Stwardnienie rozsiane (sclerosis multiplex – SM) jest przewlekłą chorobą demielinizacyjną ośrodkowego układu nerwowego, w której dochodzi do różnorodnych zaburzeń funkcji motorycznych. Do najczęściej obserwowanych należą:
- spastyczność,
- zaburzenia równowagi,
- ograniczenia mobilności,
- zmęczenie.
Objawy te nie tylko utrudniają wykonywanie codziennych czynności, ale również istotnie wpływają na bezpieczeństwo osób z SM – zwiększają ryzyko upadków oraz ograniczają niezależność pacjentów.
Mechanizm działania Exopulse Mollii Suit
Exopulse Mollii Suit to system terapeutyczny składający się z odzieży wyposażonej w elektrody oraz jednostki sterującej. Umożliwia on jednoczesną stymulację wielu grup mięśniowych przy użyciu impulsów elektrycznych o niskiej intensywności, które nie wywołują bezpośredniego skurczu mięśniowego.
Mechanizm działania opiera się przede wszystkim na aktywacji mięśni antagonistycznych względem mięśni spastycznych. Prowadzi to do zmniejszenia napięcia mięśniowego poprzez mechanizm hamowania reciprokalnego. Dodatkowo stymulacja włókien czuciowych może wpływać na poprawę przetwarzania informacji proprioceptywnej oraz kontroli posturalnej, co ma szczególne znaczenie u pacjentów z zaburzeniami równowagi.
Z punktu widzenia praktyki klinicznej istotne jest, że działanie systemu nie ogranicza się do jednego obszaru ciała, lecz obejmuje wiele grup mięśniowych jednocześnie, co może sprzyjać bardziej globalnej poprawie funkcji ruchowych.
Charakterystyka badania
Analizowane badanie przeprowadzono w dwóch etapach. Pierwszy etap miał charakter randomizowanego badania kontrolowanego z podwójnie ślepą próbą i schematem krzyżowym – oceniano w nim efekt pojedynczej, 60-minutowej sesji stymulacji. Drugi etap obejmował otwartą fazę badania, w której pacjenci przez cztery tygodnie stosowali interwencję.
Celem badania była ocena wpływu Exopulse Mollii Suit na równowagę, spastyczność, mobilność, zmęczenie oraz jakość życia. Szczególny nacisk położono na analizę zmian funkcjonalnych istotnych z punktu widzenia codziennego funkcjonowania pacjentów.
Wyniki badań — ujęcie opisowe
Wyniki badania po pojedynczej sesji
Po zastosowaniu pojedynczej, 60-minutowej sesji aktywnej stymulacji zaobserwowano istotną poprawę funkcji motorycznych przy jednoczesnym braku zmian w warunku placebo. Najwyraźniejszy efekt dotyczył równowagi – wynik w skali równowagi Berga (Berg balance scale – BBS) zwiększył się o 9,2 pkt, co odpowiada poprawie o 23,9%. Jednocześnie 68,8% pacjentów osiągnęło wynik powyżej 46 pkt, co wskazuje na zmniejszenie ryzyka upadków, podczas gdy w warunkach placebo nie odnotowano takiej zmiany.
Istotnej poprawie uległa również spastyczność. W skali VAS zmniejszyła się ona o 1,9 pkt (34,6%), natomiast w zmodyfikowanej skali Ashwortha (modified Ashworth scale – MAS) – o 2,7 pkt (43,9%). Równocześnie zaobserwowano redukcję zmęczenia – średnio o 2 pkt (27,9%).
W globalnej ocenie klinicznej (clinical global impression – CGI) aktywna stymulacja wiązała się z większym odsetkiem pacjentów zgłaszających wyraźną poprawę (31,3% vs. 9,4%) oraz mniejszym odsetkiem osób bez zmian (18,8% vs. 3,8%) w porównaniu z warunkiem placebo.
Wyniki badania po czterech tygodniach stosowania
W trakcie czterotygodniowego stosowania kombinezonu efekty terapii utrzymywały się i obejmowały kilka obszarów funkcjonowania. Poprawa równowagi wyniosła 22,9%, a spastyczność uległa dalszemu zmniejszeniu – o 2,8 pkt (45,4%) w skali MAS oraz o 1,6 pkt (29,8%) w skali VAS.
Zaobserwowano również poprawę mobilności, wyrażoną zmniejszeniem wyniku w skali FES-I o 2,5 pkt (6,6%) oraz w skali MSWS-12 o 12,5 pkt (17,2%). Wskazuje to na subiektywnie odczuwaną poprawę funkcjonowania w zakresie chodu oraz zmniejszenie obaw związanych z ryzykiem upadku.
Poprawiła się także jakość życia pacjentów, szczególnie w zakresie ogólnego wyniku oraz wybranych domen funkcjonalnych, takich jak aktywności dnia codziennego, radzenie sobie z chorobą oraz poczucie odrzucenia.
Po zakończeniu terapii 60% badanych osiągnęło wynik powyżej 46 pkt w skali BBS, co wskazuje na zmniejszenie ryzyka upadków. W globalnej ocenie klinicznej 80% pacjentów zgłosiło poprawę, w tym 63,3% – niewielką, a 16,7% – znaczną.
Znaczenie dla praktyki fizjoterapeuty
Z punktu widzenia fizjoterapeuty zastosowanie Exopulse Mollii Suit może być istotnym wsparciem procesu rehabilitacji pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Redukcję spastyczności oraz poprawę równowagi obserwuje się już po pojedynczej sesji – może to wpływać na jakość wykonywanych przez pacjenta ćwiczeń oraz zwiększać możliwości pracy funkcjonalnej.
W praktyce klinicznej oznacza to, że pacjent może wykonywać ruchy z większą swobodą, mniejszym oporem i lepszą kontrolą. Może to ułatwiać prowadzenie terapii ukierunkowanej na poprawę chodu, równowagi oraz wykonywania czynności dnia codziennego.
Kombinezon może być wykorzystywany jako element przygotowujący pacjenta do właściwej terapii ruchowej, poprawiający jego gotowość do aktywnego uczestnictwa w ćwiczeniach. W dłuższej perspektywie obserwowana poprawa mobilności oraz jakości życia wskazuje na potencjalne znaczenie Exopulse Mollii Suit w zwiększaniu funkcjonalnej niezależności pacjentów.
Warto zwrócić uwagę, że obserwowana poprawa równowagi i zmniejszenie spastyczności mogą wpływać na jakość wykonywania ruchów w sposób bardziej złożony, a nie tylko ograniczać się do redukcji objawów. Poprawa kontroli posturalnej może sprzyjać bardziej ekonomicznemu wzorcowi ruchu, co w praktyce klinicznej może się przekładać na zmniejszenie kompensacji oraz bardziej fizjologiczne strategie motoryczne. Może to mieć znaczenie szczególnie w pracy nad zadaniami funkcjonalnymi, takimi jak zmiany pozycji, transfery czy trening chodu.
Dodatkowo zmniejszenie napięcia mięśniowego może wpływać na komfort pacjenta podczas terapii, co potencjalnie zwiększa jego zaangażowanie w proces rehabilitacji. W kontekście terapii długoterminowej może to sprzyjać lepszej współpracy oraz większej regularności uczestnictwa w ćwiczeniach.
Wnioski
Exopulse Mollii Suit wykazuje istotny wpływ na równowagę, spastyczność oraz wybrane aspekty funkcjonowania pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Efekty obserwuje się zarówno po pojedynczej sesji, jak i w trakcie terapii krótkoterminowej.
Uzyskane wyniki wskazują, że metoda ta może stanowić wartościowe uzupełnienie fizjoterapii, szczególnie w kontekście poprawy kontroli posturalnej oraz przygotowania pacjenta do terapii funkcjonalnej.
Link do pełnego opracowania badania:
