Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowoczesne metody fizjoterapii

4 września 2018

NR 85 (Lipiec 2017)

Badanie termograficzne w wyznaczaniu wzorca bólowego

485

Pomiar temperatury ciała człowieka jest jednym z najczęściej wykonywanych badań w medycynie. Już od kilkuset lat wiadomo, że podwyższona temperatura ma związek z dolegliwościami, które występują w organizmach żywych. 

Korelacja pomiędzy zmianami temperatury powierzchni skóry a dolegliwościami zgłaszanymi przez pacjenta została wykazana już 400 lat p.n.e. przez Hipokratesa. Nakładając równomiernie na ciało pacjenta wilgotną glinkę, obserwował, które miejsca wysychają najszybciej, a które najwolniej. 

Kolejnym naukowcem, który zajmował się tematem temperatury i jej powiązań ze stanem organizmu ludzkiego, był John Spurgin. W 1857 r. w książce pod tytułem „Physician for all” wykazał powiązanie pomiędzy temperaturą powierzchni skóry a siłą dolegliwości bólowych. Dodatkowo obserwował proces leczenia oraz skuteczność zastosowanej terapii właśnie za pomocą monitorowania temperatur obszaru dolegliwości. 

Ludzkość bardzo szybko zrozumiała, że monitorowanie temperatury daje bardzo szeroki wachlarz możliwości diagnostyki organizmu ludzkiego. Wykorzystując rozwój technik pomiarowych oraz uwolnienie technologii wojskowych po okresie II wojny światowej stworzono pierwszy skaner termograficzny. Dzięki temu w roku 1957 wykonano jedno z pierwszych obrazowań ludzkiego ciała. Zrobienie tylko jednego zdjęcia zajmowało aż 45 minut. Obecnie istnieją kamery, które wykonują setki termogramów na sekundę. Dostępność i łatwość wykonywania pomiarów przyczyniła się do coraz szerszego wykorzystywania badań termograficznych w medycynie. 

Co to jest termografia

Termografia to badanie polegające na bardzo dokładnym pomiarze temperatur powierzchni skóry z wykorzystaniem kamery termowizyjnej. Detektor kamery, zbudowany z pojedynczych pikseli pomiarowych, rejestruje ciepło wypromieniowywane przez ludzkie ciało. Urządzenie nie wysyła promieniowania do pacjenta, zatem badanie jest zupełnie bezinwazyjne i bezpieczne. Obecne kamery pozwalają na stworzenie bardzo szczegółowego obrazu termicznego ciała. Dokładność pomiaru temperatur sięga setnych stopnia Celsjusza, a wielkość badanych obszarów może być mniejsza niż 1 mm2. Pracę kamery termowizyjnej można wyobrazić sobie jako pomiar temperatury przy użyciu 300 tys. pojedynczych termometrów, które dokładnie skanują każdy obszar ciała. Brzmi dość skomplikowanie, ale w rzeczywistości to bardzo prosta metoda. Wykonanie skanu termograficznego włącznie z wstępnym wywiadem nie przekracza 40 minut. Pacjent po wypełnieniu formularza dotyczącego jego dolegliwości przechodzi do specjalnie przygotowanego pomieszczenia, w którym przygotowany jest do badania. Bardzo istotną częścią procesu przygotowania jest adaptacja, która trwa ok. 15 minut i pozwala na stabilizację termiczną organizmu. Pomieszczenie, w którym odbywa się adaptacja, powinno mieć monitoring temperatury i wilgotności w celu zapewnienia powtarzalnych warunków. Kolejnym etapem jest badanie termograficzne ciała pacjenta. 

Efektem obrazowania są tzw. termogramy, czyli zdjęcia, na których poszczególne temperatury są reprezentowane za pomocą kolorów. Podczas obrazowania całego ciała wykonywanych jest ponad 40 termogramów. Czas badania nie przekracza jednak 10 minut. Otrzymane termogramy są poddawane obróbce komputerowej, a następnie interpretacji. Lekarz interpretujący termogramy dokonuje analizy temperatury obszarów względem osi kręgosłupa oraz temperatury kończyn, poszczególnych palców, obszaru korpusu i głowy. Porównuje obrazy termiczne z anatomią układu nerwowego oraz krwionośnego. Ocenia zmiany łańcucha biomechanicznego, obszary przeciążeń oraz dysfunkcji mięśniowo-powięziowych w postaci punktów spustowych. 

Na podstawie powyższej analizy stwierdza, czy dana anomalia ma wpływ na zmianę mikrokrążenia kończyn oraz czy dana dolegliwość wpływa na dystalne obszary ciała.

Zmiany termiczne wykazywane podczas badania w większości przypadków pokrywają się z dolegliwościami bólowymi pacjenta. Istnieje jednak znaczna liczba przypadków, w których pomimo występujących zmian termicznych nie zachodzi korelacja objawów bólowych. Dlaczego tak jest? Ponieważ badanie termograficzne wskazuje dysfunkcję, zanim pojawią się objawy bólowe. Przeciążenia stawów i mięśni w pierwszej kolejności wpływają na zmianę temperatury danego obszaru (rys. 1). Jeżeli wzorzec postępowania pacjenta nie zmieni się, sygnał będzie na tyle silny, aby wyzwolić reakcję bólową. W praktyce często diagnozuje się zmiany termiczne, które nie pokrywają się z dolegliwościami bólowymi pacjenta. Jeżeli dysfunkcja zostanie zlekceważona i pomi...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy