Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

18 stycznia 2019

NR 101 (Styczeń 2019)

Analiza wartości podstawowych parametrów kinematycznych opisujących chód kobiety po płaskim podłożu

0 2846

Chód jest najbardziej spektakularną formą lokomocji człowieka. Z punktu widzenia realizacji jest to najbardziej skomplikowane zadanie ruchowe, ponieważ uczymy się go w najwcześniejszych okresach naszego życia. Jednakże raz wyuczony staje się czynnością w pełni automatyczną, którą wykonujemy w zasadzie bez naszej świadomości.

Podstawowym elementem składowym chodu jest krok. Długością kroku nazywamy odległość, która oddziela dwa punkty podporu na tej samej nodze. Mierzy się ją od pięty do pięty tej samej nogi. Mamy więc prawy i lewy krok. Stopy ustawiają się względem kierunku chodu pod kątem ok. 15° obrotu na zewnątrz. Kąt ten nazywa się kątem kroku. Rozstęp między piętami stóp nazywa się szerokością kroku. Szerokość podaje się zwykle w centymetrach. Wynosi ona w chodzie ze średnią szybkością ok. 6 cm po każdej stronie linii chodu. Natomiast rozstęp między piętami wynosi ok. 12 cm [7].

POLECAMY

Wyznaczniki chodu

Wielu autorów analizujących ruchy poszczególnych części ciała podczas chodu odbywającego się po gładkiej, równej powierzchni wymienia sześć tzw. wyznaczników (determinantów) chodu. Są to:

  • skręt miednicy w płaszczyźnie poprzecznej,
  • pochylenie miednicy w płaszczyźnie czołowej,
  • zgięcie w kolanie w fazie podporu,
  • ruchy stopy i stawu skokowo-goleniowego,
  • ruch kolana,
  • ruchy boczne miednicy.

Chód patologiczny – przyczyny i rodzaje

Osoby niemające zaburzeń chodu poruszają się swobodnie, ich ruchy są prawie automatyczne i praktycznie odbywają się bez udziału świadomości. W takiej sytuacji ciężar ciała przenosi się na przemian z jednej nogi na drugą, co pozwala kończynie wolnej od utrzymywania ciężaru posuwać się naprzód pewnie i łatwo. Podczas tego ruchu miednica jest ustabilizowana, a jej ruchy w trzech płaszczyznach są minimalne. Równocześnie przeciwległa kończyna górna porusza się do przodu; mówimy, że kończyna górna balansuje. Ruch ten jest nieznaczny w stawie ramiennym, a coraz obszerniejszy w stawach dalszych. Pozycja tułowia może wykazywać wahania osobnicze, ale na ogół jest mniej lub bardziej wyprostowana.
Niewłaściwy stan jednej z wymienionych determinant chodu powoduje jego patologiczny obraz. Takie zaburzenia mogą być wynikiem różnych chorób lub urazów. Jak wiadomo, lokomocja standardowa (chód fizjologiczny) człowieka jest procesem okresowym, natomiast w lokomocji patologicznej występują zaburzenia w koordynacji ruchu poszczególnych segmentów ciała, co w konsekwencji prowadzi do zaburzeń okresowości lokomocji [7].
W zależności od czynnika wywołującego nieprawidłowości chodu oraz jego obrazu klinicznego wyróżniamy następujące modele chodu patologicznego:

  • połowiczo-niedowładny,
  • niedowładny kończyn dolnych wiotki,
  • niedowładny kończyn dolnych kurczowy,
  • nożycowy,
  • paretyczno-ataktyczny,
  • brodzący,
  • kaczkowaty,
  • drobnymi krokami,
  • móżdżkowy,
  • chwiejny,
  • tylnosznurowy,
  • utykający,
  • histeryczny.

Badania działania stawu kolanowego

Głównym celem przeprowadzonych badań było porównanie działania stawu kolanowego podczas chodu fizjologicznego i chodu patologicznego. Do badań wybrano chód patologiczny związany z usztywnieniem jednego stawu kolanowego. Porównanie dotyczy dwóch aspektów działania stawu kolanowego kończyny zdrowej: przebiegu zmian kątowych i charakterystyki czasowej ruchu. W pierwszym przypadku analiza będzie dotyczyć wybranych charakterystycznych położeń uda i podudzia, w drugim – czasu wydzielonych faz w ruchu obrotowym stawu kolanowego. 

Przebieg badań
Do badań wybrano młodą kobietę (22 lata), która najpierw poruszała się chodem fizjologicznym, a po zakończeniu serii chodów z różnymi prędkościami (4, 6 i 8 km/h) i po odpowiednim odpoczynku poruszała się już chodem patologicznym z usztywnionym stawem kolanowym (z takimi samymi prędkościami jak poprzednio). Usztywniano staw kolanowy prawy. W okolicy lewego stawu kolanowego zamontowano urządzenie zwane elektrogoniografem. 

1. Elektrogoniograf – w środku widać potencjometr i odchodzące od niego przewody

Podstawową częścią elektrogoniografu jest potencjometr drutowy (ma on charakterystykę liniową). Do potencjometru są zamontowane dwa ramiona wykonane z pasków aluminiowych. Były one mocowane taśmami klejącymi do uda i podudzia badanej (z boku). Elektrogoniograf był umieszczany tak, by jego oś obrotu była zgodna z osią obrotu stawu kolanowego (położenie ustala się eksperymentalnie). 
W linii pomiarowej oprócz elektrogoniografu zn...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy