Dołącz do czytelników
Brak wyników

Leczenie skolioz idiopatycznych

Artykuły z czasopisma | 11 stycznia 2014 | NR 46
33

Leczenie skolioz idiopatycznych stanowi duże wyzwanie dla lekarza, fizjoterapeuty oraz innych członków zespołu leczącego. Istnieje wiele terapii leczących skoliozy, które łączy jeden cel: zatrzymać progresję skrzywienia i – jeśli to możliwe – w jak największym stopniu je skorygować. Jedną z nich jest metoda FED, która opiera się na trójwymiarowej korekcji kręgosłupa z jednoczesnym jego wydłużeniem.

FED jest nieinwazyjną metodą powstałą w wyniku długoletnich badań, a jej skuteczność została potwierdzona poprawą kąta skrzywienia w wielu przypadkach. W Centrum Terapii Skolioz i Wad Postawy (CTSiWP) „Wyspa” w Gdańsku metoda FED jest stosowana od 1,5 roku.

POLECAMY

Cel pracy

Celem pracy była ocena skuteczności terapii skolioz idiopatycznych w CTSiWP „Wyspa” w Gdańsku.

Materiał i metody

Grupę badawczą stanowiło 20 osób (17 dziewcząt i 3 chłopców) w wieku od 8 do 17 lat z rozpoznaną w badaniu lekarskim na podstawie zdjęcia rentgenowskiego skoliozą. Średnia wieku wynosiła 13 lat. Kąt Cobba łuku pierwotnego wynosił średnio 28° stopni, a średni kąt rotacji wg Raimondiego w łuku pierwotnym – 15°.

Wszystkie osoby poddane były terapii prowadzonej w Centrum Terapii Skolioz i Wad Postawy „Wyspa” w Gdańsku przez rok. Średnia uczęszczania na terapię wynosiła 63 zabiegi.

Rys. 1. Charakterystyka pacjentów ze względu na typ skoliozy

 

Rys. 2. Charakterystyka pacjentów ze względu na wielkość kąta skrzywienia

 

Pacjenci poza uczęszczaniem na terapię mieli polecone wykonywanie ćwiczeń zadanych przez fizjoterapeutę w domu 5 razy w tygodniu. Ocenie poddano radiogramy wykonane przed terapią i po roku leczenia. Radiogramy były wykonane w projekcji przednio-tylnej (anterior-posterior – AP) na stojąco. Oceniany był kąt Cobba oraz kąt rotacji wg Raimondiego.

Program fizjoterapeutyczny obejmował przygotowanie fizykalne (lampa sollux –10 minut, elektrostymulacja – 10 minut), terapię w urządzeniu FED (25 minut), kinezyterapię analityczną, stymulację układu proprioceptywnego za pomocą biofeedbacku na urządzeniu Delos Postural System (20 minut; zdj. 1A–B–5A–C). Połowa badanych osób (10 dziewcząt i 1 chłopiec) była dodatkowo zaopatrzona w gorsety ortopedyczne typu Cheneau.

Zdj. 1A–B. Przygotowanie fizykalne pacjenta. A. Lampa sollux. B. Elektrostymulacja mięśni

 

Zdj. 2. Pacjentka w trakcie terapii w urządzeniu FED

 

Zdj. 3A–B. Zastosowanie ćwiczeń oddechowych

 

Zdj. 4A–B. Zastosowanie ćwiczeń asymetrycznych

 

Zdj. 5A. Trening stabilności postawy i równowagi ciała na urządzeniu Delos Postural System

 

Zdj. 5B. Trening stabilności postawy i równowagi ciała na urządzeniu Delos Postural System. Przed korekcją.

Wyniki

Po wykonaniu kolejnych zdjęć rentgenowskich ich analiza wykazała, że średni kąt Cobba (łuku pierwotnego) u badanych osób zmniejszył się po terapii z 28° do 24° (tab. 1), a średni kąt rotacji wg Raimondiego – z 16° do 14° stopni (tab. 2). Znamienną poprawę zarówno wielkości kąta skrzywienia, jak i rotacji kręgu szczytowego zaobserwowano u pacjentów z IV typem skrzywienia wg klasyfikacji King-Moe.

Tab. 1. Średni kąt skrzywienia przed terapią i po niej w zależności od typu skoliozy
Typ skoliozy Średni kąt Cobba przed terapią [°] Średni kąt Cobba po terapii [°] Różnica [°]
King-Moe I 25 22 3
King-Moe II 29 25 4
King-Moe III 18 18 0
King-Moe IV 25 16 9
King-Moe V 41 40 1
wszystkie typy skolioz 28 24 4

 

Tab. 2. Średni kąt rotacji przed terapią i po niej w zależności od typu skoliozy
Typ skoliozy Średni kąt rotacji przed terapią [°] Średni kąt rotacji po terapii [°] Różnica [°}
King-Moe I 20 19 1
King-Moe II 13 12 1
King-Moe III 6 7 1
King-Moe IV 17 11 6
King-Moe V 20 19 1
wszystkie typy skolioz 16 14 2

 

Tab. 3. Zestawienie wyników leczenia w zależności od typu skoliozy
Typ skoliozy Stabilizacja* Regresja** Progresja***
King-Moe I 3 19 0
King-Moe II 6 12 0
King-Moe III 1 7 0
King-Moe IV 2 11 0
King-Moe V 2 19 0
wszystkie typy skolioz 70% (14 osób) 30% (6 osób) 0
  • * zwiększenie lub zmniejszenie kąta Cobba do 5°
  • ** zmniejszenie kąta Cobba o 6° lub więcej
  • *** zwiększenie kąta Cobba o 6° lub więcej

 

U 70% pacjentów uzyskano wyniki nieprzekraczające 5° zwiększenia lub zmniejszenia kąta Cobba (w łuku pierwotnym), a 30% badanych uzyskało poprawę kąta Cobba (w łuku pierwotnym) o więcej niż 5°. U żadnego dziecka nie zaobserwowano progresji.

Rys. 3. Rozkład występowania stabilizacji, regresji i progresji po rocznym leczeniu skolioz idiopatycznych w CTSiWP „Wyspa”

 

U 4 pacjentów z grupy osób niezaopatrzonych w gorsety ortopedyczne typu Cheneau zaobserwowano regresję skrzywienia, natomiast w grupie pacjentów dodatkowo korzystających z zaopatrzenia ortopedycznego regresja nastąpiła tylko u 2 osób. Niemniej jednak istotny jest fakt, iż średni kąt skrzywienia w grupie pacjentów z gorsetami był większy o 15° od średniego kąta skrzywienia w drugiej grupie (pacjenci bez gorsetów), a średni kąt rotacji był większy tylko o 5°. Średni wiek pacjentów bez gorsetu był natomiast większy o jeden rok od średniego wieku pacjentów zaopatrzonych w gorset.

Rys. 4. Porównanie wyników leczenia (stabiliza...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy