Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

14 września 2018

NR 97 (Wrzesień 2018)

Akupunktura ręki w terapii
Część 1

604

W poprzednich miesiącach przedstawiliśmy Państwu wiele mikrosystemów akupunkturowych, tj. akupunkturę ucha, akupunkturę czaszki dr. Yamamoto i akupunkturę brzucha. W tym numerze skupimy się na coraz popularniejszych akupunkturze i masażu ręki opisanych w sposób kompleksowy przez chińskiego praktyka Qiao Jinlin.

W jaki sposób doszło do opracowania systemu akupunktury ręki przez praktyków tradycyjnej medycyny chińskiej? Po pierwsze, wiele punktów akupunkturowych leżących na meridianach lokalizuje się na ręce. Zauważono, że masowanie, moksowanie lub stymulowanie igłami akupunkturowymi tkliwych punktów korzystnie wpływa na stan odpowiadających im narządów. Po drugie, ręka jest często wykorzystywanym mikrosystemem, na którym reprezentuje się całe ciało i w którym stosuje się techniki leczenia analogiczne do wspomnianych w poprzednim zdaniu. 
Z połączenia punktów akupunkturowych opisanych w TCM oraz map ciała zobrazowanych na ręce powstała Hand Acupuncture Therapy, czyli kompletny system akupunktury ręki, który polega na stosowaniu zabiegów fizjoterapeutycznych na ręce celem leczenia i zapobiegania chorobom oraz redukcji bólu. Technikami wykorzystywanymi w terapii ręki są: masowanie, akupresura, akupunktura, terapia magnesami itd. 

Diagnoza

Przed rozpoczęciem leczenia przy użyciu akupunktury ręki należy zawsze zdiagnozować pacjenta. W leczeniu można opierać się zarówno na diagnozie zgodnej z medycyną chińską, jak i na rozpoznaniach lekarzy medycyny zachodniej. Teoriami medycyny chińskiej, które wyjaśniają działanie akupunktury ręki, są: teoria Ba Gua (ośmiu trygramów), teoria Zang Fu (narządów wewnętrznych) oraz Jing Luo (meridianów i ich odgałęzień). Dodatkowo ręka jest wykorzystywana nie tylko do leczenia pacjentów, posiada również wartość diagnostyczną (ocena przebarwień, koloru skóry, paznokci itd.). 

Punkty akupunkturowe ręki

Każdy z przedstawionych na rysunku punktów akupunkturowych ma swój zestaw wskazań, który zostanie pokrótce omówiony. Na dłoniowej powierzchni ręki znajduje się sześć punktów akupunkturowych: 

  • punkt Lu 10 – zlokalizowany w połowie pierwszej kości śródręcza, pomiędzy kością a mięśniem kłębu, może być wykorzystywany do leczenia bólu gardła, kaszlu z dużą ilością plwociny oraz astmy i napięcia w klatce piersiowej; 
  • punkt Ht 8 – zlokalizowany pomiędzy IV a V kością śródręcza, w miejscu, gdzie piąty palec styka się z dłonią przy zaciskaniu ręki w pięść, jest wykorzystywany w leczeniu odczucia gorąca w centralnych częściach dłoni, przy bólu i pieczeniu języka oraz przy bólu łokci; 
  • punkt Pc 8 – zlokalizowany pomiędzy I a II kością śródręcza, gdzie środkowy palec styka się z dłonią przy zaciskaniu ręki w pięść, może być wykorzystywany do leczenia chorób gorączkowych, wymiotów, czkawki i krwawienia z nosa; 
  • punkt Pc 9 – zlokalizowany na opuszce palca trzeciego, jest używany w bólach dławicowych, w zawale mięśnia sercowego, udarze oraz przy utracie świadomości – w czasie gdy oczekujemy na przyjazd karetki;
  • punkt SI 2 – zlokalizowany na połączeniu skóry jasnej i ciemnej na piątym palcu na dystalnej krawędzi stawu śródręczno-paliczkowego, służy do leczenia szumów usznych i zawrotów głowy; 
  • punkt SI 3 – zlokalizowany na połączeniu skóry jasnej i ciemnej na łokciowej stronie ręki na proksymalnej krawędzi stawu śródręczno-paliczkowego przy ręce zaciśniętej w pięść, służy do leczenia potylicznego bólu głowy, sztywności karku, zapalenia ucha środkowego i zewnętrznego oraz podobnie jak punkt SI 2 szumów usznych.
1A–B Punkty akupunkturowe na dłoniowej i grzbietowej stronie ręki 

Na grzbietowej powierzchni ręki znajduje się 12 punktów akupunkturowych, głownie leżących na meridianach Yang. Ich opis można rozpocząć od punktów Jing Well (Studni). Każdy z nich, z wyjątkiem punktu Pc 9 opisanego wcześniej, znajduje się na dolnej granicy płytki paznokcia, ok. 0,1 mm do dołu i boku od wewnętrznego lub zewnętrznego brzegu:

  • punkt Lu 11 – zlokalizowany na promieniowym brzegu kciuka, może być użyty w stanie astmatycznym lub przy napadach kaszlu utrudniających wentylację; 
  • punkt LI 1 – zlokalizowany na promieniowym brzegu paznokcia palca wskazującego, jest używany do leczenia suchości ust i obrzęku okolicy jamy ustnej, dodatkowo może być wykorzystywany we wszystkich chorobach w obrębie głowy; 
  • punkt SJ 1 – zlokalizowany na łokciowym brzegu paznokcia palca czwartego, jest wskazany przy zbaczaniu języka oraz przy wysiłkowych bólach dławicowych i ucisku w klatce piersiowej;
  • punkt Ht 9 – zlokalizowany na promieniowym brzegu palca małego, posiada takie same wskazania jak punkt SJ 1; 
  • punkt studni SI 1 – zlokalizowany na łokciowym brzegu palca małego, jest wskazany w drobnych zmętnieniach rogówki, problemach z laktacją i przy bólu gardła. 
2 Nakłucie punktó w Jing Well (Studni) służ ą cych do przywracania świadomości

Kolejnymi punktami na ręce są: 

  • punkt LI 2 – zlokalizowany na dystalnym brzegu drugiego stawu śródręczno-paliczkowego po stronie promieniowej, wskazany w leczeniu bólu zębów, bólu gardła, w krwawieniach z nosa i przy zamglonym widzeniu; 
  • punkt LI 3 – zlokalizowany na proksymalnym brzegu drugiego stawu śródręczno-paliczkowego po stronie promieniowej, wskazany w leczeniu bólu oczu, gardła lub zębów; 
  • punkt LI 4 – znajduje się na grzbietowej powierzchni dłoni, pomiędzy pierwszą a drugą kością śródręcza, na wysokości połowy drugiej kości śródręcza, pomiędzy kością a mięśniem, jako punkt kierujący energię do głowy jest wskazany w leczeniu bólu głowy, porażeniu nerwu twarzowego, tikach, bolesnych skurczach mięśni twarzy, katarze i przy zatkanym nosie; 
  • punkt LI 5 – znajduje się w centrum tabakierki anatomicznej, jest wykorzystywany w zaczerwienieniu, obrzęku i bólu oczu; 
  • punkt SI 4 – znajduje się na łokciowej granicy ręki na połączeniu skóry jasnej i ciemnej, dystalnie od kości trójgraniastej i proksymalnie od piątej kości śródręcza, służy do leczenia bruksizmu i wzmożonego napięcia w stawie skroniowo-żuchwowym; 
  • punkt SJ 2 – zlokalizowany na grzbiecie dłoni, na proksymalnej granicy błony międzypalcowej, pomiędzy palcem czwartym a piątym, jest używany do leczenia zawrotów głowy; 
  • punkt SJ 3 – zlokalizowany na grzbietowej powierzchni dłoni, proksymalnie od czwartego stawu śródręczno-paliczkowego, pomiędzy czwartą a piątą kością śródręcza, jest używany do leczenia chorób gorączkowych bez występowania potów.
3 Powierzchnia dłoniowa ręki – punkty dodatkowe
4 Powierzchnia grzbietowa ręki – punkty dodatkowe

Punkty dodatkowe

Niektóre szkoły medycyny chińskiej zamiast klasycznych lokalizacji punktów akupunkturowych preferowały nakłuwanie punktów najbardziej tkliwych w okolicy wybranego punktu akupunkturowego. W ten sposób po połączeniu nowych lokalizacji nakłuć z obserwacjami klinicznymi doszło do opracowania dodatkowych punktów leżących na przebiegu meridianów. Obecnie są one powszechnie stosowane i niejednokrotnie udowodniły swoją praktyczność i skuteczność kliniczną. Informacje o ich funkcjach i lokalizacji można zazwyczaj odnaleźć w atlasach akupunkturowych w kategorii: punkty ekstra/punkty dodatkowe. Niestety, do tej pory nie ustalono ich jednolitej numeracji, co może prowadzić do trudności w ich omawianiu i nieporozumień...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałów pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy