Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

6 grudnia 2019

NR 111 (Grudzień 2019)

Reakcje stowarzyszone jako jedna z przyczyn niesprawności funkcjonalnej pacjentów z zespołem piramidowym w przebiegu udaru mózgu

0 2096

Zgodnie z doniesieniami Światowej Organizacji Zdrowia w 2016 r. udary mózgu zajęły drugie miejsce w klasyfikacji najczęstszych przyczyn zgonów na świecie [1]. Literatura naukowa dotykająca tematu długo- i krótkoterminowych skutków udaru stosunkowo rzadko pokazuje poszczególne jego objawy w kontekście codziennego funkcjonowania pacjentów. Niniejszy artykuł koncentruje się na zaburzeniach funkcjonalnych wywołanych występowaniem reakcji stowarzyszonych.

Synkinezy są tematem szczególnie interesującym ze względu na złożoność procesów patofizjologicznych, które za nimi stoją. Ciekawy jest również fakt występowania tego zjawiska w warunkach fizjologicznych. Z pewnością reakcje stowarzyszone nie są najpoważniejszym z objawów, które mogą pojawić się u pacjentów z uszkodzeniami układu piramidowego. Mimo to dokładniejsze przyjrzenie się ich wpływowi na funkcjonowanie pacjentów może pomóc w lepszym opracowaniu form terapii, których propozycję zawiera również niniejsza praca.

POLECAMY

Reakcje stowarzyszone – etiologia

W literaturze naukowej reakcje stowarzyszone występują pod różnymi nazwami, takimi jak ruchy lustrzane czy synkinezy. Często tym samym pojęciem określa się podobne, lecz inne zjawiska. W niniejszej pracy pod pojęciem reakcji stowarzyszonych rozumie się występujące po stronie niedowładnej w wyniku uszkodzenia OUN patologiczne i wywoływane stresem bądź wysiłkiem ruchy będące wynikiem niewystarczającej kontroli posturalnej z powodu osłabienia mięśni tułowia.
Reakcje stowarzyszone występują w sytuacjach wymagających kontroli motorycznej w postaci ruchów kończyn we wzorcach charakterystycznych dla uszkodzeń górnego neuronu ruchowego. W kończynie górnej najczęściej obserwuje się ruch zgięcia, przywiedzenia i rotacji wewnętrznej w stawie ramiennym, zgięcia stawu łokciowego, pronacji przedramienia oraz zgięcia dłoniowego. W kończynie dolnej zwykle występuje wzorzec wyprostu, odwiedzenia i rotacji wewnętrznej stawu biodrowego, wyprostu stawu kolanowego oraz zgięcia podeszwowego i pronacji w stawie skokowym górnym i dolnym. Reakcja stowarzyszona może również objawiać się skurczem mięśni twarzy po stronie porażonej/niedowładnej [2, 3].
Występowanie reakcji stowarzyszonych jest związane z plastycznością układu nerwowego. Po pewnym (osobniczo różnym) czasie od przebytego udaru zaczyna powracać aktywność ruchowa w bezpośrednio zajętych częściach ciała. Część ruchów jest kontrolowana siłą woli (tzw. ruchy dowolne). W sytuacjach wymagających kontroli motorycznej mięśni tułowia, takich jak zmiany pozycji, kichanie, ziewanie, pojawiają się ruchy niekontrolowane, stowarzyszone z ruchami innych części ciała, które zaburzają fizjologiczne ruchy dowolne. Można je zaobserwować także w sytuacjach gwałtownego stresu, np. przy niespodziewanym hałasie [2, 3]. 
Ocena natężenia reakcji stowarzyszonych w niniejszej pracy została dokonana na podstawie metody Associated Reaction Rating Scale (ARRS), która klasyfikuje je w czterostopniowej skali (brak reakcji, reakcja łagodna, umiarkowana, silna). Analiza wybranych upośledzonych aktywności została oparta na Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Ni...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Przypisy