Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

8 sierpnia 2018

NR 94 (Maj 2018)

Diagnoza palpacyjna brzucha - technika Kiiko Matsumoto - część 2

0 289

W poprzednim numerze opublikowano pierwszą część artykułu omawiającego japoński system diagnostyki brzucha Hara, zaprezentowano również wybrane protokoły leczenia oraz informacje dotyczące techniki wykonywania palpacji, najważniejszych założeń tego systemu, znaczenia podstawowych odruchów i sposobów ich niwelowania przy użyciu protokołów akupunkturowych opracowanych przez Kiiko Matsumoto.

W  poprzednim numerze opublikowano pierwszą część artykułu omawiającego japoński system diagnostyki brzucha Hara, zaprezentowano również wybrane protokoły leczenia oraz informacje dotyczące techniki wykonywania palpacji, najważniejszych założeń tego systemu, znaczenia podstawowych odruchów i sposobów ich niwelowania przy użyciu protokołów akupunkturowych opracowanych przez Kiiko Matsumoto. W tym artykule będziemy kontynuowali opis kolejnych odruchów możliwych do zbadania palpacyjnie i punktów akupunkturowych, które należy zastosować, aby je usunąć. Przydatnym atlasem, w którym można sprawdzić dokładną lokalizację i sposób nakłuwania punktów akupunkturowych, jest A Manual of Acupuncture opracowany przez Petera Deadmana.

Sposób wykonywania akupunktury w medycynie japońskiej

Japoński sposób wykonywania akupunktury w wielu aspektach różni się od sposobu nakłuwania w tradycyjnej medycynie chińskiej. Główną różnicą jest średnica używanych igieł. Igły japońskie mają zazwyczaj mniejszą średnicę (0,18 mm, 0,20 mm) i są bardziej zaostrzone. Takie igły lepiej nadają się do delikatnego i powierzchownego nakłuwania, którego używa się w japońskiej akupunkturze, jednak do wykonania akupunktury można użyć również zwykłych igieł akupunkturowych (np. firm Dong Bang, EACU, Acu-Top). W tradycyjnej medycynie chińskiej nakłucie jest mniej przyjemne i głębsze, a sama technika bardziej agresywna. Do istotnych różnic należy zaliczyć także wspomnianą głębokość nakłucia, która w akupunkturze japońskiej wynosi zaledwie kilka milimetrów, i konieczność używania prowadnicy do wbicia igły. Prowadnice nie były standardowo używane w medycynie chińskiej i zostały wprowadzone właśnie w Japonii. Igłę należy umieścić w prowadnicy w sposób pokazany na zdj. 1 (palec wskazujący dociska rękojeść igły do ścianki prowadnicy, z kolei kciuk i palec środkowy przytrzymują prowadnicę), a następnie przyłożyć prowadnicę do skóry w miejscu lokalizacji punktu akupunkturowego i uderzyć zdecydowanym ruchem palca wskazującego w rękojeść igły. Igła powinna pozostać w ciele, a prowadnicę należy usunąć. Można umieścić igłę milimetr lub dwa głębiej. W akupunkturze japońskiej nie ma konieczności uzyskiwania odczucia 
„Da Qi”, które jest niezbędne w tradycyjnej medycynie chińskiej, ponieważ o skuteczności punktu decyduje jego wcześniejsza tkliwość i redukowanie odruchów z brzucha już za pomocą akupresury. 

Wybrane refleksy i sposoby ich leczenia

Regulacja ciśnienia tętniczego krwi

Odruchy wskazujące na zaburzenia regulacji ciśnienia tętniczego krwi to tkliwość pod obszarem punktu Bl 10 oraz w okolicy punktów SI 9 i SI 10. Leczenie polega na nakłuciu punktu pod trzecim palcem u stopy, który to punkt może być używany także do leczenia astmy, a także punktów Sp 6 i Sp 9 oraz punktów na meridianie osierdzia. Aby określić, których punktów na meridianie osierdzia użyć, należy ucisnąć punkt Pc 8 i jeżeli okaże się on bolesny, nakłuć Pc 3 i Pc 5, a jeśli nie – zastosować Pc 8 lub Pc 4.

Zaburzenia regulacji ciśnienia tętniczego obejmują nadciśnienie, hipotensję, duże różnice między ciśnieniem skurczowym i rozkurczowym. Problemy te często wynikają z zaburzeń regulacji autonomicznego układu nerwowego. Po doprowadzeniu aktywności komponentów współczulnej i przywspółczulnej do normy ciśnienie tętnicze krwi może się normalizować.

W medycynie chińskiej i japońskiej jednym z ważniejszych kroków na początku terapii jest normalizacja ciśnienia tętniczego, szczególnie jeżeli jest ono niskie lub jego zmiany powodują bóle głowy, zawroty głowy oraz osłabienie i senność. Regulacja ta jest istotna, ponieważ niskie ciśnienie krwi prowadzi do osłabienia miejscowego krążenia, co – w myśl medycyny chińskiej – jest przejawem ogólnych niedoborów Qi, które mogą powodować miejscowe niedobory Qi. Dopóki praktyk nie uzupełni energii pacjenta, dopóty usunięcie innych objawów może nie być możliwe. Jeśli mamy do czynienia z niskim ciśnieniem, dobrym pomysłem może być wykorzystanie linii żołądka, która przebiega od punktu St 36 ku dołowi, wzdłuż zewnętrznej krawędzi kości piszczelowej.

Zaburzenia postawy ciała

Przebieg unerwienia narządów wewnętrznych przez rdzeń kręgowy i otwory kręgów sprawia, że zaburzenia postawy ciała mogą wpłynąć na stan narządów wewnętrznych i powinny być leczone. Niektóre typy zaburzeń postawy są ściśle powiązane z ukrwieniem jamy brzusznej. Do dwóch niezwykle istotnych zaburzeń należą nadmierne napięcie więzadła pachwinowego i napięcie wewnętrznej części ud, ponieważ prowadzą one do osłabienia narządów wewnętrznych i Hary. Podobny skutek może mieć nadmierne napięcie mięśnia gruszkowatego.

Refleks dla napięcia więzadła pachwinowego lub opadania trzewi bada się w rejonie St 30. Jeżeli punkt ten jest tkliwy, można podjąć się usunięcia tkliwości przez nakłucie St 13 (główny punkt w protokole) oraz Gb 26, punktu immunologicznego, Pc 4 (szczególnie po zabiegu) oraz Gb 31 i St 32. Napięcie więzadła pachwinowego może być spowodowane: osłabieniem innych więzadeł mających utrzymywać narządy wewnętrzne na właściwym poziomie, zabiegami ginekologicznymi (np. histerektomią) i innymi zabiegami na jamie brzusznej. Dodatkowo u takich pacjentów może pojawiać się ból szyi i ramion.

W medycynie chińskiej i japońskiej jednym z ważniejszych kroków na początku terapii jest normalizacja ciśnienia tętniczego. 

Drugim ważnym refleksem związanym z zaburzeniami postawy ciała jest refleks napięcia wewnętrznej części ud. Na jego obecność wskazuje tkliwość okolicy Liv 12. Dodatkowo pacjent może mieć stopy ustawione do wewnątrz. Aby usunąć ten refleks, należy nakłuć punkty Liv 4 i Bl 32 oraz dodatkowo zastosować punkty Sp 9 i Kid 7, jeśli napięcie pojawia się także na przebiegu meridianów śledziony i nerek. Jeżeli napięcie ud nie jest bardzo nasilone, podczas nakłucia należy kierować igły ku górze, w stronę kości łonowej.

Trzecim opisywanym refleksem wynikającym z zaburzeń postawy jest napięcie meridianu Dai Mai, czyli jednego z ośmiu meridianów cudownych i zarazem jedynego meridianu przebiegającego okrężnie. Aby zbadać zaburzenia w tym zakresie, należy sprawdzić palpacyjnie tkliwość Gb 26. W wypadku bolesności tego punktu trzeba nakłuć punkty Kid 7 i Lu 5, a następnie Gb 26. Punkt Gb 26 potrafi wpływać na postawę i ułożenie ciała, ponieważ w tym punkcie spotykają się mięśnie skośne brzucha. Dodatkowo punkt ten wpływa na mięśnie piersiowe. Uwolnienie napięcia z okolicy Gb 26 jest szczególnie istotne u pacjentów po urazach klatki piersiowej i brzucha, przy problemach mięśniowo-szkieletowych oraz problemach z płucami lub piersiami.

Pięcioma podstawowymi narządami Yin z narządów Zang Fu w medycynie chińskiej są: wątroba, serce, śledziono-trzustka, płuca i nerki. Prawidłowe funkcjonowanie narządów wewnętrznych zapewnia równowagę całego organizmu, a tym samym jego niezaburzone działanie, poczucie pełni sił i wypoczęcia. Dodatkowo osoby, których ciało jest zdrowe i sprawne, mają lepsze samopoczucie i mniejszą skłonność do depresji. Z tego powodu zawsze warto badać refleksy dla narządów wewnętrznych i w wypadku ich zaburzeń przeprowadzić odpowiednie leczenie. W poprzedniej części artykułu opisane zostały najważniejsze miejsca badania odruchów narządów wewnętrznych, poniżej omówimy więcej możliwości zbadania odruchów.

Diagnoza Hara jest dobrym niezależnym systemem umożliwiającym natychmiastowe sprawdzenie skuteczności prowadzonego leczenia. 

Rozpocznijmy od omówienia refleksów śledziono-trzustki. Wyróżniamy dw...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy