Architektura wchłaniania — dlaczego w farmakoterapii magnezem więcej oznacza gorzej

Z praktyki gabinetu

Kiedy patrzy się w statystyki niedoborów oraz sprawdza najczęściej stosowane podstawowe suplementy, oprócz witaminy D, kwasów omega-3 oraz kreatyny nowym standardem suplementacji staje się magnez. Trudno się dziwić, szczególnie jeżeli spojrzy się na statystyki — pokazują one jasno: niedobór tego pierwiastka to już niemal narodowa przypadłość, z którą zmaga się nawet 60% Polaków. Zjawisko to jest tak potężne, że zyskało wręcz niechlubne miano naszej wizytówki. Badania pokazują, że choć Polacy masowo odczuwają skutki niedoborów magnezu, takie jak ciągłe zmęczenie, bolesne skurcze czy drgająca powieka, to zazwyczaj po prostu machają na to ręką i często akceptują taki stan rzeczy, winiąc o wszystko zwykłe przepracowanie, stres i słaby sen. Jednocześnie nie zdają sobie sprawy, że są to właśnie jedne z elementów, które można skutecznie poprawić, jeśli zadba się o odpowiedni poziom tego pierwiastka.

Homeostaza magnezu — fundament, który łatwo pominąć

Magnez nie jest ani opcjonalnym składnikiem prozdrowotnej diety, ani suplementem tylko poprawiającym nastrój w trudniejsze dni tygodnia czy zmniejszającym ryzyko skurczów, jak to przedstawiają treści marketingowe. Magnez jest kofaktorem ponad 600 zidentyfikowanych reakcji enzymatycznych – i to nie jest liczba z ulotki reklamowej, lecz z baz danych biochemicznych. To, co biologicznie rozumie się jako „aktywne ATP”, czyli paliwo każdej reakcji komórkowej, to w praktyce niemal zawsze kompleks Mg–ATP. Innymi słowy, bez magnezu ludzki organizm po prostu nie ma jak produkować energii, więc w przypadku jego niedoborów ten proces staje się mniej efektywny. 
Oprócz tego, że pełni funkcję energetyczną, magnez stabilizuje trójwymiarowe struktury kwasów nukleinowych, uczestniczy w replikacji materiału genetycznego i warunkuje sprawność pompy sodowo-potasowej – tej samej, która odpowiada za rytm serca i prawidłowy potencjał błon komórkowych. Jako fizjologiczny antagonista kanałów wapniowych reguluje napięcie ścian naczyń, zapobiega wazospazmom i moduluje transmisję synaptyczną poprzez blokadę receptora NMDA (mechanizmu bezpośrednio odpowiedzialnego za przepływ bodźców nerwowych do mózgu).
Niedobór magnezu to nie jest kwestia złego samopoczucia. To istotny defekt całego systemu, który jest przecież zaprojektowany z chirurgiczną precyzją. Istotne jest, że niedobór magnezu jest problemem klinicznie podstępnym ze względu na długą fazę kompensacji. Organizm przez miesiące, a niekiedy lata „pożycza” magnez z kości i tkanek miękkich, żeby utrzymać stężenie w surowicy w granicach normy. Wynik badania laboratoryjnego wygląda wówczas dobrze, ale magnez w tkankach, z których organizm go podbiera, jest na minusie. Właśnie dlatego sama analiza biochemii krwi nie wystarczy do oceny statusu magnezowego organizmu. Bardzo często pierwsze objawy pojawiają się dopiero wtedy, kiedy rezerwy tkankowe mają bardzo niską dostępność albo są wyczerpane. 
W samym 2024 r. z półek aptecznych zniknęło w Polsce ok. 12 mln opakowań tego suplementu. W tej całej historii najdziwniejszy jest fakt, że mimo powszechnej dostępności preparatów magnezowych skuteczność ich stosowania w ujęciu populacyjnym pozostaje zaskakująco niska. Pojawia się zatem pytanie, gdzie leży problem. 
Jednym z powodów takiego stanu rz...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Nowoczesna wiedza, którą od razu wykorzystasz w pracy z pacjentem.

Specjalistyczne czasopismo dla fizjoterapeutów, łączące aktualną wiedzę naukową z codzienną praktyką kliniczną.

sprawdzone metody terapeutyczne
praktyczne protokoły postępowania
studia przypadków z gabinetów
najnowsze trendy w rehabilitacji
artykuły ekspertów z Polski i świata
dostęp online do archiwalnych numerów
Nowoczesna wiedza, którą od razu wykorzystasz w pracy z pacjentem.

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z KSIĘGARNI FIZMEDIO