Dołącz do czytelników
Brak wyników

Case study numeru

13 grudnia 2021

NR 131 (Listopad 2021)

Mobilizacja blizny po cięciu cesarskim

0 46

Cięcie cesarskie polega na przecięciu powłok brzusznych i mięśnia macicy w celu wydobycia płodu. W 99% przypadków nacięcie macicy wykonuje się poprzecznie w jej dolnym odcinku. Terapia blizny po cesarskim cięciu obejmuje przygotowanie okolicznych tkanek i usunięcie obrzęku, który jest nagromadzony wokół rany, a także mobilizację zarówno samej blizny, jak i powłok brzusznych.

Według danych Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego z 2018 r. w Polsce odsetek cięć cesarskich wynosi 43,85%. Najczęściej cięcie cesarskie jest wykonywane w Brazylii, a najrzadziej w Japonii i Czechach. 
Dokładna znajomość anatomii przedniej ściany jamy brzusznej jest niezbędna do wykonania odpowiedniego otwarcia powłok brzusznych i pozwala operatorowi na uniknięcie uszkodzenia włókien nerwowych oraz naczyń krwionośnych (rys. 1, 2).
 

POLECAMY

Rys. 1. Mięśnie i tętnice przedniej ściany jamy brzusznej

 

Rys. 2. Unaczynienie macicy


Cięcie cesarskie

 Cięcie cesarskie polega na przecięciu powłok brzusznych i mięśnia macicy w celu wydobycia płodu. Wyróżnia się cięcie podłużne i cięcie poprzeczne. Cięcie poprzeczne daje dobre efekty w procesie gojenia się rany i pożądane efekty kosmetyczne. Cięcie wykonane techniką poprzeczną przekłada się na 30-krotnie większą wytrzymałość blizny niż w przypadku cięcia podłużnego. 

Nacięcie powłok brzusznych 

Etapy cięcia poprzecznego:

  1. nacięcie skóry i warstwy podskórnej;
  2. przecięcie powięzi mięśnia prostego brzucha;
  3. oddzielenie powięzi od mięśni prostych brzucha;
  4. rozsunięcie mięśni prostych brzucha;
  5. otwarcie powięzi poprzecznej oraz otrzewnej.

Nacięcie macicy

W 99% przypadków nacięcie macicy wykonuje się poprzecznie w jej dolnym odcinku. Ta technika cieszy się powodzeniem, ponieważ cechuje ją ograniczone krwawienie w trakcie operacji, rzadkie tworzenie się zrostów i wytrzewień oraz pęknięć macicy w kolejnych ciążach.

Gojenie rany

Proces gojenia rany po cięciu cesarskim obejmuje cztery fazy. Są to:

  1. zapalenie;
  2. migracja;
  3. proliferacja;
  4. dojrzewanie.

Faza zapalna trwa do siedmiu dni po operacji. Faza rozrostu trwa do sześciu–ośmiu tygodni po operacji. Faza modelowania może trwać od pół roku do dwóch lat po cięciu cesarskim. 

Przygotowanie blizny do terapii – drenaż limfatyczny 

Terapia blizny obejmuje przygotowanie okolicznych tkanek i usunięcie obrzęku, który jest nagromadzony wokół rany. Można zlikwidować obrzęk poprzez odprowadzenie limfy za pomocą drenażu limfatycznego brzucha. 

Drenaż limfatyczny brzucha

  1. Głaskanie okolicy nadpępkowej.
    Głaskanie wykonuje się obiema rękoma w kierunku dogłowowym, w pasmach. Dłonie terapeuty masują od pępka do żeber. 
  2. Uciski wzdłuż łuków żebrowych. 
    Uciski wykonuje się wzdłuż łuków żebrowych w końcowej fazie wydechu pacjenta (zdj. 1).
     
    Zdj. 1. Uciski
  3. Rozcieranie przestrzeni międzyżebrowych.
    Zgiętymi palcami wykonuje się rozcieranie koliste. Technikę opracowuje się najpierw po jednej stronie łuku żebrowego i przestrzeni międzyżebrowych, a następnie po drugiej stronie (zdj. 2).
     
    Zdj. 2. Rozcieranie między żebrami

     
  4. Głaskanie okolicy podpępkowej.
    Głaskanie wykonuje się jednocześnie obiema rękami, od spojenia łonowego do przednich górnych kolców biodrowych (zdj. 3).
     
    Zdj. 3. Głaskanie pod pępkiem

     
  5. Uciski powyżej pachwiny.
    Ucisk wykonuje się posuwistym ruchem brzegiem dłoni. Najpierw opracowuje się jedną stronę, potem drugą (zdj. 4).
     
    Zdj. 4. Uciski powyżej pachwiny

     
  6. Rozcieranie węzłów pachwinowych.
    Najpierw opracowuje się pasmo poziome węzłów pachwinowych, wykorzystując technikę rozcierania kolistego. Kierunek rozcierania – od bocznej części uda do strony przyśrodkowej. Następnie rozciera się pasmo pionowe, rozpoczynając ruch ok. 10–15 cm poniżej kości łonowej po wewnętrznej stronie uda i kierując się w stronę węzłów pachwinowych. Po opracowaniu jednej strony przechodzi się do opracowania drugiej strony (zdj. 5, 6). 
     
    Zdj. 5. Rozcieranie węzłów pachwinowych – poziome
    Zdj. 6. Rozcieranie węzłów pachwinowych – pionowe

     
  7. Opracowanie okolicy podpępkowej.
    Naprzemiennie obiema rękami wykonuje się głaskanie wzdłuż linii zaznaczonych na zdjęciu. Wykorzystuje się technikę „ręka za ręką”, przesuwając chłonkę w kierunku linii pachowej (zdj. 7).
     
    Zdj. 7. Głaskanie pod pępkiem

     
  8. Rozcieranie okrężnicy.
    Dłońmi ułożonymi jedna na drugiej wykonuje się koliste rozcieranie. Technikę opracowuje się w miejscach zaznaczonych na zdj. 8. 
     
    Zdj. 8. Miejsca rozcierania okrężnicy

     
  9. Globalny ucisk na narządy jamy brzusznej.
    Dłońmi ułożonymi poprzecznie na przebiegu linii pachowych wykonuje się ruch dłońmi na przednią ścianę jamy brzusznej przy wdechu pacjenta. Podczas wydechu dłonie terapeuty, płasko ułożone, uciskają cały obszar brzucha (zdj. 9, 10).
     
    Zdj. 9. Ucisk globalny
    Zdj. 10. Ucisk globalny

     
  10. Uciski na okrężnicy. 
    Dłonią ustawioną pionowo wykonuje się uciski w punktach oznaczonych na zdjęciu. Uciski powinny być powolne (zdj. 11). 
     
Zdj. 11. Miejsca wykonania ucisków okrężnicy


Mobilizacja blizny 

Przymierzając się do opracowywania blizny po cesarskim cięciu, należy przygotować się do mobilizacji zarówno samej blizny, jak i powłok brzusznych. Przy mobilizacji blizny można się wspomóc maściami lub żelami na blizny dostępnymi w aptekach.

Techniki mobilizacji 

  1. Rozcieranie kolistymi ruchami opuszkami palców. Rozcieranie wykonuje się na bliźnie, nad i pod blizną (zdj. 12). 
     
    Zdj. 12. Rozcieranie opuszkami palców
  2. Pociąganie blizny. Sprawdza się przesuwalność blizny w górę i w dół. Opuszki palców przykłada się do blizny i mobilizuje, powolnie pociągając skórę, i przytrzymuje rozciąganą skórę na kilka sekund. W ten sposób opracowuje się bliznę na całej długości, przesuwając się o 1 cm w bok za każdym kolejnym pociągnięciem skóry (zdj. 13, 14, 15). 

     
    Zdj. 13. Ruch pociągania blizny ku górze
    Zdj. 14. Ruch pociągania blizny ku dołowi
    Zdj. 15. Rozciąganie blizny za pomocą kciuka

     
  3. Rozciąganie całkowite. 
    Przytrzymuje się jeden koniec blizny i posuwistym ruchem palców drugiej ręki rozciąga bliznę w kierunku drugiego końca. Analogicznie wykonuje się rozciąganie w odwrotną stronę. Tak samo opracowuje się powłoki brzuszne nad i pod blizną (zdj. 16).
     
    Zdj. 16. Rozciąganie całkowite

     
  4. Rozciąganie odcinkowe. 
    Bliznę dzieli się na dwucentymetrowe odcinki. Każdy odcinek opracowuje się techniką rozciągania całkowitego w taki sposób, że co 2 cm rozpoczyna się nowe rozciągnięcie. Przytrzymuje się...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy