Dołącz do czytelników
Brak wyników

Manipulacje powięziowe – nowy koncept w terapii manualnej

Artykuły z czasopisma | 4 lutego 2014 | NR 47
37

System powięziowy w ostatnich 10 latach zyskał ogromne zainteresowanie zarówno w świecie terapeutycznym, jak i naukowym. Za sprawą trzech światowych kongresów Fascia Research Congress, które odbyły się odpowiednio w 2007 r. w Bostonie na Uniwersytecie Harvarda, w 2009 r. w Amsterdamie i w 2013 r. w Vancouver, świat naukowców i terapeutów zwrócił się z olbrzymim zainteresowaniem w kierunku systemu powięziowego, co przyczyniło się do pogłębienia wiedzy na temat przyczyn wielu schorzeń narządu ruchu.

Jednym z konceptów terapeutycznych, który swoje podstawy teoretyczne opiera na najnowszych badaniach nad tkanką łączną, są manipulacje powięziowe (Fascial Manipulation®). Metoda została stworzona przez włoskiego fizjoterapeutę Luigiego Stecco ponad 30 lat temu, ale dopiero ostatnie lata znacząco wpłynęły na wzrost zainteresowania tym systemem pracy. Luigi Stecco wraz ze swoimi dziećmi: Carlą Stecco – profesorem anatomii i ortopedą, wykładowcą na Uniwersytecie w Padwie i dr. Antonio Stecco – lekarzem rehabilitacji, opublikowali ponad 80 artykułów na temat systemu powięziowego, które można znaleźć w bazach Medline czy Pub Med. Metoda ta jest nauczana na całym świecie, a w Polsce – od 2007r.

POLECAMY

Anatomia sytemu powięziowego

Zdefiniowanie powięzi nastręcza sporo problemów. Wielu anatomów w różny sposób podchodzi do tego rejonu ludzkiego ciała, nadając mu różne nazwy i przypisując różną funkcję, co powoduje, że terapeuta ma ogromny problem z poukładaniem w logiczny sposób tego skomplikowanego systemu i wykorzystania wiedzy w sposób praktyczny. First International Fascia Research Congress podjął się trudnego zadania ujednolicenia m.in. nazewnictwa, co zostało opublikowane w materiałach pokongresowych. Można w nich przeczytać nową propozycję definicji powięzi:

„Powięź jest nieprzerwaną, trójwymiarową siecią tkanek, która rozciąga się od stóp do głowy, od przodu do tyłu, od zewnątrz do wewnątrz (…). Powięź może się odnosić do zbitej warstwy tkanki (jak powięź szeroka uda), jak również do torebki stawowej, torebki narządów, przegrody mięśniowej, więzadeł, troczków, rozcięgien, ścięgien, powięzi mięśni, nerwów i innych włóknistych tkanek kolagenowych”.

Przedstawienie powięzi jako systemu globalnego pozwala zrozumieć różne zależności w nim zachodzące i w logiczny sposób wytłumaczyć kliniczne symptomy występujące u pacjentów.

Powięź można podzielić na trzy warstwy: powieź powierzchowną znajdującą się pod skórą właściwą, powięź głęboką i namięsną.

Kiedy przegląda się literaturę tematu wyraźnie widać, że kilku zaledwie autorów traktuje powięź jako trójwymiarowy system [1–4], ale te holistyczne modele nie zawsze dają specyficzne wskazania do terapii. Model funkcjonalny, który obejmuje całe ciało człowieka ze wszystkimi składowymi powięzi i jednocześnie odnoszący się do dysfunkcji ruchowych w połączeniu z występującym bólem, jest bardzo trudny do stworzenia. Musi się on również opierać na badaniach naukowych przeprowadzonych wg najwyższych standardów.

Artykuł przedstawia taki model biomechaniczny powięzi ludzkiej, który bierze pod uwagę ograniczenia ruchu, osłabienie oraz dystrybucję bólu podczas badania klinicznego. Trzydzieści pięć lat badań i doświadczenia klinicznego Luigiego Stecco skłoniło go do stworzenia takiego modelu, który przede wszystkim zwraca uwagę na korelacje między mięśniami, powięzią głęboką i namięsną oraz powięzią powierzchowną w relacji do różnych układów, jak układ limfatyczny, nerwowy, immunologiczny czy też hormonalny.

Wykonywane przez wiele lat badania sekcyjne na niebalsamowanych zwłokach, ze szczególną analizą histologiczną i biomechaniczną, przeprowadzone przez profesor Carlę Stecco zachęciły do przedstawienia kliku hipotez na temat funkcjonowania systemu powięziowego. Szczególnie istotne były badania nad unerwieniem powięzi i jej architekturą w relacji do włókien mięśniowych i możliwymi mechanizmami wpływu technik manualnych na nią.

Zdj. 1. Powięź powierzchowna łydki (za zgodą autora, C. Stecco)

 

Zdj. 2. Powięź głęboka łydki (za zgodą autora, C. Stecco)

 

Zdj 3. Powięź namięsna mięśnia trójgłowego łydki (za zgodą autora, C. Stecco)

Powięź głęboka

Badania nad głęboką powięzią mięśni podkreślają jej rolę w mięśniowo-powięziowej transmisji sił przenoszonych pomiędzy tkanką mięśniową a jej powięzią [5, 6], chociaż stopień, w jakim in vivo mięśnie wraz z ich powięzią przenoszą siłę podczas ruchu jest nadal niejasny [7]. Powięź głęboka jest zaangażowana w powrót żylny [8] i prawdopodobnie odgrywa istotną rolę proprioceptywną [9]. Jest strukturą dobrze ukrwioną i dlatego często wykorzystywaną do przeszczepów chirurgicznych [10]. Przekazuje mechaniczną trakcję wywoływaną przez aktywność mięśni w różnych rejonach ciała [11]. Odgrywa również rolę w budowie ektoszkieletu i wykazuje zdolność kumulowania i redystrybuowania energii potencjalnie wykorzystywanej w harmonijnych ruchach. Właściwości mechaniczne powięziowej siateczki śródplazmatycznej mogą być zmieniane podczas stymulacji mechanicznej, powodując wzrost przemian protein i zwiększając aktywność fibroblastów [12, 13]. Ta charakterystyka oraz opisywane unerwienie powięzi głębokiej wskazują na jej zdolność w przekazywaniu informacji z mechanorecepterów [14].

Zdj. 4. Przyczepy włókien mięśniowych do powięzi głębokiej mięśni przedramienia (za C. Stecco)

 

Prawidłowy rozwój embriologiczny systemu mięśniowo-szkieletowego wymaga skoordynowanej morfogenezy mięśni, powięzi mięśniowej, ścięgien i szkieletu kostnego. W embrionie mięśnie i ich powięź tworzą przez różnicowanie mezodermy nadosiowej somity po każdej ze stron cewy nerwowej. Chrząstka i kości kręgosłupa oraz żebra rozwijają się z brzusznej części somotów, sklerotomu, podczas gdy grzbietowa strona somitu – dermomiotom – daje początek skórze pleców i mięśniom szkieletowym [15].

Obecnie wiadomo, że tkanka łączna mięśniowa jest kluczowa dla formowania i funkcji systemu mięśniowo-szkieletowego, rozwoju mięśni i ich ogólnej regeneracji. Dla przykładu u ssaków fibroblasty tkanki łącznej płodu powodują ekspresję czynnika transkrypcji Tcf4, który jest kluczowy dla prawidłowego rozwoju mięśni. Badania wykazały, że komórki ekspresji Tcf4 powodują powstawanie przedwzorca w mezodermie kończyn, który determinuje miejsce mięśniowego różnicowania mięśni kręgowców [16]. Inne badania demonstrują, że brak pewnych czynników transkrypcji w tkance łącznej mięśni zaburza powstawanie odpowiednich wzorców ścięgien i mięśni w kończynach i może to być brane pod uwagę w etiologii chorób dotyczących formowania się tkanek miękkich [17].

Podczas tworzenia się komórek mięśniowych z mezodermy każde włókno mięśniowe jest otaczane śródmięsną, pęczek – omięsną, a cały mięsień – namięsną. Grupy mięśni otoczone są powięzią głęboką. Tkanka łączna umożliwia również tworzenie się unerwienia w taki sposób, aby każde włókno miało odpowiednie unerwienie odpowiadające jego funkcji.

Powięź dzieli mięśnie na funkcjonalne jednostki motoryczne aktywizowane podczas odpowiednich ruchów kątowych stawów. Charakterystyczny szkielet powięziowy pozwala włóknom niezależnie do siebie kurczyć się i ślizgać.

Powięź głęboka jest również miejscem przyczepów mięśniowych [18], tworzy połączenia między mięśniami przez przegrody międzymięśniowe, przedziały powięziowe i pochewki ścięgien. Histologiczna analiza powięzi głębokiej kończyn pokazała, że jest ona złożona z włókien elastycznych w małej ilości i licznych włókien kolagenowych ułożonych w warstwy, przebiegających pod różnym kątem, pozwalając przesuwać się im wzajemnie między sobą podczas ruchu i pracy mięśni. Może ona być również napinana przez okostną, z którą jest związana [19]. Mimo że budowa mięśni znana była od dawna, odkrycie roli powięzi w narządzie ruchu jest wynikiem badań ostatnich lat. 

Model biomechaniczny manipulacji powięziowych

W celu precyzyjnej analizy systemu powięziowego Luigo Stecco podzielił ciało na 14 segmentów: głowę (CP), szyję (CL), klatkę piersiową (TH), lędźwie (LU), miednicę (PV), łopatkę (SC), ramię (HU), łokieć (CU), nadgarstek (CA), dłoń (DI), biodro (CX), kolano (GE), podudzie (TA), stopę (PE). Każdy segment jest połączeniem mięśni wraz z ich powięzią, stawem, którym poruszają, oraz nerwami i naczyniami przynależnymi.

Jednostka mięśniowo-powięziowa

Wyróżnia się sześć jednostek mięśniowo-powięziowych poruszających ciało w sześciu kierunkach w trzech płaszczyznach. Jednostka ta jest definiowana jako funkcjonalne połączenie składające się z: jednostki motorycznej poruszającej włóknami mięśni jedno- i dwustawowych wykonujących ruch w takim samym kierunku, stawu poruszanego, powięzi głębokiej scalającej całą jednostkę i nerwów sterujących tym połączeniem. Przykładem może być jednostka mięśniowo-powięziowa zgięcia podeszwowego stopy (RE-TA), która składa się z mięśni jednostawowego płaszczkowatego i dwustawowego brzuchatego łydki.

Jednostka mięśniowo-powięziowa uważana jest za podstawową funkcjonalną komponentę systemu mięśniowo-powięziowego. W modelu tym postuluje się, że powięź głęboka jest aktywnym komponentem koordynacji ruchowej i obwodowej kontroli motorycznej. Z powodu unerwienia powięziowy komponent każdej jednostki mięśniowo-powięziowej prawdopodobnie jest źródłem kierunkowej informacji aferentnej, która może brać udział w informacji proprioceptywnej.

Centra koordynacji

W powięzi głębokiej każdej jednostki mięśniowo-powięziowej istnieje mały obszar nazywany centrum koordynacji (CC). Każde CC jest definiowane jako mały punkt kumulujący siły wektorowe jednostawowych i dwustawowych mięśni jednostki mięśniowo-powięziowej działających na segment ciała podczas precyzyjnych ruchów znajdujący się w powięzi głębokiej nad brzuścem mięśniowym. Dla przedstawionego segmentu stawu skokowego (RE-TA) punkt ten znajduje się poniżej połączenia mięśnia brzuchatego głowy bocznej i płaszczkowatego.

Z obserwacji klinicznych i badań różnych punktów, jak akupunkturowe czy mięśniowo-powięziowe punkty spustowe wraz z CC, Stecco wywnioskował, że bardzo często występuje w nich zaburzenie ślizgu pozięzi głębokiej [20]. Nazwa centrum koordynacji jest używana, by opisać możliwe zaangażowanie powięzi głębokiej w monitorowaniu ruchów odpowiednich segmentów poprzez połączenie z wrzecionami mięśniowymi, organami ścięgnistymi Golgiego i innymi mechanoreceptorami występującymi w powięzi.

Zdj. 5. Podział ciała na segmenty (za L. Stecco)

Centrum percepcji

Dla każdej jednostki mięśniowo-powięziowej opisana jest strefa w okolicy stawu. Jest to miejsce, gdzie występują siły trakcyjne generowane przez pracujące włókna mięśniowe jednostki mięśniowo-powięziowej i odbierane jest ono na poziomie torebki stawowej, ścięgien czy więzadeł. Obszar ten nazywany jest centrum percepcji (CP) i wg Stecco, jeśli istnieje jakieś zaburzenie danej jednostki mięśniowo-powięziowej, ból jest odczuwany właśnie w miejscu percepcji. Przykładowo zaburzenie ślizgu powięziowego w CC zgięcia podeszwowego stopy (RE-TA) spowoduje odczucie bólu na poziomie pięty.

Uważa się, że każde zaburzenie ślizgu pomiędzy włóknami kolagenowymi w obrębie powięzi głębokiej jednostki mięśniowo-powięziowej spowoduje nieprawidłowe napięcie, uaktywniając mechanoreceptory znajdujące się w powięzi głębokiej danej jednostki mięśniowo-powięziowej. Dodatkowo zaburzone rekrutowanie jednostek motorycznych może spowodować nieodpowiednie ruchy w stawie, wywołując konflikt, tarcie, zapalenie tkanek miękkich okołostawowych oraz odczucie bólu lub niestabilności po pewnym czasie.

Zdj. 6. Centrum koordynacji (CC) i centrum percepcji (CP) dla RE-TA

Interakcje między agonistą i antagonistą

Model FM bierze również pod uwagę interakcje między agonistyczną i antagonistyczną jednostką mięśniowo-powięziową. Korelacje te są niezmiernie ważne w przekazywaniu transmisji sił mięśniowo-powięziowych i koordynacji ruchu. Praktycznie w każdej jednostce mięśniowo-powięziowej część włókien jednostawowych przyczepia się do przegrody międzymięśniowej, która oddziela dwie antagonistyczne jednostki mięśniowo-powięziowe działające w tej samej płaszczyźnie ruchu. Przykładowo dla jednostki mięśniowo-powięziowej wyprostu łokcia jednostawowe włókna są zlokalizowane w głowie bocznej i przyśrodkowej mięśnia trójgłowego ramienia oraz w mięśniu łokciowym, a włókna dwustawowe w głowie długiej mięśnia trójgłowego. Włókna jednostawowe stabilizują staw łokciowy podczas wyprostu, natomiast włókna dwustawowe synchronizują ruch pomiędzy przyległymi stawami. Jednym słowem, krótkie wektory tworzone przez włókna jednostawowe i wektory długie tworzone przez włókna dwustawowe pozwalają uzyskać precyzję i stabilność każdego segmentu podczas ruchu.

Jednostka mięśniowo-powięziowa wyprostu łokcia ma swojego antagonistę w postaci jednostki zginającej łokieć. Podczas wyprostu łokcia włókna jednostawowe w postaci głowy bocznej i przyśrodkowej mięśnia trójgłowego napinają przegrodę międzymięśniową, do której po drugiej stronie przyczepiony jest mięsień ramienny. Mięsień ten przyczepia się po drugiej stronie przegrody i jest jednostawową komponentą jednostki zginającej łokieć. To anatomiczne połączenie oznacza, że podczas wyprostu łokcia napinana jest przegroda i stymulowane są receptory w powięzi mięśnia ramiennego, powodując jego hamowanie i umożliwienie dzięki temu wyprostu łokcia. Z tego też powodu powięź głęboka może być uznana jako komponent aktywności agonista – antagonista.

Rys. 1. Centrum koordynacji (4) dla RE-TA. 1 – wektory sił mięśni kulszowo-goleniowych, 2 – wektory sił mięśni brzuchatych, 3 – włókna mięśnia płaszczkowatego (za L. Stecco)

Sekwencja mięśniowo-powięziowa

Włókna dwustawowe (część każdej jednostki mięśniowo-powięziowej) łączą jednokierunkowe jednostki ustawione w specyficznym kierunku [21]. Ten typ organizacji zapewnia synchronizację pojedynczych jednostek mięśniowo-powięziowych, by rozwinąć silny ruch i aby monitorować wyprostowaną postawę ciała w trzech płaszczyznach. Pojedyncza sekwencja mięśniowo-powięziowa koordynuje kilka segmentów w jednym kierunku w jednej płaszczyźnie. Sekwencje działające w tej samej płaszczyźnie po przeciwnej stronie są nazywane antagonistycznymi (rys. 2).

Rys. 2. Sekwencja mięśniowo-powięziowa retro dla kończyny dolnej. Łączy rejon pośladka ze stopą poprzez włókna mięśniowedwustawowe i ich połączenia rozcięgnowe z powięzią głęboką kończyny dolnej (za: L. Stecco)

 

Zmieniona powięź w obrębie sekwencji może potencjalnie generować rozpoznawalny przez pacjenta rozprzestrzeniający się obszar napięcia wzdłuż tej samej sekwencji lub dystrybuowany w tej samej płaszczyźnie przez sekwencję antagonistyczną. Może się to odbywać w ten sposób, dlatego że część powięzi głębokiej ślizga się wolno nad włóknami mięśniowymi, przenosząc napięcie wzdłuż receptorów zlokalizowanych w odpowiednich strukturach powięzi danej sekwencji. Może to tłumaczyć objawy np. rwy kulszowej wzdłuż sekwencji tylnej (retro) kończyny dolnej. Kombinacja włókien mięśni dwustawowych odnajdywanych w każdej jednostce mięśniowo-powięziowej i tzw. mięśniowo-powięziowe rozszerzenia (jak rozcięgno mięśnia dwugłowego ramienia) tworzą zrąb sekwencji mięśniowo-powięziowej.

Rys. 3. Spirale w kończynie dolnej (za: L. Stecco)

Mięśniowo-powięziowe spirale, diagonalne i centra fuzyjne

Stecco opisuje również małe obszary w powięzi zlokalizowane w obrębie troczków, które mogą monitorować ruchy w płaszczyźnie pośredniej pomiędzy dwiema płaszczyznami, jak również ruchy w różnych kierunkach [21]. Obszary te nazywane są centrami fuzyjnymi (CF), a ich kombinację w jednym kierunku – diagonalnymi, a po spirali mięśniowo-powięziowej – spiralami. Troczki są wzmocnieniem i kontynuacją powięzi głębokiej, a nie osobnymi wiązkami kolagenowymi często pokazywanymi w atlasach anatomicznych [22, 23]. Troczki rozciągają się między stawami poprzez skośnie przebiegające włókna kolagenowe w powięzi głębokiej, tworząc makroskopowo widoczne połączenia spiralne. Stecco postuluje, że podczas ruchów złożonych, takich jak chód czy bieganie, te formacje spiralne mogą się progresywnie zwijać i rozwijać i poprzez to napinać troczki, które są silnie unerwione, powodując uaktywnienie mechanoreceptorów [21].

Model manualny oparty na koncepcie powięziowym

Terapię manualną opartą na modelu FM przedstawiono poniżej. Po zapoznaniu się z nową nomenklaturą i zasadami terapii klinicysta używa modelu biomechanicznego w celu zinterpretowania rozmieszczonych na całym ciele kompensacyjnych napięć rozciągających się od jednego segmentu do następnego i stara się wrócić do pierwotnego zaburzenia. Fundamentalną zasadą jest wykonywanie leczenia nie w miejscu bólu (CP), a skierowanie uwagi na kluczowe obszary zaburzeń w powięzi głębokiej w miejscu CC lub CF. Leczenie zazwyczaj jest wykonywane zdala od miejsca bólu, obszaru ze stanem zapalnym i może przez to być wykonywane w stanie ostrym.

Systematyczny proces oceny ruchu ciała poprzez skodyfikowane testy i precyzyjna palpacja prowadzą terapeutę do wybrania najbardziej zmienionego obszaru w obrębie systemu mięśniowo-powięziowego. Zmiany w zakresie zakresu ruchu, wielkości bólu, rekrutacji włókien mięśniowych są weryfikowane po każdorazowym leczeniu punktów CC lub CF i zapisywane w karcie badań. Jednym słowem – terapeuta wybiera i leczy CC lub CF zaangażowane w dysfunkcji jednostki mięśniowo-powięziowej i/lub całej sekwencji. Metoda ta ma bardzo szerokie zastosowanie w leczeniu wielu dysfunkcji w narządzie ruchu, ale również w dysfunkcjach narządów wewnętrznych, jak np. zaparcia czynnościowe, bolesne miesiączki czy zawroty głowy. Bardzo istotnym elementem jest szczegółowe analizowanie rozwoju kompensacji pojawiających się w ciele zgodnie z chronologią epizodów chorobowych.

Terapia jest wykonywana za pomocą łokcia, kostek czy opuszków palców na powięzi głębokiej czy też powierzchownej poprzez rytmiczne pocieranie tkanek w celu uzyskania całkowitego odzyskania ślizgu powięziowego w miejscu restrykcji w punktach CC lub CF. Głębokie pocieranie powoduje zmianę substancji podstawowej z żelu w zol (stan bardziej płynny) poprzez mechanizm mechanotransdukcji, co pozwala odzyskać ślizg między włóknami kolagenowymi [24].

Zdj. 7. Troczek prostowników nadgarstka wraz z powięzią głęboką przedramienia (za: C. Stecco). Należy zwrócić uwagę na kontynuację włókien kolagenowych troczków z powięzią głęboką

Dyskusja

Zaprezentowany model biomechaniczny przesuwa nacisk terapeutyczny z mięśni, więzadeł, stawów czy kości połączonych ścięgnami i poruszanych przez mięśnie w kierunku jednostek motorycznych aktywowanych wraz z łączącą je powięzią podczas wykonywanych ruchów. Interpretując ruch w terminologii jednostek mięśniowo-powięziowych, zaprezentowano nowy paradygmat dla obecnego sposobu zrozumienia funkcjonowania systemu mięśniowo-powięziowo-szkieletowego. Istniejące nowe badania naukowe dotyczące aktywności jednostek motorycznych i zmęczenia mięśniowego [25, 26] pokazują istotną rolę systemu powięziowego w integrowaniu sytemu nerwowego z narządem ruchu. Aktywność jednostek motorycznych determinuje ruch i wymaga różnego stopnia sił kurczliwych. Siła skurczu zależna jest od liczby rekrutowanych jednostek motorycznych i stopnia pobudzenia neuronów motorycznych [27]. Możliwe zależności między zmianami w powięzi a bólem i rekrutacją jednostek motorycznych wymagają dalszych badań, ale część informacji z istniejących aktualnie badań wskazuje na takie zależności.

Podanie pacjentowi soli fizjologicznej w iniekcji w okolicę podrzepkową spowodowało ból kolana z przodu z jednoczesną redukcją koordynacji jednostek motorycznych między mięśniem obszernym bocznym i przyśrodkowym w porównaniu z osobami zdrowymi bez iniekcji [28]. W innych badaniach autorzy wskazali, jak ból wpływa na reorganizację rekrutacji jednostek motorycznych, powodując zmiany w kolejności rekrutacji i populacji rekrutowanych jednostek motorycznych. Faworyzowane były jednostki z lekką zmianą kierunku działania sił [29].

Dalsze badania, w których ostrzyknięto związkiem prozapalnym mięśnie grzbietowe szczura, wykazały wzrost aktywności neuronów rogów grzbietowych z wpływem z powięzi lędźwiowej głębokiej, demonstrując korelację między głębokimi mięśniami i obszarami odległymi powięzi głębokiej [30]. Stecco przedstawił hipotezę zakładającą, że powięź głęboka pełni funkcję proprioceptywną i jest odpowiedzialna za kontrolę motoryczną, przedstawiając unerwienie aferentnej powięzi. Liczne badania potwierdziły silne unerwienie powięzi. Wolne zakończenia nerwowe mogą aktywować specyficzne wzorce propriocepcji, powodując kierunkową i przestrzenną informację aferentną [31]. Wzajemne zależności między powięzią głęboką a skurczem włókien mięśniowych i zawartymi w powięzi mechanoreceptorami odgrywającymi rolę obwodowej kontroli motorycznej są najbardziej kontrowersyjnym aspektem tej metody.

Wrzeciona mięśniowe są ułożone równolegle do włókien mięśniowych i mają cienką torebkę łącznotkankową połączoną śródmięsną lub omięsną otaczających mięśni. Stecco sugeruje, że podczas stymulacji systemu gamma włókna intrafuzalne się kurczą i ten niewielki skurcz jest przekazywany przez torebkę łącznotkankową wrzeciona, wzbudzając całą otaczającą powięź, wliczając powięź głęboką i centra koordynacji [21]. Jeśli powięź jest elastyczna, może się swobodnie zaadaptować do tego napięcia, pozwalając wrzecionom mięśniowym skurczyć się oraz prawidłowo przekazać informację o właściwej długości mięśnia, aktywując motoneurony alfa i umożliwiając skurcz mięśnia. Z drugiej strony, kiedy dochodzi do zaburzenia elastyczności powięzi, małe rejony w powięzi (CC lub CF) nie są elastyczne i nie wzbudzają w odpowiedni sposób wrzecion mięśniowych, powodując przekazanie nieprawidłowej informacji do ośrodkowego układu nerwowego, zaburzając prawidłową rekrutację jednostek motorycznych. Nieprawidłowa aktywacja jednostek motorycznych spowoduje nieskoordynowany skurcz mięśnia, a w efekcie niestabilność stawową i ból [32].

Badania nad rolą wrzecion mięśniowych wykazują ich kluczową rolę w odczuwaniu pozycji i ruchu [33]. Istnieją dowody przedstawiające, że wrzeciona mięśniowe biorą udział w odczuwaniu położenia kończyn i ich przemieszczania się oraz że istnieje ciągła interakcja pomiędzy skurczami mięśni kończyny i centralnie generowanymi komendami przesyłanymi z układu nerwowego, ale rola powięzi w tym obszarze wymaga dalszych badań.

Model Stec...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy