Leczenie zachowawcze palucha koślawego

Protokoły fizjoterapeutyczne

W ciągu ostatnich lat fizjoterapia osiągnęła ogromny rozwój jako nauka w Polsce i na świecie. Nieustannie powstają liczne publikacje naukowe dowodzące skuteczności terapii, a ilość dostępnych rodzajów terapii rośnie wręcz lawinowo. Warto zatem zadać pytanie, czy można nieoperacyjnie wyleczyć jedną z najczęściej występujących chorób w obrębie stopy. Paluch koślawy (hallux valgus, HV) dotyka 26% osób między 18. a 65. rokiem życia, natomiast po 65. roku życia ta liczba wzrasta do 36%. To choroba, która w ciągu lat swoją podstępnością zmusiła chirurgów do stworzenia ponad 150 metod operacyjnych, co pokazuje, jak trudna jest w leczeniu.

Patomechanika

Deformacja palucha koślawego polega na przyśrodkowym odchyleniu I kości śródstopia. Jest to spowodowane niestabilnością stawu klinowo-śródstopnego I (zdj. 1). Wtórnie następuje odchylenie boczne paliczka podstawnego palucha. Te zmiany powodują całkowitą niewydolność stabilizatorów przyśrodkowych stawu MTP I. Zmiany w tkankach miękkich to rozciągnięcie torebki stawowej i więzadła od strony przyśrodkowej stawu MTP I. W konsekwencji mięsień odwodziciel palucha przesuwa się na stronę podeszwową, stając się jego zginaczem i powodując rotację paliczka podstawnego palucha. Mięśnie zginacz długi palucha (flexor hallucis longus – FHL) i prostownik długi palucha (extensor hallucis longus – EHL) po utracie osi stawu stają się niejako cięciwą łuku, poprzez swoje napięcie nasilają deformację. Staw śródstopno-trzeszczkowy traci zborność na skutek odchylenia I kości śródstopia i przesunięcia trzeszczek (sesamoid lateral, medial) do boku (zdj. 2).
Efektem tych zmian jest nie tylko zaburzenie biomechaniki stopy, towarzyszący ból, niemożność doboru obuwia, jak również możliwość powstania kolejnych deformacji, np. palca młotkowatego. Całość zaburzeń w znaczący sposób obniża jakość życia chorego.
Do oceny stopnia deformacji niezbędne jest badanie RTG (AP i bok), w obciążeniu. Na zdjęciu należy określić trzy kąty, które przedstawia tabela 1 (zdj. 3).
Przyjmuje się trzy stopnie zaawansowania palucha koślawego, które warunkują dobór metody leczenia.

POLECAMY

Przyczyny

Choć istnieją dowody określające przyczyny powstawania palucha koślawego, naukowcy są zgodni, że etiologia jest...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Przypisy