Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

19 marca 2021

NR 124 (Marzec 2021)

Rwa udowa – kompleksowe działanie fizjoterapeutyczne

0 4313

Rwa udowa jest schorzeniem, które trzeba w miarę możliwości szybko, a przede wszystkim sprawnie leczyć. W dzisiejszych czasach istnieje wiele metod skutecznego leczenia. Bardzo ważne w tym względzie jest zastosowanie odpowiedniej kompleksowej fizjoterapii, która w perspektywie czasu zniesie niepokojące dolegliwości. Po zastosowaniu odpowiedniego postępowania medycznego należy stosować się również do odpowiednich wskazówek profilaktycznych, aby w niedalekiej przyszłości uniknąć wystąpienia opisywanego schorzenia.

Organizm człowieka składa się z wielu bardzo ważnych układów. Zalicza się do nich m.in.:

POLECAMY

  • układ pokarmowy,
  • układ oddechowy,
  • układ moczowo-płciowy,
  • układ mięśniowy,
  • układ kostny,
  • układ nerwowy.

Właściwa oraz odpowiednia ich praca w znacznym stopniu zapewnia bezproblemowe wykonywanie różnorodnych czynności życiowych. Jednym z ważniejszych układów zapewniających właściwą homeostazę, czyli równowagę wewnętrzną organizmu, jest układ nerwowy. Omawiana struktura jest zbudowana z tkanki nerwowej, w której wyróżnia się dwa rodzaje komórek: 

  • nerwowe – zdolne do precyzyjnego oraz szybkiego przekazywania impulsu nerwowego,
  • glejowe – pełniące odpowiedzialne funkcje nierozerwalnie związane z odżywianiem i osłoną komórek nerwowych.

Komórka nerwowa (neuron) zbudowana jest z:

  • ciała komórki (wraz z cytoplazmą, jądrem),
  • dendrytów – są to krótkie wypustki,
  • neurytu (aksonu) – wzdłuż neurytu występuje podwójna osłonka utworzona z komórek glejowych: wewnętrzna (mielinowa) i zewnętrzna.

Pod względem anatomicznym układ nerwowy dzieli się na:

  • ośrodkowy – w skład którego wchodzi:
  • mózgowie,
  • rdzeń kręgowy,
  • obwodowy – w skład którego wchodzą:
  • nerwy czaszkowe,
  • nerwy rdzeniowe.

Pod względem czynnościowym układ nerwowy dzieli się na:

  • somatyczny – jest to część układu nerwowego, która odbiera bodźce pochodzące ze środowiska zewnętrznego i sprawnie na nie reaguje, 
  • autonomiczny – jest to część układu nerwowego, która nie tylko odbiera bodźce z wnętrza organizmu i na nie reaguje, ale również sprawnie reguluje pracę narządów wewnętrznych. Procesy te odbywają się niezależnie od woli człowieka.

Do głównych funkcji układu nerwowego zalicza się m.in.:

  • bezpośrednie uczestnictwo w ścisłym przepływie informacji,
  • analizę i weryfikację sygnałów dobiegających ze środowiska zewnętrznego,
  • odbieranie informacji z narządów wewnętrznych,
  • zapewnienie stałej kontroli organizmu w komunikacji ze środowiskiem zewnętrznym,
  • przewodzenie poszczególnych impulsów do narządów wykonawczych, np. mięśni,
  • zapewnienie wewnętrznej równowagi.

Splot lędźwiowy

Splot lędźwiowy tworzą wszystkie włókna gałęzi brzusznych trzech głównych nerwów lędźwiowych oraz większość włókien gałęzi brzusznej czwartego nerwu lędźwiowego (L1–L4); ponadto gałąź pierwszego nerwu lędźwiowego otrzymuje włókna od nerwu podżebrowego (Th12). Wyżej wymienione gałęzie (Th12–L4) splatają się ze sobą za pomocą krótkich połączeń, czyli pętli. Splot lędźwiowy leży przed wyrostkami żebrowymi kręgów lędźwiowych, między częścią powierzchowną a głęboką mięśnia lędźwiowego większego; jest on całkowicie ukryty w brzuścu mięśnia i w nim też rozpoczynają się wszystkie nerwy splotu, zarówno krótkie, jak i długie. Nerwy długie w różnych miejscach wychodzą z mięśnia lędźwiowego większego, a mianowicie:

  • Nerw biodrowo-podbrzuszny – odchodzi od pierwszej pętli splotu lędźwiowego, łączącej część dolną nerwu podżebrowego (Th12) z gałęzią brzuszną pierwszego nerwu lędźwiowego (L1). Przebieg i rodzaj podziału tego nerwu przypomina nerwy międzyżebrowe. Jest to nerw mieszany: jego obszar unerwienia obejmuje jeszcze przeważnie powłoki brzuszne, zaopatruje on bowiem ruchowo dolne części przednich mięśni brzucha oraz czuciowo głównie skórę okolicy łonowej.
  • Nerw biodrowo-pachwinowy – jest nieco cieńszy od poprzedniego; odchodzi od tej samej pętli splotu lędźwiowego co nerw poprzedni i zawiera włókna gałęzi brzusznej pierwszego nerwu lędźwiowego (L1); jest nerwem mieszanym przypominającym pod wieloma względami nerw biodrowo-podbrzuszny. Zaopatruje on ruchowo dolne odcinki przednich mięśni brzucha; gałęzie czuciowe oddaje do skóry narządów płciowych zewnętrznych, natomiast do uda wysyła tylko drobne gałązki skórne.
  • Nerw skórny boczny uda – odchodzi od pętli splotu lędźwiowego, łączącej drugi i trzeci nerw lędźwiowy (L2, L3). Jest to nerw wyłącznie czuciowy, zaopatruje skórę bocznej powierzchni uda. W przebiegu nerwu wyróżnia się odcinek: 
  • lędźwiowy,
  • pachwinowy,
  • udowy.
  • Nerw płciowo-udowy – jest niemal wyłącznie nerwem czuciowym, który zawiera nieliczne tylko włókna ruchowe. Odchodzi od drugiej pętli splotu lędźwiowego i prowadzi włókna gałęzi brzusznych pierwszego i drugiego nerwu lędźwiowego (L1, L2).
  • Nerw zasłonowy – jest nerwem mieszanym, który zaopatruje grupę przyśrodkową mięśni uda (przywodziciele) oraz skórę na jego przyśrodkowej powierzchni. Od splotu lędźwiowego odchodzi on w obrębie mięśnia lędźwiowego większego dwoma korzeniami: górnym i dolnym; pierwszy tworzy włókna drugiego i trzeciego nerwu lędźwiowego (L2, L3), drugi – włókna nerwu czwartego (L4). Pień nerwu zasłonowego, choć dużo cieńszy od nerwu udowego, jest dość znacznej grubości – ma średnicę ok. 3 mm.
  • Nerw udowy [1].

Jak widać, splot lędźwiowy oraz odchodzące od niego nerwy są ściśle związane z mięśniem lędźwiowym większym. Razem z nerwami pokrywa go stosunkowo gruba powięź biodrowa oraz otrzewna ścienna. Od splotu lędźwiowego odchodzą gałęzie:

  • Krótkie, czyli mięśniowe – odchodzą one bezpośrednio z korzeni splotu. Są przeznaczone dla mięśni znajdujących się w najbliższym sąsiedztwie, a mianowicie dla:
  • mięśni międzypoprzecznych bocznych (L1–L4),
  • mięśnia czworobocznego lędźwi (Th12, L1–L4),
  • mięśnia lędźwiowego większego (L2–L4),
  • mięśnia lędźwiowego mniejszego (L1).
  • Długie – sześć gałęzi długich splotu lędźwiowego można podzielić na dwie grupy:
  • górną – stanowią ją trzy nerwy, które ruchowo zaopatrują dolne odcinki mięśni brzucha, czuciowo zaś skórę nad obręczą kończyny dolnej. Do tej grupy należą:
    – nerw biodrowo-podbrzuszny,
    – nerw biodrowo-...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Przypisy