Dołącz do czytelników
Brak wyników

Gabinet przyjazny dla małego pacjenta

Artykuły z czasopisma | 6 marca 2014 | NR 48
26

Jak powinien wyglądać gabinet przyjazny dzieciom? Na co zwrócić uwagę przy wyborze kolorystyki, akcesoriów i zabawek? Dzieci są przecież szczególnymi pacjentami w gabinetach fizjoterapeutycznych. Aby zadbać o komfort ich terapii oraz swojej pracy, warto zwrócić uwagę na kilka rzeczy już przy urządzaniu gabinetu.

Bezpieczeństwo w piramidzie potrzeb Maslowa jest na drugim miejscu, zaraz po potrzebach fizjologicznych. U dzieci ta właśnie potrzeba jest mocniej zaakcentowana niż u dorosłych, bo one dopiero wchodzą w świat i dopiero go poznają. Choćby tylko dlatego, że nie znają jeszcze mechanizmów rządzących światem, ciągów przyczynowo-skutkowych i nie wiedzą, jaką dana „akcja” wywoła „reakcję”, dzieci postawione po raz pierwszy w nowej sytuacji reagują płaczem lub w inny sposób okazują lęk. Jest to często widoczne np. przy pierwszej wizycie u dentysty, lekarza, fizjoterapeuty czy nawet fryzjera. Warto zatem pamiętać, że dzieci potrzebują wiedzieć, że w nowej sytuacji, w której się znalazły, nic im nie zagraża. A na to, czy dziecko czuje się bezpiecznie, czy przeżywa jakieś zagrożenie, ma wpływ nie tylko sama sytuacja obiektywnie, ale także to, co dziecko o niej sądzi.

POLECAMY

Sytuacje, które dla dorosłych mogą być naturalne i oczywiste, dla dziecka nie tylko takie nie są, lecz ponadto często są jego pierwszym kontaktem z danym zachowaniem, miejscem czy sposobem spędzania czasu. Taką nową, nieznaną i potencjalnie niebezpieczną sytuacją może też być dla dziecka wizyta w gabinecie fizjoterapeutycznym. Warto więc zadbać o to, by gabinet nie odstraszał małego pacjenta, a przeciwnie – budując w nim poczucie bezpieczeństwa, zachęcił do wizyt i pozwolił na swobodne poruszanie się w tej nowej dla niego przestrzeni.

Zimno – ciepło

Barwy, którymi człowiek się otacza, mają ogromny wpływ na jego nastrój i samopoczucie, a nawet emocje. Jak wielkie mają znaczenie, świadczy o tym choćby fakt istnienia koloroterapii, czyli sposobu leczenia kolorami. Można samemu sobie zrobić test i określić, jak dana osoba czuje się w pomieszczeniu, w którym dominują szarości, jak w pokoju o błękitnych ścianach, a jak w surowo wykończonym biało-czarnym wnętrzu. Każda barwa buduje inny nastrój, dlatego też bardzo ważny jest dobór kolorystyki do gabinetu, w którym będzie się pracować z najmłodszymi.

Kolorami, które na pewno nie pomagają w zbudowaniu zaufania do danego miejsca, a co za tym idzie – stworzeniu poczucia bezpieczeństwa, są wszystkie barwy chłodne, czyli przesunięte w widmie barwnym w stronę fioletu. Chłodna też jest biel – skądinąd uwielbiana niegdyś w szpitalach, gabinetach dentystycznych czy innych tego typu placówkach. Na pewno zimne białe ściany nie pomogą dziecku poczuć się komfortowo w nowym miejscu.

Otoczenie przygotowane dla dziecka powinno raczej być utrzymane w kolorystyce ciepłej. Po pierwsze – należy pamiętać, że najbezpieczniejsze miejsce, jakie pamięta każdy człowiek, nie tylko dziecko, to miejsce pod sercem mamy. Można więc wywnioskować, że kolory zbliżone do tego, który dziecko oglądało „od wewnątrz” (skóra matki), będą mu się kojarzyć z ciepłem i bezpieczeństwem. Jest więc do dyspozycji cała gama beży, różów, barw kremowych i cielistych. W brzuchu mamy panuje taki właśnie półmrok, rozświetlany promieniami słonecznymi – podobny do koloru, który można dostrzec przy zamknięciu oczu i wystawieniu ich na słońce w letni dzień. Dodatkowo kolory ciepłe budują przyjazną, bezpieczną atmosferę.

Dzieci lubią też kolory jasne, ale nie jaskrawe. Na dużych płaszczyznach należy uważać z wszelkimi czerwieniami, które pobudzają agresję i wywołują irytację (nie tylko u dzieci), pomarańczami i żółciami. Jaskrawe i intensywne barwy w dużych ilościach pobudzają dziecko, przez co robi się ono niespokojne, i powodują niepokój. Dlatego też wybór kolorów na duże powierzchnie w otoczeniu, w którym dzieci będą przyjmowane i w którym będzie się z nimi pracować, jak ściany, podłogi etc., powinien paść na kolory „przytłumione” – najlepiej pastelowe. Pastelowe barwy są przyjazne, bo mają ciepłe odcienie, a jednocześnie nie są intensywne. Mowa tu o wspomnianych wcześniej: beżach, różach, różnych odcieniach kremowych i pudrowych oraz pomarańczowych. Wszystkie te kolory powinny być jednak zestawione w odpowiedniej proporcji.

Aby zapewnić sobie poczucie bezpieczeństwa, dziecko potrzebuje „oswoić świat”, który jest dookoła niego. Dlatego drugą ważną potrzebą dziecka jest potrzeba poznawcza. Nigdy później w historii swojego życia człowiek tak wiele się nie uczy, jak właśnie w pierwszych latach życia. Dziecko chłonie wiedzę całym sobą – chce dotykać, poznawać, słuchać, patrzeć. Barwami, które stymulują dziecięce zainteresowanie, są intensywne kolory (pomarańczowy, niebieski, żółty). I właśnie w tych kolorach można zakupić akcesoria i zabawki, które będą wykorzystywane w pracy z dzieckiem w gabinecie.

Oswojony teren

Niektóre gabinety lekarskie czy fizjoterapeutyczne idą krok dalej i na ścianach umieszczają wizerunki postaci znanych dzieciom z bajek. Jest to ukłon w stronę dzieci, by rzeczywiście przestrzeń, do której zostaną zaproszone, była dla nich komfortowa, czyli „oswojona”. Wnętrza znane dzieciom to na pewno dom i przedszkole, które zazwyczaj charakteryzują się taką właśnie bajkową stylistyką. Dlatego pomysł, by upodobnić nowe dla dziecka miejsce do tego, które już zna, jest bardzo trafny – pod warunkiem, że weźmie się pod uwagę wszystkie powyższe uwagi dotyczące kolorystyki oraz że postacie na ścianie będą rzeczywiście przyjazne.

Warto też cały gabinet dla dzieci utrzymać w domowej atmosferze. I tak lepiej się sprawdzą miękkie sofy niż biały, skórzany i wypolerowany tapczan, na którym dziecko będzie czuło się nieswojo. Na podłodze lepiej położyć miękki, kolorowy dywan, niż miałby przywitać dziecko wylakierowany parkiet, po którym trudno raczkować i który może przysporzyć siniaka na kolanie, kiedy dziecko się przewróci.

Dodatkowo warto zadbać o oświetlenie – dla dzieci zdecydowanie bardziej przyjazne jest ciepłe, przytłumione światło (można do tego wykorzystać np. ściemniacze) niż zimne chromowe światło lampek halogenowych czy jarzeniowych. Światło w gabinecie powinno być rozmieszczone po bokach, a nie na suficie, gdyż górne światło będzie razić w oczy dzieci z zaburzeniami sensorycznymi.

– Warto zadbać o to, by w oknach gabinetu nie było mieniących się żaluzji, które dla starszych dzieci będą dodatkową stymulacją i mogą rozpraszać je podczas terapii. Zamiast tego można w oknach zamieścić jednolitego koloru rolety – podkreśla Anna Reńska, fizjoterapeutka dzieci, terapeuta NDT-Bobath.

W poczekalni natomiast warto zapewnić dziecku kącik, gdzie mogłoby poczuć się jak u siebie w domu. Można postawić tam mały stolik z krzesełkami utrzymany w jasnych i przyjaznych, niezbyt intensywnych kolorach, przy którym dziecko może malować lub pobawić się klockami. Dla zupełnie małych dzieci warto też mieć przygotowanego pluszowego misia czy inną miękką przytulankę.

– Proponowałabym też umożliwić dzieciom wzięcie swojej zabawki na czas spędzony w poczekalni, to uspokoi dziecko i pomoże mu oswoić sytuację, gdy do tego zewnętrznego świata będzie mogło wziąć ze sobą kawałek rzeczywistości, w której funkcjonuje na co dzień – radzi Monika Jarosławska, psycholog i psychoterapeuta.

Wyposażenie gabinetu

Dobór pomocy, jakie będą używane, zależy oczywiście od problemu dziecka, z którym będzie się pracować. Warto jednak pamiętać o kilku przyrządach, które na pewno się sprawdzą, choćby w pracy z dziećmi przedwcześnie urodzonymi czy dziećmi z zaburzeniami sensorycznymi. A do takich pomocniczych przyrządów należą na pewno:

  • materace i maty o różnej twardości i zróżnicowanej powierzchni,
  • wałki i piłki różnej średnicy i ciężkości,
  • ruchome platformy do ćwiczeń równoważnych,
  • wszelkiego rodzaju drabinki,
  • duże lustro, w którym dziecko będzie mogło się obserwować.

Ponadto gabinet należy zaopatrzyć w przybory niezbędne do stymulacji dzieci i pracy z nimi, jak:

  • zabawki o zróżnicowanej wadze i powierzchni,
  • zabawki wydające różne dźwięki, pozytywki,
  • bębenek i dzwonek,
  • grzechotki,
  • zabawki manipulacyjne pozwalające na ćwiczenie dłoni,
  • latarka,
  • baloniki,
  • kółka i obr...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy