Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowoczesne metody fizjoterapii

11 lutego 2019

NR 102 (Luty 2019)

Suche igłowanie jako jedna z metod leczenia spastyczności w neurologii — teoria a praktyka

0 34

Suche igłowanie – dry needling (DN), inaczej akupunktura medyczna. Polega na wkłuciu igły w punkt spustowy, tzw. trigger point, który może znajdować się w mięśniach, stawach oraz okostnej. Obecnie ta metoda staje się bardzo popularna w fizjoterapii, głównie w leczeniu bólu.

 

Metoda suchego igłowania powstała w 1960 r. w Europie i była propagowana przez Angielskie Stowarzyszenie Akupunktury. Dopiero w 1980 r. powstało Brytyjskie Stowarzyszenie Akupunktury Medycznej zajmujące się oddziaływaniem stosowania igły na struktury powięziowe i mięśnie. Dziś metoda ta jest coraz powszechniej stosowana w fizjoterapii. Stosuje się ją głównie w dolegliwościach bólowych.

Neurofizjologiczne aspekty dry needling nie są do końca poznane. Istnieje jednak kilka teorii wyjaśniających działanie suchego igłowania:

  • uruchomienie mechanizmu bramki kontrolnej zachodzące przez stymulację włókien czuciowych receptorów alfa i delta w trakcie mechanicznej stymulacji nocyceptywnej powiązanej z hamowaniem aktywności punktu spustowego, reakcja ta wytwarza efekt bólowy ponad punktem spustowym [10];
  • uszkodzenie płytki nerwowo-mięśniowej poprzez drażnienie igłą punktu spustowego, a przez to zmniejszenie się w nim uwalniania neuroprzekaźnika acetylocholiny; 
  • wydzielanie enkefalin – neuropeptydów o charakterze opioidowym, powstających w wyniku rozpadu enzymatycznego w układzie nerwowym, rdzeniu nadnerczy i komórkach wydzielniczych. Pełnią one istotną rolę w regulacji bólu.

Spastyczność i metody jej leczenia

Terminem spastyczności określa się wzmożone napięcie mięśniowe na skutek uszkodzenia ośrodkowego neuronu ruchowego. Napięcie w uszkodzonych mięśniach wzrasta z czasem po uszkodzeniu i jest większe w mięśniach antygrawitacyjnych, tj. zginaczach kończyn górnych, prostownikach kończyn dolnych oraz prostownikach kręgosłupa.

Istnieje wiele metod leczenia spastyczności. W neurologii stosuje się środki farmakologiczne (leki obniżające napięcie mięśniowe, iniekcje z toksyny botulinowej). W fizjoterapii leczenie spastyczności polega głównie na stosowaniu: 
zabiegów fizykoterapeutycznych, tj. naświetlania lampą sollux, tonoliza, metod fizjoterapeutycznych, jak PNF czy NDT Bobath. 

Niestety, nie każda z wyżej wymienionych metod leczenia jest konkretnie przypisana do określonego „obrazu spastyczności”. Stąd nieustanna potrzeba szukania nowych metod i powrotu do tzw. metod niekonwencjonalnych, np. akupunktury, która została zaadaptowana na potrzeby fizjoterapii jako metoda suchego igłowania.

DN w leczeniu spastyczności

W 2004 r. L. Dilorenzo i wsp. jako pierwsi przeprowadzili badania z wykorzystaniem suchego igłowania u chorych po udarze w celu zniesienia dolegliwości bólowych barku. Badani zostali podzieleni na dwie grupy: leczonych metodą suchego igłowania oraz leczonych wyłącznie rehabilitacją. Odnotowano znaczne zmniejszenie częstości i intensywności bólu w ciągu dnia i podczas wykonywania ćwiczeń rehabilitacyjnych w porównaniu do grupy kontrolnej leczonej tylko rehabilitacją. 

Wykorzystanie w praktyce metody suchego igłowania w leczeniu spastyczności jest oparte na kilku zasadach (dotyczy to pacjentów po udarze, z ustawieniem zgięciowym nadgarstka): 

  • znalezienie punktów spustowych, tzw. trigger point, czyli punktów charakteryzujących się maksymalną bolesnością podczas ucisku oraz o podwyższonym napięciu mięśniowym; w klasycznym ustawieniu nadgarstka w zgięciu (u pacjenta po udarze) grupą mięśni dominujących będą zginacze nadgarstka: zginacz głęboki palców, zginacz długi kciuka, zginacz promieniowy nadgarstka; osłabione będą prostowniki nadgarstka: prostownik palców, prostownik promieniowy długi nadgarstka;
  • dobór igły – zalec...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy