wiele lat od opisania poraz pierwszy zespołu ucisku pęczka naczyniowo-nerwowego (Cooper 1821 rok), jego rozpoznanie i leczenie nadal przysparzają klinicystom wiele kłopotów. Nieprawidłowe rozpoznanie istoty uszkodzenia może decydować o podjęciu wadliwej terapii, które w najlepszym przypadku nie pogorszy dolegliwości. Większość lekarzy używa do diagnozy badań obrazowych takich jak rentgen (RTG), angiografia, elektromiografia (EMG), będących w przypadku diagnozy uszkodzenia tylko elementami dodatkowymi. Warto jest poszukać rzetelnej i ekonomicznej metody diagnostycznej, która przede wszystkim będzie przydatna dla ustalenia właściwego postępowania leczniczego – zachowawczego (rehabilitacji) lub operacyjnego.

Diagnoza kliniczna powinna opierać się jest na podstawowych, fizjologicznych, specyficznych ruchach w poszczególnych stawach składających się w warunkach patologii na charakterystyczny wzorzec określonego typu uszkodzenia. Badania obrazowe (aparaturą diagnostyczną) są używane jedynie w celu różnicowania podobnych klinicznie dolegliwości, lub potwierdzeniu już wcześniej postawionej hipotezy urazu.
 

Ćwiczenie 1 - Rozciąganie mięśni piersiowych w leżeniu

CEL: Rozciągnięcie mięśni piersiowych, mobilizacja ruchomości obręczy barkowej.

1. Połóż się na boku bez dolegliwości, dolna noga ugięta, dolna ręka prosta – na wysokości klatki piersiowej.
2. Górna noga prosta, wysunięta przed dolne kolano, górna ręka prosta – na wysokości klatki piersiowej.
3. Przenieś rękę górną do tyłu – w górę, po skosie, wraz z barkami i głową.
4. Opuszczaj dłoń do podłogi.

SPOSÓB WYKONANIA ĆWICZENIA
Połóż się na boku, dolna noga ugięta (udo w jednej linii z tułowiem), dolna ręka prosta na wysokości klatki piersiowej, górna noga prosta wysunięta przed dolne kolano, górna ręka prosta na wysokości klatki piersiowej. Przenieś rękę prostą do tyłu – w górę, po skosie, odwróć głowę i barki, wiodąc wzrokiem za ręką, jednocześnie wyciągaj piętę nogi prostej w dół. Dłoń staraj się opuścić jak najniżej – aż do podłogi. Nie wstrzymuj powietrza, z każdym wydechem ręka opada coraz niżej.

Powtórzenia: 10x
Serie ćwiczeń: 1 seria 2–3x dziennie
Intensywność: 40–50%

OCZEKIWANY EFEKT
Rozciągnięcie mięśni piersiowych, mobilizacja ruchomości obręczy barkowej.

Ćwiczenie 2 - Trening wzmacniający mięśnie międzyłopatkowe w pozycji siedzącej
CEL: Wzmacnianie mięśni przywodzących łopatkę. Korekta (reedukacja) postawy ciała.

1. Usiądź na krześle, wyprostuj plecy.
2. Ręce oprzyj na biodrach.
3. Ściągnij łopatki – wytrzymaj 5 sek.

SPOSÓB WYKONANIA ĆWICZENIA
Usiądź na krześle, wyprostuj plecy, ramiona rozluźnione, ręce oprzyj na biodrach. Powoli ściągaj łopatki – wytrzymaj 5 sek, rozluźnij.

Powtórzenia: 10–15x
Serie ćwiczeń: 2x
Długość przerw: 1–2 min
Intensywność: 60–70%

OCZEKIWANY EFEKT
Wzmocnienie mięśni międzyłopatkowych, mobilizacja ruchomości obręczy barkowej. Poprawa postawy ciała w pozycji siedzącej.