Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

27 listopada 2019

NR 110 (Listopad 2019)

ZBMP, czyli zespół bólu mięśniowo-powięziowego

0 12

Ból mięśniowo-powięziowy i związane z nim mięśniowo-powięziowe punkty spustowe należą do powszechnych problemów i dotykają znaczną część społeczeństwa.

bjawiające się bólem czynnościowe zaburzenia mięśniowo-powięziowe są jednymi z najczęściej spotykanych zaburzeń czynnościowych tkanek miękkich. Znacznie częściej mijają one samoistnie w ciągu kilku tygodni i nie wymagają interwencji medycznej. Jeżeli jednak ból się utrzymuje, a stan pacjenta ulega pogorszeniu, określa się go mianem zespołu bólu mięśniowo-powięziowego. Tak więc zespół bólu mięśniowo-powięziowego to ból mięśniowo-szkieletowy, którego obecność jest związana z występowaniem mięśniowo-powięziowych punktów spustowych (MPPS), generujących ból rzutowany do odległych części ciała. Poza objawami bólowymi w zespole bólu mięśniowo-powięziowego mogą występować inne objawy, np. ograniczenie zakresu ruchu w stawach bądź uczucie sztywności mięśni, osłabienie siły mięśniowej. 

Punkty spustowe – o czym mowa?

Punkty spustowe (MPPS) są to nadwrażliwe miejsca zlokalizowane w obrębie mięśnia szkieletowego, gdzie jest zwiększone napięcie wyczuwalne palpacyjnie. Owe punkty są bolesne podczas nacisku, a także mogą być przyczyną charakterystycznego bólu promieniującego czy tkliwości uciskowej. 
Wyróżnia się trzy grupy punktów spustowych w zależności od stopnia aktywności dolegliwości bólowych: aktywne, utajone oraz embrionalne. 

  • Punkty spustowe aktywne wywołują ból rzutowany. Ból pojawia się niespodziewanie i promieniuje na sąsiadujące struktury. Obecność bólu przyczynia się do występowania mrowienia, drętwienia, pieczenia czy innych parastezji. 
  • Punkty spustowe utajone aktywizują się pod wpływem działającego na nie bodźca. Chorzy z obecności utajonych punktów spustowych zazwyczaj nie zdają sobie sprawy, gdyż nie wywołują one bólu spontanicznego. Punkty spustowe utajone mogą mieć wpływ na ograniczenie ruchomości, osłabienie siły mięśniowej, a także zmianę postawy ciała. 
  • Punkty spustowe embrionalne są to miejsca w obrębie tkanek miękkich ze zwiększoną wrażliwością. Nie wywołują one bólu rzutowanego ani nie promieniują do sąsiadujących z nim obszarów.

Diagnostyka ZBMP

Badanie powinno się składać z dokładnej analizy obszarów bólu wraz z przeprowadzeniem badania palpacyjnego, które pozwoli na określenie wzorców promieniowania bólu z poszczególnych mięśni. W diagnostyce zespołu bólu mięśniowo-powięziowego istotne jest wykazanie obecności punktów spustowych. W praktyce diagnostyka punktów spustowych opiera się przede wszystkim na badaniu palpacyjnym. Pojawia się jednak coraz więcej metod diagnostycznych, które umożliwiają szybką, nieinwazyjną formę oceny stanu pacjenta z zespołem bólu mięśniowo-powięziowego. 
Do innych badań diagnostycznych wykorzystuje się algometrię oraz elektromiografię powierzchowną. Algometr jest to urządzenie, które służy do pomiaru wrażliwości uciskowej. Za pomocą algometru określa się próg wrażliwości uciskowej tkanek, czyli najmniejszą siłę, która wywołuje ból. Nacisk mierzony jest w kg/m2. Natomiast badanie elektromiografii pozwala na potwierdzenie obecności mięśniowo-powięziowych punktów spustowych poprzez zarejestrowanie czynności bioelektrycznej znajdującej się poza obszarem punktu spustowego. 

Badanie palpacyjne

Pierwszą czynnością w badaniu palpacyjnym MPPS jest zlokalizowanie napiętych włókien mięśniowych. Opuszki palców przykłada się tuż nad badanym mięśniem i powoli zwiększając ucisk, zagłębia się w tkanki. Ucisk ten w tej fazie badania nie powinien wywoływać żadnego bólu, a nawet dyskomfortu. Trzymając palce w tym miejscu, należy zacząć wykonywać ruchy w poprzek włókien, próbując zlokalizować napięte włókna. Są one przedstawiane jako struktura przypominająca w odczuciach sznurek albo grubą strunę znajdującą się pod warstwą skóry. W tym badaniu ważna jest znajomość topografii mięśnia oraz przebiegu jego 
włókien. 
Kolejnym krokiem jest ocena najbardziej napiętego włókna. Po znalezieniu najbardziej napiętego punktu wykonuje się prowokujące ruchy w poprzek wybranego włókna, tym samym oceniając, w którym obszarze włókno jest najbardziej wrażliwe czy bolesne. Aby nie pominąć żadnego fragmentu mięśnia, należałoby sprawdzić włókno na całej jego długości, czyli od przyczepu początkowego do przyczepu końcowego. 
Po zlokalizowaniu obszaru największej wrażliwości rozpoczyna się stopniowy nacisk pionowy. W trakcie nacisku należy zmieniać jego kąt, ponieważ często nieduża zmiana kąta powoduje, iż zostaje uciśnięte właściwe miejsce, z którego prowokacja daje objawy bólu rzutowanego.

Jakie mogą być przyczyny ZBMP?

Jednymi z najpowszechniejszych przyczyn, które mogą wpływać na wyzwolenie zespołu bólu mięśniowo-powięziowego, są: 

  • brak aktywności fizycznej, 
  • siedzący tryb życia, 
  • przemęczenie, 
  • za...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy