Dołącz do czytelników
Brak wyników

Protokoły fizjoterapeutyczne

14 lipca 2022

NR 137 (Czerwiec 2022)

Wady i choroby stóp według Mortona i ich wpływ na powstawanie zaburzeń przeciążeniowych w obrębie stopy

0 865

Wady stóp — te rzadsze, widoczne natychmiast po urodzeniu, np. stopa końsko-szpotawa, jak i te powszechne, ujawniające się po pionizacji, np. zaburzenia pierwszego promienia sugerujące obraz stopy płasko-koślawej w chorobie Mortona czy w stopie typu PME (primus metatarsus elewatus) — są najczęściej występującymi uszkodzeniami wrodzonymi, przypuszczalnie genetycznymi, w narządzie ruchu człowieka.

Wady stóp w sposób oczywisty mogą wpływać na funkcję stopy i jej wtórne przeciążenia, a także na przestrzeni życia człowieka na statykę i dynamikę układu ruchowego całego ciała. 
Przedstawione w niniejszym artykule schorzenia stóp są związane z nazwiskiem Mortona. Wszystkie mają istotny negatywny wpływ na powstawanie wtórnych zaburzeń i chorób w obrębie struktur stopy i mogą być uważane za ich czynnik przyczynowy. 
Jest kilka wad i chorób stóp określanych nazwiskiem Mortona i co niezwykłe, opisanych przez różnych badaczy o tym samym nazwisku. Historycznie to od ich nazwisk choroby te wzięły nazwę, co do dzisiaj jest źródłem nieporozumień.
W 1876 r. Thomas Morton opisał ból przodostopia (metatarsalgia Mortona, nerwiak Mortona, neuralgia Mortona). Paradoksalnie przyjęła się nazwa metatarsalgia lub nerwiak z nazwiskiem Mortona, chociaż przed T. Mortonem chorobę tę opisał w 1835 r. Filippo Civinini, a w 1845 r. Lewis Durlacher. W Polsce do dzisiaj uważa się powyższe schorzenie za najczęstszą przyczynę bólu śródstopia – niesłusznie [1].
W latach 1927–1937 Dudley Joy Morton, wybitny amerykański ortopeda, opisał chorobę Mortona (stopę Mortona) oraz palec Mortona [2, 3].
Z powyższych trzech zaburzeń budowy stopy związanych z nazwiskiem Mortona najrzadziej występuje nerwiak. Ma on też najmniejsze znaczenie kliniczne, stąd opisano go w dalszej kolejności.
Szczególne znaczenie w podologii i ortopedii mają dwie pozostałe wady stóp – choroba Mortona (stopa Mortona) i palec Mortona. Jako wady wrodzone stanowią najwcześniejszy (dosłownie od pierwszego kroku) czynnik patogenetyczny przeciążeń w obrębie stóp. Są kluczem do zrozumienia zarówno jednego z powszechnych mechanizmów prowokowania wtórnych chorób stóp (np. palucha koślawego), jak i przeciążeń w wyższych piętrach narządu ruchu u osób dorosłych (np. zespołu mięśnia gruszkowatego czy zmian zwyrodnieniowych stawów i kręgosłupa). Stanowią więc znaczący element przeciążający w całym narządzie ruchu (czynnik choroby przeciążeniowej), o czym będzie mowa w kolejnym artykule.

POLECAMY

Choroba Mortona 
(stopa Mortona, Greek foot)

Jest to wada wrodzona stopy, zwykle obustronna. Według różnych źródeł występuje u 10–50% populacji [2]. W statystykach własnych stwierdzono ją u 23,5% badanych.
Zgodnie z obrazami i rz...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Przypisy