Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowoczesne metody fizjoterapii

13 maja 2013

NR 39 (Maj 2013)

Nowe urządzenie dla fizjoterapii eklektycznej – Hand Tutor, narzędzie do terapii dłoni

30

Dłoń, ze względu na szerokie możliwości manipulacyjne, jest szczególnie trudna w terapii, a przywrócenie (całkowite lub częściowe) jej funkcji sensomotorycznych nie zawsze jest możliwe.

Złożona budowa i (neuro)fizjologia oraz duża waga przywiązywana do sprawnego posługiwania się dłonią/dłońmi w codziennym życiu (chociażby do nauki i pracy przy pisaniu odręcznym lub na klawiaturze komputera) oraz ich wszechstronne wykorzystanie powodują konieczność zapewnienia wystarczającej precyzji ruchu. Istotne jest zapewnienie właściwej dynamiki oraz dostosowanie do zadania siły chwytu, synchronizacji ruchów wybranych lub wszystkich palców wraz z kciukiem, zarówno podczas złożonych jednoczesnych, jak i sekwencyjnych ruchów poszczególnych kości, więzadeł i ścięgien. Nawet najprostszy chwyt czteropunktowy, realizowany poprzez objęcie trzymanego przedmiotu palcami z jednoczesnym oparciem go na wewnętrznej części dłoni, wymaga co najmniej trzech sprawnych palców (w tym kciuka). 

POLECAMY

Newralgicznym zagadnieniem jest adaptacyjne sterowanie ruchem dłoni, w tym na poziomie odruchów (por. chwytanie dłonią spadającego przedmiotu o nie do końca znanej wadze i fakturze powierzchni wraz z wyhamowaniem ruchu). Nawet obecnie wykorzystywane protezy dłoni lub pojedynczych palców nie zapewniają tak wszechstronnej funkcjonalności i trwałości, jaką daje zdrowa dłoń. Dlatego w rehabilitacji kończyny górnej należy włożyć maksymalny wysiłek w jej usprawnianie. 

Terapia funkcji dłoni – zarówno neurologiczna (w tym poudarowa), jak i ortopedyczna (w tym po interwencjach chirurgicznych w obrębie kończyny górnej) – jest zatem jedną z ważniejszych części rehabilitacji i trzeba wykorzystać do tego wszelkie nadarzające się szanse. Jedną z nich jest terapeutyczne podejście eklektyczne (eclectic approach to intervention) w fizjoterapii łączące w sobie elementy różnych technik, metod i narzędzi w celu planowanego osiągnięcia efektu ich synergii. Pojawiające się ciągle nowoczesne, w tym zrobotyzowane, narzędzia terapeutyczne stanowią szansę rozszerzenia repertuaru dostępnych oddziaływań.

Nowe narzędzie terapeutyczne

Narzędzie Hand Tutor – aktywna rękawica z biofeedbackiem – należy do rodziny składającej się jeszcze z Arm Tutor (rehabilitacja funkcji stawu łokciowego i ramieniowego), Leg Tutor (rehabilitacja funkcji stawu kolanowego i biodrowego) oraz 3D Tutor (zestaw do ćwiczeń funkcjonalnych kończyn dolnych i górnych).
Terapia polega na:

  • uruchomieniu oprogramowania wybranej gry/zadania,
  • ustawieniu parametrów, które wg terapeuty będą właściwe dla możliwości i ograniczeń pacjenta, 
  • instruktaż dla pacjenta, jakie ma zadania i/lub jak je zrealizować (zgięcie palców i nadgarstka odpowiada np. ruchowi w grze w dół, ruch palcami i/lub nadgarstka w górę odpowiada np. ruchowi w grze w górę),
  • pacjent na ekranie obserwuje zadanie w postaci np. gry w koszykówkę (pacjent to kosz, przeciwnik to komputer – piłka)
  • po zakończonym zadaniu istnieje możliwość zapisu wyników w celu porównania z kolejną sesją.

 

Budowa
1. Urządzenie Hand Tutor HT100 (rękawica)
  • 5 rozmiarów (lewa + prawa) pokrywających 98% populacji
  • wymiary 350 × 120 × 70 mm
  • waga 350 g
  • pozycjonowanie elektrooptyczne
  • czujniki prędkości nadgarstka i ruchów palców
  • czułość: 0,05 mm
  • prędkość przechwytywania ruchu: do 1 m/s
  • komunikacja: UCB 1.1
  • zasilanie 5 V, 300 mA
  • temperatura użytkowania: od +15°C do +30°C
  • zakres dopuszczanej wilgotności: 10–95%
  • zakres dopuszczalnego ciśnienia: 500–1060 hPa
2. Oprogramowania MediTutor v.5.36 na towarzyszącym komputerze (zdj. 1A–F).

 

Rys. 1A–F. Wybrane funkcje oprogramowania MediTutor v.5.36

 

Rys. 1B

 

Rys. 1C

 

Rys. 1D

 

Rys. 1E

 

Rys. 1F

 

KORZYŚCI
  • uatrakcyjnienie terapii
  • motywacja dla pacjenta do dodatkowej porcji aktywności – terapii
  • wydłużenia terapii czynnej w obrębie dłoni
  • możliwość pracy bilateralnej (na dwie dłonie równocześnie)
  • możliwość monitorowania i analizy wyników terapii
  • możliwość stopniowania trudności zadań co do rodzaju gry, jak i stopnia 
  • trudności danej gry

 

OGRANICZENIA
  • konieczność stworzenia dodatkowego stanowiska terapii
  • zagrożenie w postaci generowania patologicznych wzorców ruchu pod wpływem emocji i chęci sprostania zadaniu, szczególnie przy niewłaściwym doborze rodzaju i trudności gry
  • zagrożenie generowania kompensacji (zdj. 3), szczególnie w sytuacji trudności z samokontrolą ze strony pacjenta, jak i w przypadku braku korekty ze strony terapeuty lub w przypadku nieprzyjmowania przez pacjenta uwag terapeuty (pacjent, chcąc osiągnąć cel, przechyla się mocno w kierunku strony silniejszej – zdrowszej/zdrowej/pozornie zdrowej)
  • zagrożenie generowania wzrostu patologicznego napięcia spastycznego w wyniku próby wykonania zadania ponad możliwości pacjenta
  • wysoka cena rynkowa w stosunku do oferowanych korzyści (terapia nie zastępuje terapii prowadzonej przez terapeutę z wyjątkiem terapii u pacjentów z nieoznaczalnymi deficytami w aktywności dłoni)

Podsumowanie

Dotychczasowe badania wskazują na zasadność użycia urządzenia Hand Tutor w połączeniu z tradycyjną fizjoterapią oraz terapią zajęciową u pacjentów po udarze [2].
Obecnie w Sheba Medical Center (Izrael) trwają badania nad wykorzystaniem tego urządzenia w telerehabilitacji poudarowej – wyniki na razie nie zostały opublikowane.

Połączenie usprawniania pacjenta z wykorzystaniem urządzenia do terapii dłoni Hand Tutor stanowi element terapii eklektycznej, łączącej terapię z użyciem kl...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy