33 Copyright by Forum Media Polska Sp. z o.o. Fizykoterapia WYKORZYSTANIE KRIOTERAPII W LECZENIU CHORÓB NARZĄDU RUCHU Krioterapia – zarówno miejscowa, jak i ogólnoustrojowa (kriokomora) – ma od wielu lat pozytywne wyniki we wspomaganiu leczenia chorób narządu ruchu. Stosowanie terapii poprzez stymulację krążenia w miejscu schorzenia, dostarczanie przez organizm wzmożonych ilości katecholamin czy kortykosterydów wpływa pozytywnie na proces regeneracyjny tej okolicy. Uważa się, że skojarzone leczenie z wykorzystaniem krioterapii ma znaczenie w dochodzeniu do stanu zdrowia także u sportowców. Rys historyczny Krioterapia jest metodą leczniczą stosowaną od ok. 2500 r. p.n.e. Pierwotnie w starożytnym Egipcie zauważono, że stosowanie lodu czy zimnej wody do chłodzenia urażonych, obrzękniętych tkanek daje efekt zmniejszenia bólu i obrzęku. W czasach starożytnej Grecji Hipokrates zalecał stosowanie zimnych okładów w celu zmniejszenia obrzęku, krwawienia i bólu. Dopiero w ubiegłym wieku rozpoczęto pierwsze próby z rzeczywiście niskimi temperaturami, stosując ciekły azot do osiągnięcia efektu obniżenia temperatury poniżej –100°C. Dlaczego krioterapia? Krioterapia ma za zadanie z jednej strony niszczyć patologicznie zmienione tkanki, a z drugiej – stymulować regeneracyjne procesy fizjologiczne. Zadaniem techniki jest zmniejszenie stanu zapalnego, zmniejszenie bólu, stymulacja ukrwienia chorobowo zmienionego miejsca. Mechanizm działania Procesy, które zachodzą w organizmie na skutek niskich temperatur przebiegają w kilku etapach. W pierwszej kolejności termoreceptory skórne poprzez układ współczulny powodują odruch ze strony naczyń w skórze i tkance podskórnej – dochodzi do ich zwężenia. Zmniejszenie przepływu krwi daje efekt obronny przed utratą ciepła, jednocześnie doprowadzając do zwolnienia metabolizmu w tkankach. Na skutek reakcji Lewisa dochodzi do wazodylatacji po ok. 5–10 minutach od momentu zwężenia naczyń [1]. Wtedy to następuje zwiększenie przepływu krwi (nawet czterokrotne) i utrzymuje się ono od dwóch do czterech godzin od wystawienia na działanie zimna. Uruchomieniu ulegają dwa rodzaje termogenezy: drżeniowa oraz bezdrżeniowa. Termogeneza drżeniowa jest efektem szybkich, nieskoordynowanych drobnych skurczów mięśniowych, na skutek których energia mechaniczna jest zamieniana w energię cieplną. Termogeneza bezdrżeniowa jest efektem termicznym zachodzącym w tkance tłuszczowej brunatnej, gdzie podczas utleniania substratów dochodzi do wytworzenia energii cieplnej [2]. Najbardziej podatne na reakcje naczynioruchowe są okolice kończyn górnych i dolnych, natomiast mało podatna jest skóra twarzy i głowy. Z drugiej strony bardzo duża liczba termoreceptorów znajduje się na skórze głowy.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTMwMjc0Nw==