Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

11 grudnia 2018

NR 100 (Grudzień 2018)

Elektroakupunktura — zalety stymulacji prądem

510

Elektroakupunktura jest połączeniem zabiegu akupunkturowego z oddziaływaniem prądem elektrycznym na organizm. Ponieważ u jej podłoża leżała akupunktura, założenia teoretyczne dotyczące przepływu energii w ciele człowieka pozostają takie same jak w medycynie chińskiej.

Klasycznie przepływ energii w meridianach jest stymulowany poprzez nakłucie punktów akupunkturowych oraz manipulacje mechaniczne igłami. W elektroakupunkturze manipulacje wykonywane przez terapeutę są zastąpione przez impulsy elektryczne o określonej częstotliwości i natężeniu. W trakcie zabiegu jest wykorzystywany prąd o zmiennym natężeniu o zakresie 10–500 µA, którego napięcie nie przekracza 5 V, a częstotliwość – 10 Hz.

Jak przeprowadzać zabiegi elektroakupunktury

Analogicznie do klasycznych zabiegów akupunktury kluczowym elementem skutecznego leczenia jest postawienie właściwego rozpoznania i odpowiednie dobranie punktów akupunkturowych. W związku z tym poprawne zebranie wywiadu i zbadanie pacjenta mają ogromne znaczenie i są nieodłącznym elementem wizyty. 

Po uzyskaniu wszystkich niezbędnych informacji o pacjencie i opracowaniu planu leczenia terapeuta może przejść do wykonania zabiegu elektroakupunktury. Zabieg należy rozpocząć od nakłucia wybranych wcześniej punktów akupunkturowych igłami akupunkturowymi, które muszą posiadać metalową rękojeść. Do zabiegu można wykorzystywać igły miedziane, stalowe bądź wykonane z metali szlachetnych. Ponieważ miedź jest dobrym przewodnikiem, w elektroakupunkturze najczęściej wykorzystuje się igły z miedzianymi rękojeściami, czyli klasyczne chińskie igły akupunkturowe. Po nakłuciu igły są podłączane za pomocą klipsów i kabli do urządzeń emitujących impulsy elektryczne (zdj. 1). 

Urządzenia do elektroakupunktury pozwalają na regulowanie natężenia i częstotliwości impulsów, co pozwala terapeucie dostosować typ stymulacji do danego zabiegu. Istnieje parę teorii dotyczących poprawnych technik elektrostymulacji, jednak najczęściej przyjmuje się, że natężenie 6–10 Hz 
ustawia się, aby manipulacja odpowiadała wzmacnianiu energii punktu akupunkturowego, a natężenie 15–60 Hz – by rozpraszała nadmiar energii. 

Punkt akupunkturowy należy wzmacniać, jeżeli pacjent jest osłabiony, zmęczony lub ma niedowład w kończynie, co odpowiada stanom określanym jako Niedobór w medycynie chińskiej. Przykładowymi punktami, które zazwyczaj są wzmacniane, są punkty na meridianach Yin oraz punkty poprawiające określone funkcje organizmu. W osłabieniu kończyn można przykładowo wykorzystać nakłucie punktów: St 30, St 36, Sp 3, Liv 8, Kid 3 i Kid 10. 

Z kolei manipulację o typie redukcji najczęściej wykonuje się w celu poruszenia energii, np. w ograniczeniu ruchomości po urazie, przy obecności siniaków oraz w wypadku bólu, co odpowiada rozpoznaniu Zastoju lub Nadmiaru według medycyny chińskiej.

W trakcie zabiegu elektroakupunktury zawsze należy nakłuć parzystą liczbę punktów, ponieważ impulsy elektryczne przemieszczają się pomiędzy jedną igłą a drugą. Dodatkowo pary igieł podłączone jednym zestawem kabli powinny znajdować się po tej samej stronie ciała, aby impulsy elektryczne nie przechodziły przez serce i nie mogły zaburzyć pracy układu bodźcotwórczo-przewodzącego.

Jeśli terapeuta nie jest zdecydowany na nakłuwanie pacjenta, zamiast igieł może wykorzystać elektrody żelowe przylepiane na punkty akupunkturowe. Taki zabieg jest dobrą alternatywą dla pacjentów obawiających się igieł, a także dla osób, które nie chcą przekłuwać skóry. Należy jednak mieć na uwadze, że stymulacja elektryczna igieł oraz elektrod różni się głębokością oddziaływania. Za pomocą igieł można wpłynąć na mięśnie oraz struktury położone głęboko, podczas gdy elektrody oddziałują na płytsze struktury.

Jeśli pacjent nie ma zaburzeń czucia, w trakcie zabiegu będzie odczuwać mrowienie. Należy tutaj mieć na uwadze zróżnicowany próg bólu i dostosować natężenie prądu do odczuć pacjenta. Zabieg elektroakupunktury nie powinien powodować dyskomfortu, jednocześnie przepływ prądu powinien być odczuwalny.

1. Urządzenia do elektroakupunktury

Zabiegi elektroakupunktury powinno się wykonywać dwa razy w tygodniu, a w przypadku intensywnej pracy w świeżych stanach, nastawionej na jak najszybszy efekt, ich częstość można zwiększyć nawet do jednego zabiegu co dwa dni. Czas trwania elektroakupunktury wynosi zazwyczaj 20–30 min. W przypadku lekkich dolegliwości zabieg może być krótszy, zaś w leczeniu chorób neurologicznych i schorzeń przewlekłych powinien trwać 25–30 min. Stosowanie prądu o wyższych częstotliwościach powinno prowadzić do skrócenia czasu trwania zabiegu. Elektroakupunktura nie powinna być stosowana rutynowo bądź zbyt często, ponieważ organizm pacjenta może się przyzwyczaić do stymulacji, co doprowadzi do spadku skuteczności tej techniki. 

Wskazania i przeciwwskazania do elektroakupunktury

Elektroakupunktura jest wykorzystywana w leczeniu szerokiego spektrum zaburzeń. Badania wskazują, że jest szczególnie skuteczna w leczeniu problemów neurologicznych oraz bólowych. 

Klasyczne zespoły chorobowe, objawy i stany, w których wykorzystuje się elektroakupunkturę, to:

  • przewlekłe zespoły bólowe,
  • bóle kręgosłupa,
  • niedowłady po udarze,
  • porażenie nerwu twarzowego,
  • przewlekły stres,
  • zespół napięć przedmiesiączkowych,
  • nerwobóle i neuralgia nerwu trójdzielnego,
  • stany zapalne narządu ruchu.


Do wskazań do wykonania elektroakupunktury można zaliczyć także bóle pooperacyjne i poporodowe oraz bóle powstałe na skutek przeciążeń i urazów struktur narządu ruchu. W wypadku leczenia bólu najlepsze efekty uzyskuje się, stosując naprzemienną stymulację wysokimi i niskimi częstotliwościami. Dodatkowo w akupunkturze czaszki wykorzystuje się wysokie częstotliwości, podczas gdy punkty akupunkturowe na ciele stymuluje się częstotliwościami niższymi.

2. Aparat do stymulacji przezskórnej oraz przenośne urządzenie do elektroakupunktury

Elektroakupunktura może być techniką pierwszego wyboru. Jej zastosowanie może też zostać rozważone w momencie, gdy akupunktura klasyczna nie przynosi oczekiwanych rezultatów, w szczególności u pacjentów z zburzeniami neurologicznymi, czyli w wypadku niedowładów, porażeń i neuralgii. Dodatkowo skuteczność elektroakupunktury można zwiększyć poprzez łączenie jej z innymi technikami leczenia, np. z masażem lub moksowaniem.

3. Leczenie neuralgii nerwu trójdzielnego
4. Leczenie zespołu napięć przedmiesiączkowych

Pomimo niewątpliwych korzyści, które można uzyskać dzięki zastosowaniu elektroakupunktury, istnieją cztery istotne przeciwwskazania wykluczające możliwość jej wykorzystania:

  • padaczka lub epilepsja,
  • przebyty udar mózgu,
  • choroby serca,
  • wszczepiony rozrusznik serca.

Jak powstała elektroakupunktura

Elektroakupunktura jest metodą stosunkowo nową, której historia sięga XVIII w. W tym okresie we Włoszech dwóch uczonych – Ludwik Galvani i Aleksander Volta – opracowało galwanoterapię, czyli zabiegi lecznicze polegające na oddziaływaniu na organizm człowieka prądem elektrycznym niskiego napięcia. Po upływie niemal wieku francuski neurolog

Guillaume Duchenne (1806–1873) wprowadził pojęcie elektroterapii oraz opraco...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy