Fizjoterapia w SM
Fizjoterapia w stwardnieniu rozsianym polega na wykorzystaniu ruchu, zabiegów fizykalnych oraz masażu. Najkorzystniej jest, gdy te wszystkie powyższe składowe są ze sobą połączone w postaci terapii skojarzonej, działając na wszystkie części aparatu kostno-mięśniowego, nerwowego i krążeniowego. Wtedy to korzyści ze stosowania fizjoterapii są najpełniejsze i utrzymują się relatywnie długo po zakończeniu leczenia.

Planując proces usprawniania, należy pamiętać, że u chorych na SM powstają znaczne deficyty motoryczne, co prowadzi do ograniczenia ich aktywności ruchowej, a w konsekwencji do zmniejszenia aktywności we wszystkich sferach życia. Dlatego określając cele w fizjoterapii SM, należy uwzględnić fakt, że powodem postępującego deficytu jest nie tylko pierwotne uszkodzenie istoty białej, ale również nakładające się wtórne ograniczenia aktywności chorego (akinezja) [ryc. 1]. Celem fizjoterapii jest więc utrzymanie sprawności motorycznej pacjenta na maksymalnie wysokim poziomie, adekwatnym do uszkodzenia somatycznego w obrębie OUN. Należy podkreślić, że żaden objaw choroby nie może być traktowany jako samoistny cel fizjoterapii, tylko jako składowa część całości deficytu ruchowego. Oznacza to, że niemożliwy jest niedowład bez towarzyszących nieprawidłowości napięcia mięśniowego, które z kolei wywołuje objawy zmęczenia, zaburzeń koordynacji i w konsekwencji ograniczenie zakresu ruchów. Dobierając więc środki i metody fizjoterapii, trzeba mieć na uwadze wielokierunkowy jej wpływ. Oznacza to, iż przykładowo, niwelując przykurcze mięśniowe u chorego na SM,  należy wpływać również na równowagę i inne funkcje, które są niezbędne dla utrzymania prawidłowych czynności życia codziennego [1, 2].

Za pomocą fizjoterapii likwiduje się następujące objawy:

• obniżone napięcie mięśniowe – wiotkość,
• podwyższone napięcie mięśniowe – spastyczność,
• przykurcze więzadłowo-mięśniowe,
• zaburzenia równowagi i koordynacji
• ból [1, 2].

Kinezyterapia w SM
Kinezyterapię (terapię ruchem) stosuje się w formie ćwiczeń mięśni nie tylko objętych niedowładem, ale również kompleksowo wszystkich mięśni organizmu, także tych nieobjętych niedowładem spastycznym lub hipotonią.
W skład ćwiczeń fizycznych wchodzą:

• ćwiczenia rozciągające zwiększające elastyczność mięśni i zakres ruchomości w stawach oraz zmniejszające spastyczność,
• ćwiczenia dynamiczne zwiększające siłę mięśniową, poprawiające odżywienie tkanek oraz ogólną kondycję, wydolność oraz odporność organizmu,
• ćwiczenia oddechowe zwiększające wydolność układu oddechowego, rozluźniające, relaksujące,
• ćwiczenia równoważne poprawiające równowagę, ułatwiające samokontrolę nad organizmem i stabilność przy poruszaniu się,
• ćwiczenia koordynacyjne poprawiające zborność ruchów, ułatwiające lokomocję,
• ćwiczenia izometryczne pozwalające kontrolować napięcie mięśniowe podczas wykonywania czynności życia codziennego [3].