Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Aspekty prawne w pracy fizjoterapeuty

19 października 2020

NR 120 (Październik 2020)

Działalność uzdrowisk w czasie epidemii koronawirusa

119

Od wielu miesięcy świat, w tym Polska, zmaga się z epidemią koronawirusa SARS-CoV-2. Epidemia koronawirusa wpływa na większość dziedzin życia społecznego i gospodarczego, w tym na wykonywanie zawodu fizjoterapeuty. Wpłynęła także na ograniczenie działalności polskich uzdrowisk.

Fizjoterapeuci stanowią znaczącą liczebnie i bardzo ważną część personelu medycznego uzdrowisk. Wykonywanie tego zawodu w uzdrowisku ma charakter specyficzny i wymaga znajomości zarówno zasad rehabilitacji uzdrowiskowej, a szczególnie właściwości i metodyki zabiegów z wykorzystaniem surowców naturalnych, jak i zakresów świadczeń przysługujących poszczególnym grupom pacjentów.
Funkcjonowanie polskich uzdrowisk jest ściśle związane z lecznictwem uzdrowiskowym. Lecznictwo uzdrowiskowe jest integralną częścią systemu ochrony zdrowia i stanowi rodzaj działalności leczniczej, a także jest związane z balneologią jako dziedziną wiedzy medycznej. Istotą balneologii i medycyny fizykalnej jest bodźcowe działanie czynników balneologicznych i fizykoterapeutycznych odpowiednio dawkowanych, co pozwala na uzyskanie reakcji zdrowotnych poprawiających funkcjonowanie organizmu1.

POLECAMY

Stan epidemii

Specyficzną instytucją prawną, którą może wprowadzić państwo na całości lub części swego terytorium, jest stan epidemii. Stan epidemii oznacza sytuację prawną wprowadzoną na danym obszarze w związku z wystąpieniem epidemii w celu podjęcia określonych w ustawie działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych dla zminimalizowania skutków epidemii. Epidemia to wystąpienie na danym obszarze zakażeń lub zachorowań na chorobę zakaźną w liczbie wyraźnie większej niż we wcześniejszym okresie albo wystąpienie zakażeń lub chorób zakaźnych dotychczas niewystępujących.
Stan epidemii na obszarze województwa lub jego części ogłasza i odwołuje wojewoda, w drodze rozporządzenia, na wniosek państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Jeżeli epidemia występuje na obszarze więcej niż jednego województwa, stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii ogłasza i odwołuje, w drodze rozporządzenia, Minister Zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej, na wniosek Głównego Inspektora Sanitarnego.
Na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Uzdrowiska

W polskiej literaturze powszechnie uzdrowiskiem określa się miejscowość mającą klimat i warunki środowiskowe o właściwościach leczniczych, zasobną w naturalne tworzywa lecznicze (wody, torfy), wyposażoną w budynki (o funkcjach hotelowych, żywieniowych, zabiegowych) i odpowiednie urządzenia (m.in. pijalnie, tężnie) umożliwiające działalność leczniczą oraz wypoczynkową. Obecnie w Polsce jest 
45 uzdrowisk statutowych. Najwięcej uzdrowisk jest w województwach dolnośląskim i małopolskim.
Powszechny jest podział uzdrowisk z uwagi na ich położenie nad poziomem morza na nizinne, nadmorskie, podgórskie i górskie. Natomiast z uwagi na posiadane surowce naturalne uzdrowiska dzielą się na zdrojowiska (posiadające wody lecznicze), uzdrowiska borowinowe oraz mieszane. Popularne polskie uzdrowiska to m.in. Busko-Zdrój, Ciechocinek, Iwonicz-Zdrój, Lądek-Zdrój, Kołobrzeg, Krynica-Zdrój, Kudowa-Zdrój, Nałęczów, Szczawnica i Świnoujście.
Funkcjonowanie uzdrowisk reguluje przede wszystkim ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1056). Zgodnie z definicją ustawową lecznictwo uzdrowiskowe to zorganizowana działalność polegająca na udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu leczenia uzdrowiskowego albo rehabilitacji uzdrowiskowej, prowadzona w uzdrowisku przez zakłady lecznictwa uzdrowiskowego albo poza uzdrowiskiem w szpitalach i sanatoriach znajdujących się w urządzonych podziemnych wyrobiskach górniczych, przy wykorzystaniu warunków naturalnych, takich jak:

  • właściwości naturalnych surowców leczniczych,
  • właściwości lecznicze klimatu, w tym talasoterapia i subterraneoterapia, oraz właściwości lecznicze mikroklimatu a także towarzyszące zabiegi z zakresu fizjoterapii.

Do większości metod leczniczych stosowanych w uzdrowiskach wykorzystuje się naturalne surowce, a należą do nich: wody mineralne lecznicze, peloidy (borowiny, fango) i gazy, w tym dwutlenek węgla, siarkowodór i radon.
Działalność lecznicza w uzdrowisku prowadzona jest w tzw. zakładach lecznictwa uzdrowiskowego. Zakładami lecznictwa uzdrowiskowego są: szpitale uzdrowiskowe, sanatoria uzdrowiskowe, szpitale uzdrowiskowe dla dzieci i sanatoria uzdrowiskowe dla dzieci, przychodnie uzdrowiskowe, zakłady przyrodolecznicze oraz szpitale i sanatoria w urządzonych podziemnych wyrobiskach górniczych.
W uzdrowiskach realizowane są:

  • turnusy NFZ,
  • turnusy ZUS,
  • turnusy rehabilitacyjne dla osób z orzeczonym stopniem niepełnosprawności,
  • turnusy komercyjne.

Turnusy NFZ

Świadczeniobiorcy (pacjenci) w systemie publicznego ubezpieczenia zdrowotnego mają ustawowe prawo do świadczeń gwarantowanych. Jednym z rodzajów świadczeń gwarantowanych jest lecznictwo uzdrowiskowe. Pacjent ma prawo do leczenia w szpitalu uzdrowiskowym i w sanatorium uzdrowiskowym. Leczenie uzdrowiskowe przysługuje na podstawie skierowania lekarza ubezpieczenia zdrowotnego. Świadczenia gwarantowane lecznictwa uzdrowiskowego obejmują dzieci i osoby dorosłe. Dla dorosłych są to:

  • uzdrowiskowe leczenie szpitalne dorosłych (21 dni),
  • uzdrowiskowe leczenie sanatoryjne dorosłych (21 dni),
  • uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych w szpitalu uzdrowiskowym (28 dni),
  • uzdrowiskowa rehabilitacja dla dorosłych w sanatorium uzdrowiskowym (28 dni),
  • uzdrowiskowe leczenie ambulatoryjne dorosłych i dzieci (od 6 do 18 dni).

W przypadku uzdrowiskowego leczenia szpitalnego dorosłych świadczeniobiorca ma prawo do co najmniej 54 zabiegów fizjoterapeutycznych w okresie sprawozdawczym (średnio co najmniej do trzech zabiegów dziennie, w tym ma być co najmniej jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych dziennie) oraz do całodobowej opieki pielęgniarskiej i całodobowej opieki lekarskiej.
W przypadku uzdrowiskowego leczenia sanatoryjnego dorosłych świadczeniobiorca ma prawo do co najmniej 54 zabiegów fizjoterapeutycznych w okresie sprawozdawczym (średnio co najmniej do trzech zabiegów dziennie, w tym co najmniej jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych dziennie) oraz do całodobowej opieki pielęgniarskiej.
Natomiast w przypadku rehabilitacji uzdrowiskowej świadczeniobiorca ma prawo do co najmniej 96 zabiegów fizjoterapeutycznych w okresie sprawozdawczym (średnio co najmniej cztery zabiegi dziennie, w tym co najmniej jeden zasadniczy zabieg bodźcowy z wykorzystaniem naturalnych surowców leczniczych dziennie).
Ponadto świadczeniobiorcy odbywającemu leczenie uzdrowiskowe przysługuje:

  • opieka lekarska,
  • opieka pielęgniarska,
  • badanie lekarskie wstępne, kontrolne i końcowe,
  • konsultacje lekarskie,
  • właściwa dieta związana z chorobą zasadniczą,
  • edukacja zdrowotna i promocja zdrowia.

Turnusy ZUS

Do ustawowych zadań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy m.in. prowadzenie prewencji rentowej. Prewencja rentowa obejmuje przede wszystkim rehabilitację leczniczą ubezpieczonych zagrożonych niezdolnością do pracy oraz osób uprawnionych do świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia społecznego przysługujących z tytułu choroby. Rehabilitacja odbywa się w ośrodkach rehabilitacyjnych mających umowy z ZUS. Celem rehabilitacji jest przywrócenie zdolności do pracy osobom, które w następstwie choroby są zagrożone długotrwałą niezdolnością do pracy i jednocześnie rokują odzyskanie tej zdolności po przeprowadzeniu rehabilitacji. W ramach prewencji rentowej Zakład Ubezpieczeń Społecznych kieruje do ośrodków rehabilitacyjnych ubezpieczonych i osoby uprawnione do zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu tytułu do ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, a także osoby pobierające rentę okresową z tytułu niezdolności do pracy.
Ośrodki rehabilitacji znajdują się w całej Polsce, niektóre w miejscowościach mających status uzdrowiska. Niektóre uzdrowiska, np. Iwonicz-Zdrój na Podkarpaciu, specjalizują się w przyjmowaniu kuracjuszy kierowanych z ZUS i stanowią oni konkretne źródło przychodów dla zakładów lecznictwa uzdrowiskowego.
Kompleksowa rehabilitacja lecznicza prowadzona jest na podstawie indywidualnie ustalonego programu ukierunkowanego na leczenie schorzenia będącego przyczyną skierowania na rehabilitację oraz na schorzenia współistniejące. Program uwzględnia w szczególności różne formy rehabilitacji fizycznej, tj. kinezyterapię indywidualną, zbiorową i ćwiczenia w wodzie oraz zabiegi fizykoterapeutyczne z zakresu ciepłolecznictwa, krioterapii, hydroterapii, leczenia polem elektromagnetycznym wielkiej i niskiej częstotliwości, leczenia ultradźwiękami, laseroterapii, masażu klasycznego i wibracyjnego.
Rehabil...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy