Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowoczesne metody fizjoterapii

7 grudnia 2015

NR 67 (Grudzień 2015)

SpiroTiger – bądź o jeden oddech przed innymi

14

Kolejny poranek. Wstajesz zmotywowany do pracy, ubierasz się w markowe ciuchy, jesz lekkie śniadanie, wychodzisz na poranny jogging. Cały ten rytuał powtarzasz nie od dziś, wszystkie szczegóły co do minuty wypełniają początek dnia. Zwracasz dużą uwagę na swój wygląd, dietę oraz dobre samopoczucie. Jest jednak jedna czynność, o której nie pomyślałeś ani sekundy. To oddech. 

Codzienna egzystencja wymaga od człowieka bardzo dużo wytrzymałości, produktywności i odporności na stres. W coraz szybszym tempie życia zapomina się o tym, że troska o zdrowie jest bardzo ważna. Niewielu ludzi tak naprawdę ma świadomość, jak prawidłowo dbać o siebie. Owszem, kult zdrowego życia jest coraz bardziej powszechny. Wiele osób chce być fit, trenuje coś czysto rekreacyjnie lub bardziej profesjonalnie, ale mało kto zastanawia się nad podstawowym procesem życiowym, jakim jest oddychanie. Czynność ta jest bowiem automatyczna, wprawdzie ma się na nią wpływ, lecz przez większość czasu nie kontroluje się jej, np. podczas snu. Za wszystko odpowiedzialny jest autonomiczny (wegetatywny) układ nerwowy. Pomimo tego, że wszyscy ludzie oddychają podobnie, są jednak w tym procesie pewne różnice. Pomijając ludzi z licznymi chorobami z działu pulmonologii, również u osób zdrowych warto by „poprawić” oddech. Czy można to zrobić? Oczywiście, treningiem oddechowym. 

POLECAMY

Żyjesz tak, jak oddychasz

Trening oddechowy w wyobrażeniu wielu osób wygląda tak: „ręce do góry – wdech, ręce w dół – wydech”. W rzeczywistości sprawa jest trochę bardziej skomplikowana. Oddech jest pierwszą samodzielną czynnością zaraz po urodzeniu. Towarzyszy człowiekowi przez całe życie. Organizm potrafi wytrzymać kilka dni bez jedzenia i picia, ale bez powietrza przeżyje tylko kilka minut. Tlen jest niezbędny do przemiany materii w energię. Wszystkie reakcje biomechaniczne są od niego uzależnione. Odpowiednie nawyki oddechowe pozwalają na dostarczenie dostatecznej ilości tlenu do krwi i regulacje procesów zdrowotnych. Każdego człowieka można poznać po rytmie i sposobie oddychania. Oddech odzwierciedla kondycję oraz styl życia. Stres, pośpiech i lęki związane z codziennymi wyzwaniami powodują napięcia mięśni, a przez to spłyca się oddech. Naturalną kontynuacją będzie słabsze ukrwienie i dotlenienie narządów wewnętrznych, osłabiona praca umysłu, obniżenie odporności, szybsze uczucie zmęczenia, gorszy sen itp. Krótko mówiąc, zwiększa się prawdopodobieństwo ewentualnej choroby. To bardzo uproszczony opis, który jednak każdemu powinien uświadomić niesamowicie ważną rolę prawidłowego oddechu.

Jak trenować układ oddechowy

W pewnym sensie trenuje się układ oddechowy, uprawiając jakąś aktywność fizyczną (bieganie, pływanie, rower itp.), lecz nie w dostatecznym stopniu. Chcąc działać w bardziej specyficzny i wycelowany sposób, co zwiększy wydajność treningu mięśni respiracyjnych, warto posłużyć się metodą SpiroTiger. Chcąc jeszcze bardziej podkreślić rolę mięśni oddechowych podczas wysiłku, można posłużyć się następującym faktem. W trakcie odpoczynku serce pompuje ok. 5 litrów krwi na minutę przez całe ciało. W czasie maksymalnego wysiłku wartość ta wzrasta do ok. 25 litrów krwi na minutę w całym ciele i nawet do 4 litrów na minutę w samych mięśniach oddechowych! Wniosek? Podczas maksymalnego wysiłku przez same mięśnie oddechowe przepływa prawie taka sama ilość krwi, ile przez całe ciało w trakcie odpoczynku. Według jednej z teorii dotyczącej metody SpiroTiger maksymalny wysiłek fizyczny powoduje zmęczenie mięśni oddechowych, co z kolei negatywnie wpływa na zdolności wysiłkowe organizmu. 

Jako przykład można wyobrazić sobie wieczorne bieganie w średnim tempie przez ok. 30 minut. Po 10 minutach biegu zaczyna się odczuwać „zadyszkę”. Moment, w którym odczuwa się chwilowy odpływ sił, to tzw. metaboreflex. Dołączając do planu treningowego SpiroTiger, jest się w stanie przesunąć ten moment do przodu w czasie. Jak to wytłumaczyć? Otóż bardzo prosto. Jedną z cech, które kształtuje SpiroTiger, jest elastyczność mięśni oddechowych oraz struktur całej klatki piersiowej. Dzięki temu podczas aktywności fizycznej można pobierać więcej tlenu, co zwiększy możliwości organizmu. SpiroTiger ma bardzo szerokie spektrum działania. 

Zdj. 1. Aparat SpiroTiger

Korzyści ze stosowania SpiroTiger

Aby uporządkować nieco zastosowanie metody, klientów można podzielić na sportowców i korzyści płynące dla nich oraz osoby, które mają określone dysfunkcje lub choroby układu oddechowego. Oczywiście tego typu trening może być dedykowany praktycznie każdemu. Pięć cech, jakie można kształtować za pomocą metody SpiroTiger, to: wytrzymałość (w głównej mierze), elastyczność, koordynacja, szybkość oraz siła mięśni oddechowych. W zależności od tego, na którą cechę chce się położyć większy nacisk, w taki sposób ustawia się parametry treningu (np. wytrzymałość – dłuższy czas treningu, elastyczność – większa pojemność worka treningowego). Poprawa wyżej wymienionych parametrów układu oddechowego dotyczyć będzie każdego, kto będzie trenował według metody SpiroTiger. Zastosowanie jej pod kątem sportu będzie polegało na poprawie wydolności podczas wysiłku. 

SpiroTiger można również wykorzystywać jako element rozgrzewki przed treningiem lub zawodami. Niektórzy włoscy kolarze przed startem w Giro d’Italia rozgrzewają się nawet przez godzinę, aby zaadaptować układ oddechowy do wysiłku już przed startem. Metoda SpiroTiger jest bardzo rozwinięta we Włoszech. Jakieś trzy lat temu w tym kraju korzystało z niej ok. 1500 lekarzy i fizjoterapeutów. Oprócz rozgrzewki (warm up) można także uspokoić organizm po wysiłku (cool down), co zapewni większe dotlenienie zmęczonych i wyczerpanych pracą tkanek, czyli szybszą regenerację. Jeszcze innym ciekawym zastosowaniem jest trening na SpiroTiger podczas rekonwalescencji. Zawodnik, który jest wyłączony z właściwego treningu, może za pomocą SpiroTiger utrzymywać wysoki poziom wydolności aż do wyleczenia kontuzji. Pozycją treningową jest zazwyczaj pozycja stojąca lub siedząca, ale u bardziej zaawansowanych klientów ograniczeniem jest tylko wyobraźnia. Można dodawać np. niestabilne podłoże lub proste ćwiczenie, przy którym trzeba zsynchronizować oddech z odpowiednim ruchem ciała. Innym elementem może być sylwetka charakterystyczna dla danej dyscypliny, np. klęk jednonóż u kanadyjkarzy. 

Kto korzysta z metody SpiroTiger

Ze SpiroTiger korzystają zawodnicy wielu dyscyplin sportowych:

  • piłka nożna – Manchester United FC, FC Bayern Munich, Juventus Turin, Lazio Roma, AC Milano, niemiecka kadra piłkarzy nożnych (mistrzostwa świata w 2006 i 2010 r.), 
  • narciarstwo alpejskie – Lara Gut, Dominique Gisin (zawodniczki kadry szwajcarskiej),
  • kolarstwo górskie – Nino Schurter, Florian Vogel,
  • kolarstwo szosowe – Franco Marvulli,
  • triathlon – Nicola Spirig,
  • tenis ziemny – Roger Federer… i wielu innych. 

Rezultaty treningu respiracyjnego

Najważniejsze rezultaty treningu respiracyjnego to istotna poprawa zdolności wysiłkowych, szybszy czas restytucji powysiłkowej, szybsza utylizacja kwasu mlekowego, poprawa wytrzymałości układu oddechowego, poprawa wydolności mięśni odcinka lędźwiowego i szyjnego oraz mięśni brzucha, poprawa zdolności koordynacyjnych układu oddechowego pod wpływem stresu, optymalizacja zaopatrzenia w tlen mięśni szkieletowych.

SpiroTiger a choroby układu oddechowego

Korzyści wynikające ze stosow...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy