Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

11 lutego 2019

NR 102 (Luty 2019)

Niepełnosprawni pacjenci w zakładzie rehabilitacji leczniczej

0 6

Znaczącą część pacjentów w zakładach rehabilitacji leczniczej, zarówno publicznych, jak i prywatnych, stanowią osoby niepełnosprawne. Z myślą o nich w zakładach rehabilitacji powinny być podejmowane różnorodne działania. Po pierwsze, należy realizować obowiązki wynikające bezpośrednio z prawa. Po drugie, wprowadzanie dodatkowych udogodnień dla osób niepełnosprawnych jest bardzo istotnym elementem kształtowania pozytywnego wizerunku świadczeniodawcy, czyli public relations. Celem artykułu jest przedstawienie podstawowych pojęć prawnych związanych z niepełnosprawnością oraz wskazanie nowych uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej, w tym rehabilitacji leczniczej, jakie mają osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym.

 

Na początku należy wyjaśnić, kim jest osoba niepełnosprawna w świetle prawa, bowiem to właśnie prawo, a nie nasze przekonania/wyobrażenia, decyduje o takim statusie konkretnej osoby. Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia „osoby niepełnosprawne to jednostki o naruszonej sprawności psychofizycznej, powodującej ograniczenia funkcjonalne sprawności lub aktywności życiowej w stopniu utrudniającym pełnienie właściwych dla nich ról społecznych”. 

W Polsce obecnie stosuje się definicję zawartą w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, według której niepełnosprawność oznacza trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Można wyodrębnić 
m.in. następujące rodzaje niepełnosprawności:

  • fizyczna,
  • psychiczna,
  • sprzężona (współwystępowanie niepełnosprawności 
  • fizycznej i psychicznej).

Osoby z niepełnosprawnością fizyczną (ruchową) to osoby z uszkodzonym narządem ruchu oraz osoby z przewlekłymi schorzeniami narządów wewnętrznych. Osoby z niepełnosprawnością narządu ruchu stanowią w Polsce prawie połowę populacji osób niepełnosprawnych.

Dla uzyskania prawnego statusu osoby niepełnosprawnej w Polsce niezbędne jest spełnienie dwóch warunków: należy posiadać ubytek zdrowia i uzyskać stosowne orzeczenie. Bardzo istotne jest także określenie stopnia niepełnospraw-
ności.

Orzekanie i stopnie niepełnosprawności

Obecnie obowiązują dwa rodzaje orzecznictwa o niepełnosprawności, regulowane odrębnymi ustawami i prowadzone przez różne instytucje:

  • do celów rentowych – orzecznictwo rentowe jest prowadzone przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
  • do celów pozarentowych – orzecznictwo pozarentowe jest prowadzone przez zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności.

Do 1997 r. funkcjonował w Polsce podział na grupy inwalidztwa. Obecnie dla celów pozarentowych należy posługiwać się tylko terminologią stopni niepełnosprawności. Prawo wyróżnia trzy stopnie niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany i lekki.

Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą w celu pełnienia ról społecznych stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. 

Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych. 

Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mającą ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować za pomocą wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne. 

Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. 

Zespół do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności orzeka zawsze na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo instytucji pomocy społecznej. Istnieją następujące rodzaje zespołów orzekających o niepełnosprawności:

  • powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako pierwsza instancja,
  • wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności – jako druga instancja.

Stopień niepełnosprawności osoby zainteresowanej orzeka się na czas określony lub na stałe. 

Szczegółowe zasady wydawania orzeczeń o niepełnosprawności lub o stopn...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy