Dołącz do czytelników
Brak wyników

Aspekty prawne w pracy fizjoterapeuty

8 października 2019

NR 109 (Październik 2019)

Rozwiązanie umowy o pracę. Jakie prawa ma fizjoterapeuta (pracownik)?

0 8

W każdym podmiocie leczniczym, w tym w zakładzie rehabilitacji leczniczej, może występować zatrudnienie typu pracowniczego i niepracowniczego. Rodzaj zatrudnienia zależy od jego podstawy prawnej. W praktyce fizjoterapeuta może wykonywać swój zawód na podstawie stosunku pracy (jego źródłem jest Kodeks pracy z 1974 r.) lub stosunku cywilnoprawnego (jego źródłem jest Kodeks cywilny z 1964 r.).

Jeżeli fizjoterapeuta zobowiąże się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a pracodawca do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem, oznacza to stosunek pracy. Zatrudnienie na powyższych warunkach jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej umowy. Zatrudnienie na podstawie stosunku pracy to zatrudnienie typu pracowniczego i nadaje osobie zatrudnionej w ten sposób status pracownika. Fizjoterapeuci w przychodniach, szpitalach oraz sanatoriach wykonują swój zawód w większości na podstawie stosunku pracy (mają umowę o pracę, a tym samym status pracownika).

Umowa o pracę

Podstawowym źródłem zatrudnienia w ramach stosunku pracy jest umowa o pracę. Jest ona zawierana na podstawie i na zasadach określonych w Kodeksie pracy. Umowa taka tworzy stosunek pracy, który łączy pracodawcę (np. sanatorium „S” w Iwoniczu-Zdroju) i pracownika (np. A.B., kierownika działu rehabilitacji).
Umowa o pracę powinna określać strony umowy (dane identyfikacyjne pracodawcy i pracownika), rodzaj umowy (np. na czas określony), datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności: 

  • rodzaj pracy, 
  • miejsce wykonywania pracy, 
  • wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia (zasadnicze, dodatki itd.), 
  • wymiar czasu pracy (np. pół etatu),
  • termin rozpoczęcia pracy. 

Umowę o pracę zawiera się na piśmie. Jeżeli nie została ona zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków. Strony mogą również przewidzieć w umowie o pracę materialną odpowiedzialność pracownika za powierzone mienie lub zakaz podejmowania dodatkowego zatrudnienia bez zgody pracodawcy (zakaz konkurencji). W umowie można przewidzieć dodatkowe uprawnienia dla pracownika, np. prawo do dodatkowych świadczeń (m.in. podnoszenie kwalifikacji na koszt pracodawcy). 
Umowa o pracę określa minimalny zakres informacji przekazywanych pracownikowi. Pracodawcy muszą też poinformować zatrudnianych pracowników o tzw. pozaumownych warunkach zatrudnienia. Pracodawca ma bowiem obowiązek poinformowania pracownika na piśmie, nie później niż w ciągu siedmiu dni od dnia zawarcia umowy o pracę, o:

  • obowiązującej pracownika dobowej i tygodniowej normie czasu pracy,
  • częstotliwości wypłat wynagrodzenia za pracę,
  • wymiarze przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego,
  • obowiązującej pracownika długości okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
  • a jeżeli pracodawca nie ma obowiązku ustalenia regulaminu pracy – dodatkowo o porze nocnej, miejscu, terminie i czasie wypłaty wynagrodzenia oraz przyjętym sposobie potwierdzania przez pracowników przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

Umowa o pracę może mieć charakter terminowy (gdy znany jest koniec jej obowiązywania) oraz bezterminowy (koniec obowiązywania nie jest znany stronom w dniu zawarcia umowy). Kodeks pracy wyróżnia następujące rodzaje umów o pracę:

  • na okres próbny (maksymalna długość – trzy miesiące), 
  • na czas określony (terminowa, rozwiązuje się z mocy prawa po upływie okresu, na który została zawarta),
  • na czas nieokreślony.

Umowę o pracę na okres próbny, nieprzekraczający trzech miesięcy, zawiera się w celu sprawdzenia kwalifikacji pracownika i możliwości jego zatrudnienia w celu wykonywania określonego rodzaju pracy.
Okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów nie może przekraczać trzech! Ograniczeń powyższych nie stosuje się jednak do umów o pracę zawartych na czas określony:

  • w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
  • w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym albo zadań realizowanych cyklicznie,
  • w celu wykonywania pracy przez okres kadencji,
  • w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie
    – jeżeli ich zawarcie w danym przypadku służy zaspokojeniu rzeczywistego okresowego zapotrzebowania i jest niezbędne w tym zakresie w świetle wszystkich okoliczności zawarcia umowy.

Najkorzystniejsza dla pracownika jest umowa na czas nieokreślony – to jedyna umowa o bezterminowym charakterze. Jednakże taką umowę także można rozwiązać. Do pracodawcy należy wybór, którą z powyższych umów zaoferować fizjoterapeucie – kandydatowi do pracy. 

Sposoby rozwiązywania umowy o pracę 

Stosunek pracy może ulec rozwiązaniu z inicjatywy pracodawcy lub pracownika. Zgodnie z art. 30 k.p. umowa o pracę rozwiązuje się:

  • na mocy porozumienia stron,
  • przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem),
  • przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia),
  • z upływem czasu, na który była zawarta.

Porozumienie stron to najłagodniejsza forma rozwiązania umowy o pracę. Jego inicjatorem może być każda ze stron stosunku pracy, jednakże wymaga ono zgody obydwu stron. Nie wymaga podania przyczyny, a także może skutkować rozwiązaniem stosunku pracy w dowolnym terminie (np. nas-
tępnego dnia lub za miesiąc). 
Każda ze stron może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem. W praktyce przy wypowiedzeniu rozwiązanie stosunku pracy następuje po upływie określonego czasu, rozwiązanie umowy o pracę następuje bowiem z upływem okresu wypowiedzenia. Nie zawsze mimo istnienia konkretnej przyczyny można wypowiedzieć umowę o pracę. Przykładowo pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi fizjoterapeucie, któremu brakuje nie więcej niż cztery lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Ponadto pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu wypoczynkowego fizjoterapeuty, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, a także w przypadku pełnienia przez pracownika określonych funkcji (np. radnego, społecznego inspektora pracy, członka władz związku zawodowego).
Rozwiązać umowę o pracę natychmiastowo można z winy lub bez winy fizjoterapeuty (art. 52 i 53 Kodeksu pracy). Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie:

  • ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,
  • popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
  • zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku (np. utrata prawa wykonywania zawodu fizjoterapeuty).

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nie może nastąpić po upływie miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy. Pracodawca podejmuje decyzję w sprawie rozwiązania umowy po zasięgnięciu opinii reprezentującej pracownika zakładowej organizacji zw...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy