Z praktyki gabinetu
Interakcje leków i zabiegów fizykalnych (Barbara Szczegielniak, Anna Rebeka Szczegielniak, Jan Szczegielniak)Dokładna znajomość metod podawania leku, opanowanie technik zabiegu przy określonych schorzeniach i dostosowanie ich do możliwości chorego stanowi podstawę uzyskania optymalnego efektu terapeutycznego. Dotyczy to zarówno dawki leku jak i parametrów czynnika fizykalnego |
|
1. Czynniki wpływające na skuteczność fonoforezy.
|
Czynnik |
Zalecenia |
|
Dawka leku |
Zależy od obszaru nadźwiękawiania. |
|
Podłoże leku |
Żele |
|
Skóra |
Zwiększenie przepuszczalności naskórka i skóry: |
|
Dobór mocy |
Stany ostre i podostre – dawki słabe – |
|
Dobór częstotliwości |
1 MHz – tkanki głębiej położone |
|
Sposób ekspozycji fali ultradźwiękowej |
Impulsowa |
|
Współczynnik wypełnienia |
1:4 i mniejszy |
|
Czas ekspozycji |
Stany ostre – 1–3 min. |
|
Rodzaj głowicy |
Dobrana do obszaru oddziaływania |
|
Obszar oddziaływania |
Obszar nieprzekraczający trzykrotnie powierzchni efektywnego promieniowania głowicy |
|
Sposób nadźwiękawiania |
Metoda dynamiczna |
|
Liczba zabiegów |
10–15 zabiegów |
Oddzielnym i nie mniej ważnym zagadnieniem dotyczącym farmakologii środków stosowanych w procesie usprawniania jest poznanie przez fizjoterapeutę skutków zażywania określonych leków w leczeniu podstawowym i schorzeniach współistniejących, ich wpływu na możliwości wysiłkowe chorego, jego sprawność oraz ewentualne wskazania i przeciwwskazania do stosowania zabiegów fizykalnych. Postępowanie fizjoterapeutyczne musi bowiem być spójne nie tylko z leczeniem zasadniczym, ale także zawsze uwzględniać choroby współistniejące i ogólny plan leczenia chorego.
Środki farmakologiczne mogą bowiem zarówno potęgować jak i niwelować zamierzone efekty terapeutyczne w procesie usprawniania prowadzonym przez fizjoterapeutę (tab. 2). Dlatego zainteresowania współczesnej fizjoterapii obejmować powinny nie tylko możliwości stosowania określonych środków farmakologicznych w wybranych zabiegach dotyczących samego procesu usprawniania, ale także problemów farmakologii związanych z interakcją leków i zabiegów fizjoterapeutycznych, dotychczas tylko w niewielkim stopniu opisywanych w literaturze przedmiotu.
Jest to tym bardziej ważne, że wybrane środki farmakologiczne w tym maści i żele są często stosowane przez samego pacjenta w trakcie usprawniania, co nie jest odnotowywane w dokumentacji medycznej dla potrzeb fizjoterapii i tym samym nieuwzględniane przez fizjoterapeutę w procesie terapeutycznym.
Tabela 2. Interakcje leków i wybranych zabiegów fizykalnych.
|
Zabieg fizykalny |
Pożądany efekt terapeutyczny |
Leki zwiększające efekt terapeutyczny |
Leki zmniejszające efekt terapeutyczny |
|||
|
Krioterapia
|
Działanie przeciwbólowe, |
(glikokortykosteroidy) |
1. Działające rozkurczająco na naczynia krwionośne mogą zaostrzyć obrzęk miejscowy |
|||
|
Zmniejszenie napięcia mięśni |
zwiotczające, działające postsynaptycznie) |
|
||||
|
Niektóre formy krioterapii mogą powodować czasowe blokowanie dyfuzji leku |
||||||
|
Parafina |
Działanie przeciwbólowe
|
1. NLPZ |
1. Nieselektywny agonista receptorów muskarynowych może pobudzać połączenia nerwowo-mięśniowe |
|||
|
Zmniejszenie napięcia mm |
1. Wpływające rozluźniająco na mm szkieletowe |
1. Kurczące naczynia krwionośne |
||||
|
Przyspieszenie przepływu krwi |
1. Rozkurczające obwodowe naczynia krwionośne (vasodilitatory) |
1. Kurczące naczynia krwionośne |
||||
|
Ciepłe kąpiele |
Obniżenie sztywności mięśni i stawów na dużych obszarach |
1. Przeciwbólowe z grupy opioidów |
|
|||
|
U osób stosujących ciepłe kąpiele i przyjmujących leki obniżające ciśnienie oraz rozszerzające naczynia (nitraty, vasodilitatory, blokujące kanał wapniowy) może pojawić się nagłe obniżenie ciśnienia |
||||||
|
Promieniowanie ultrafioletowe |
Przyspieszenie gojenie ran, |
1. Antybiotyki o działaniu ogólnoustrojowym i miejscowym |
1. Zwiększające wrażliwość skóry na światło |
|||
|
Leki antybakteryjne powodują zwiększenie wrażliwości skóry na światło UV |
||||||
|
TENS |
Działanie przeciwbólowe |
1. Przeciwbólowe z grupy opioidów |
1. Antagonistyczne do leków opioidowych |
|||
|
Elektrostymulacja nerwowo-mięśniowa |
Zwiększenie siły i wytrzymałości mm |
|
1.Działające rozluźniająco na mm szkieletowe |
|||
|
Obniżenie spastyczności |
1. Działajace rozluźniająco na mm szkieletowe |
1. Nieselektywny agonista receptorów muskarynowych może pobudzać połączenia nerwowo-mięśniowe |
||||
Tabela 3. Przykłady leków zmieniających efekt terapeutyczny wybranych zabiegów fizykalnych.
|
Leki |
Działanie leków |
Przykładowe leki w różnych postaciach farmaceutycznych (tabletki, kapsułki, maści, żele itp.)
|
|
Sterydy |
Przeciwzapalne (zmniejszanie objawów zapalenia), zmniejszające obrzęk, przeciwuczuleniowe |
|
|
Niesterydowe Leki Przeciwzapalne (NLPZ) |
Przeciwzapalne, przeciwbólowe, przeciwgorączkowe |
|
|
Rozluźniające mięśnie szkieletowe |
|
|
|
2. Środki zmniejszające napięcie mięśni szkieletowych działające na rdzeń kręgowy |
|
|
|
3. Inne środki zwiotczające (miejscowo) |
|
|
|
Opioidowe leki przeciwbólowe |
Silne przeciwbólowe i depresyjnie na OUN, depresyjnie na układ oddechowy |
|
|
Nieopioidowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne |
Działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe |
|
|
Leki miejscowo znieczulające |
Miejscowe znieczulenie, hamowanie odczynu zapalnego |
|
|
Rozkurczające obwodowe naczynia krwionośne |
Rozszerzające naczynia krwionośne i zwiększające przepływ tkankowy |
|
|
Antybiotyki |
Działanie bakteriobójcze i bakteriostatyczne |
|
|
Leki kurczące naczynia krwionośne |
Działanie obkurczające naczynia krwionośne |
|
|
Leki zwiększające wrażliwość skóry na światło |
Działanie fotouczulające |
|
|
Antagoniści leków opioidowych |
Zniesienie działania leków opioidowych |
|
|
Nieselektywne agonista receptorów muskarynowych |
Pobudzenie układu przywspółczulnego |
|
Kręgosłup lędźwiowy
Mechaniczne Diagnozowanie i Terapia
Światowy bestseller!
Ćwiczenia z atlasu ruchowego
Przykłady ćwiczeń w konkretnych schorzeniach, które pacjent powinien wykonywać w domu jako kontynuacje fizjoterapii
Opisy przypadków
Przykłady terapii z zastosowaniem wybranej metody fizjoterapeutycznej w konkretnych schorzeniach wraz z propozycją programu terapeutycznego dopasowanego do danego pacjenta.
Fizykoterapia
Przedstawienie nowoczesnych technologii w fizykoterapii wraz z zastosowaniem w wybranych schorzeniach.
Polecamy
Twoja ankieta w 3 krokach
