Dołącz do czytelników
Brak wyników

Aspekty prawne w pracy fizjoterapeuty

22 kwietnia 2021

NR 125 (Kwiecień 2021)

Niezdolność fizjoterapeuty do wykonywania zawodu z przyczyn zdrowotnych

83

Stan zdrowia jest bardzo istotny dla wykonywania zawodu fizjoterapeuty. Przede wszystkim prawo wykonywania zawodu fizjoterapeuty przysługuje osobie, której m.in. stan zdrowia pozwala na wykonywanie zawodu fizjoterapeuty, co potwierdza się orzeczeniem lekarskim. Ponadto może on negatywnie wpływać na jego pracę i możliwość zatrudnienia. Przedmiotem artykułu jest przedstawienie dwóch sytuacji prawnych uregulowanych ustawowo, związanych ze stanem zdrowia fizjoterapeuty, uniemożliwiających mu wykonywanie zawodu. Pierwsza z nich jest związana z uprawnieniami samorządu zawodowego – KIF, natomiast druga z obowiązkami pracodawcy i pracownika w zakresie ochrony zdrowia pracujących.

Ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 952), zwana w skrócie u.z.f., określa zasady wykonywania zawodu fizjoterapeuty, a także po raz pierwszy w Polsce powołała do życia samorząd zawodowy fizjoterapeutów. Jednostką organizacyjną samorządu, posiadającą osobowość prawną, jest Krajowa Izba Fizjoterapeutów (KIF) z siedzibą w Warszawie. KIF tworzą fizjoterapeuci wpisani do Krajowego Rejestru Fizjoterapeutów. Do podstawowych zadań samorządu zawodowego fizjoterapeutów należy sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu fizjoterapeuty. Krajowa Izba Fizjoterapeutów w ramach realizacji powyższego zadania uprawniona jest do kontroli wykonywania zawodu przez fizjoterapeutę. Samorząd zawodowy może prowadzić kontrole w celu oceny wykonywania zawodu przez fizjoterapeutę, a także w szczególnych sytuacjach powołać komisję lekarską wydającą orzeczenie w przedmiocie niezdolności fizjoterapeuty do wykonywania zawodu. 

POLECAMY

Jeżeli fizjoterapeuta ma status pracowniczy, to podlega obowiązkowo badaniom profilaktycznym określonym w Kodeksie pracy. W wyniku badania lekarskiego w ramach medycyny pracy może zostać wydane orzeczenie mające istotny wpływ na stosunek pracy fizjoterapeuty. 

Niezdolność do wykonywania zawodu 

Na podstawie art. 12 u.z.f. może zostać wydane orzeczenie w przedmiocie niezdolności fizjoterapeuty do wykonywania zawodu. Szczegółowo tryb postępowania w przedmiotowej sprawie określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 
17 lipca 2017 r. w sprawie orzekania o niezdolności do wykonywania zawodu fizjoterapeuty oraz trybu postępowania w sprawach zawieszenia albo ograniczenia prawa wykonywania zawodu (Dz. U. z 2017 r., poz. 1429).

Jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie całkowitej albo częściowej niezdolności fizjoterapeuty do wykonywania zawodu spowodowanej jego stanem zdrowia, Krajowa Rada Fizjoterapeutów (KRF) powołuje komisję lekarską. Niezdolność fizjoterapeuty do wykonywania zawodu albo ograniczenie w wykonywaniu ściśle określonych czynności zawodowych mogą być wywołane niepełnosprawnością, chorobą, w tym chorobą psychiczną, lub uzależnieniem od substancji psychoaktywnych, w tym alkoholu, leków lub środków odurzających. Nie są to wszystkie możliwe choroby będące przesłankami do stwierdzenia niezdolności do wykonywania zawodu fizjoterapeuty, a jedynie ich przykładowe wyliczenie. Generalnie przyczyna niezdolności powinna mieć charakter trwały lub długotrwały.

Komisja wydaje orzeczenie w przedmiocie niezdolności fizjoterapeuty do wykonywania zawodu. Komisja lekarska składa się z trzech lekarzy specjalistów odpowiednich dziedzin medycyny. Członkiem komisji lekarskiej nie może być lekarz, który:
jest małżonkiem lub krewnym albo powinowatym do drugiego stopnia fizjoterapeuty, którego dotyczy postępowanie,
pozostaje wobec fizjoterapeuty, którego dotyczy postępowanie, w takim stosunku prawnym lub faktycznym, że może to budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.

Badania profilaktyczne wstępne, okresowe i kontrolne są przeprowadzane na koszt pracodawcy.

Członek komisji lekarskiej podlega wyłączeniu z udziału w postępowaniu z urzędu lub na wniosek fizjoterapeuty, którego dotyczy postępowanie, jeżeli w trakcie tego postępowania wyszła na jaw lub zaszła co najmniej jedna z wyżej wskazanych okoliczności, lub członek komisji lekarskiej w trakcie trwającego postępowania został pozbawiony prawa wykonywania zawodu, zawieszony w prawie wykonywania zawodu lub ograniczony w wykonywaniu określonych czynności medycznych.

W przypadku podjęcia uchwały o wyłączeniu członka komisji lekarskiej Krajowa Rada Fizjoterapeutów powołuje na jego miejsce nowego członka.

Komisja lekarska w celu wydania orzeczenia o niezdolności do wykonywania zawodu fizjoterapeuty przeprowadza badanie lekarskie, a także może skierować fizjoterapeutę na niezbędne badania lub obserwację w podmiocie leczniczym lub wystąpić o wydanie dodatkowej opinii lekarza specjalisty w odpowiedniej dziedzinie medycyny. Przewodniczący komisji lekarskiej uzgadnia termin niezbędnych badań lub obserwacji w podmiocie leczniczym oraz powiadamia fizjoterapeutę o terminie i miejscu ich wykonania.

Fizjoterapeuta, którego sprawa dotyczy, jest obowiązany do stawienia się przed komisją. Termin stawiennictwa fizjoterapeuty przed komisją oraz na badania lub obserwację ustala się w taki sposób, aby był on nie krótszy niż 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia albo wezwania. W przypadku usprawiedliwionego niestawienia się fizjoterapeuty przed komisją lekarską oraz na badanie lub obserwację przewodniczący komisji lekarskiej ustala ponowny termin stawienia się przed komisją lekarską oraz na badanie lub obserwację, o którym powiadamia fizjoterapeutę. Usprawiedliwienie niestawiennictwa fizjoterapeuty z powodu choroby wymaga przedstawienia zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego niemożność stawienia się na badanie lekarskie w terminie siedmiu dni od dnia wystawienia zaświadczenia.

W przypadku zaistnienia innych okoliczności uzasadniających niestawiennictwo fizjoterapeuta informuje komisję lekarską o przyczynach usprawiedliwiających niestawiennictwo, przedstawiając je pisemnie w terminie siedmiu dni od dnia ich zaistnienia.

Jeżeli fizjoterapeuta odmawia stawienia się przed komisją lekarską lub poddania się badaniu bądź obserwacji, lub ponownie nie stawia się przed komisją lekarską oraz na badanie albo obserwację, przewodniczący komisji lekarskiej powiadamia o tym niezwłocznie KRF, która podejmuje wówczas uchwałę o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu albo o ograniczeniu wykonywania określonych czynności zawodowych.

Fizjoterapeuta, którego dotyczy postępowanie, może wskazać fizjoterapeutę, lekarza niebędącego członkiem komisji, adwokata albo radcę prawnego jako swojego męża zaufania, który czuwa nad rzetelnością przebiegu postępowania. Fizjoterapeuta może ustanowić męża zaufania nie później niż w dniu stawiennictwa przed komisją lekarską. Mąż zaufania, nie będąc członkiem komisji lekarskiej, ma prawo uczestniczyć we wszystkich jej czynnościach, z wyjątkiem głosowania.

Komisja lekarska z dokonanych czynności sporządza protokół. Do protokołu dołącza się orzeczenie komisji lekarskiej wraz z uzasadnieniem.

Orzeczenia komisji lekarskiej zapadają zwykłą większością głosów. Członek komisji lekarskiej, który ma odrębne zdanie, może je złożyć na piśmie wraz z uzasadnieniem, które dołącza się do protokołu. Jeżeli stan zdrowia fizjoterapeuty uniemożliwia wykonywanie ściśle określonych czynności zawodowych, komisja lekarska w orzeczeniu wskazuje rodzaj tych czynności.

Orzeczenie wraz z uzasadnieniem i ze zgromadzoną w toku postępowania dokumentacją medyczną oraz protokołem komisja lekarska niezwłocznie przekazuje KRF. KRF doręcza niezwłocznie odpis orzeczenia komisji lekarskiej fizjoterapeucie, którego dotyczy postępowanie, i jego mężowi zaufania, jeżeli został wyznaczony. W uzasadnionych przypadkach KRF może zwrócić się do komisji lekarskiej o uzupełnienie orzeczenia:

  • z urzędu – w terminie 30 dni od dnia otrzymania orzeczenia komisji lekarskiej;
  • na wniosek fizjoterapeuty, którego dotyczy postępowanie – w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego wniosku.

Jeżeli orzeczenie komisji lekarskiej nie daje podstaw do zawieszenia prawa wykonywania zawodu fizjoterapeuty albo ograniczenia wykonywania ściśle określonych czynności zawodowych, KRF podejmuje uchwałę o umorzeniu postępowania.
KRF na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej nie później niż po upływie dwóch miesięcy od dnia otrzymania orzeczenia albo miesiąca od dnia otrzymania uzupełnienia orzeczenia podejmuje uchwałę o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu fizjoterapeuty na okres trwania niezdolności do wykonywania zawodu albo uchwałę o ograniczeniu wykonywania ściśle określonych czynności zawodowych na okres trwania niezdolności do wykonywania zawodu. Fizjoterapeuta, którego sprawa dotyczy, jest uprawniony do uczestnictwa, z prawem zabrania głosu, w posiedzeniu Krajowej Rady Fizjoterapeutów w czasie rozpatrywania jego sprawy.

Jeżeli fizjoterapeuta odmawia poddania się badaniu przez komisję lub jeżeli Krajowa Rada Fizjoterapeutów na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego uzna, że dalsze wykonywanie zawodu lub ściśle określonych czynności zawodowych ze względu na stan zdrowia fizjoterapeuty nie jest możliwe, Krajowa Rada Fizjoterapeutów podejmuje uchwałę o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu albo o ograniczeniu wykonywania określonych czynności zawodowych.

Fizjoterapeucie, w stosunku do którego podjęto uchwałę o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu albo o ograniczeniu wykonywania określonych czynności zawodowych, przysługuje prawo wniesienia odwołania od uchwały o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu albo o ograniczeniu wykonywania określonych czynności zawodowych do Ministra Zdrowia w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały. Odwołanie od powyższej uchwały KRF fizjoterapeuta składa w dwóch egzemplarzach do Ministra Zdrowia za pośrednictwem KRF. KRF jest obowiązana przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy Ministrowi Zdrowia w terminie 30 dni od dnia, w którym otrzymała odwołanie, jeżeli w tym terminie nie podjęła nowej uchwały, w której uchyliła lub zmieniła zaskarżoną uchwałę. Decyzję Ministra Zdrowia w sprawie odwołania od uchwały doręcza się fizjoterapeucie, którego postępowanie dotyczy, jego mężowi zaufania, jeżeli został wyznaczony, 
oraz KRF.

Fizjoterapeuta może wystąpić do Krajowej Rady Fizjoterapeutów o uchylenie uchwały o zawieszeniu prawa wykonywania zawodu albo o ograniczeniu wykonywania określonych czynności zawodowych, jeżeli ustaną przyczyny zawieszenia albo ograniczenia.

Badania profilaktyczne fizjoterapeuty

Fizjoterapeuci mający status pracownika (zatrudnieni na podstawie umowy o pracę) podlegają obowiązkowi wykonywania lekarskich badań profilaktycznych określonych w art. 229 Kodeksu pracy. Celem badania profilaktycznego jest stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Inicjatywa w zakresie badań profilaktycznych należy zasadniczo do pracodawcy, który na zasadach określonych w przepisach kieruje pracownika na badania, kontroluje ich wykonanie przez pracownika i może kwestionować orzeczenia, domagając się ponowienia badań. Zgodnie art. 229 § 4 Kodeksu pracy pracodawca nie może dopuścić do pracy fizjoterapeuty bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie. 

Przepisy Kodeksu pracy wyodrębniają następujące rodzaje badań profilaktycznych: wstępne, okresowe i kontrolne. Bad...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy