Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat miesiąca

7 października 2019

NR 109 (Październik 2019)

Rehabilitacja po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego metodą BTB

0 76

Podczas wykonywania codziennych czynności organizm ludzki jest nieustannie narażony na rozmaite zagrożenia. Zwiększona aktywność ruchowa w znacznym stopniu przyczynia się do powstawania urazów, które skutecznie utrudniają właściwe funkcjonowanie. Człowiek w całym swoim życiu wykonuje ogromną liczbę niekontrolowanych ruchów przyczyniających się do powstawania mikrourazów przeradzających się na przestrzeni czasu w bardzo groźne kontuzje. Na takie nieprzewidziane sytuacje szczególnie narażony jest narząd ruchu, w skład którego wchodzi staw kolanowy.

Staw kolanowy ma bardzo zaawansowaną budowę anatomiczną i w związku z tym często ulega rozmaitym kontuzjom. Zalicza się do nich m.in. urazy więzadłowe lub łąkotkowe.

Budowa stawu kolanowego

Staw kolanowy jest największym stawem ciała. Składa się z:

  • połączenia maziowego (stawu) między kością udową a kością piszczelową,
  • połączenia maziowego między rzepką a kością udową, które pozwala przenosić siłę pociągania (skurczu) mięśnia czworogłowego uda na kość piszczelową ponad stawem kolanowym, zabezpieczając przed zniszczeniem ścięgna.

Dwie włóknisto-chrzęstne łąkotki położone po obu stronach między kłykciami udowymi i piszczelowymi dostosowują zmiany kształtu powierzchni stawowych w czasie wykonywania ruchów w stawie. Staw kolanowy funkcjonalnie jest głównie stawem zawiasowym, pozwalającym wykonać zginanie i prostowanie. Podobnie jak inne stawy zawiasowe staw kolanowy jest wzmocniony więzadłami pobocznymi, po jednym z każdej strony. Ponadto dwa bardzo mocne więzadła krzyżowe łączą przylegające końce kości udowej i piszczelowej, utrzymując ich przeciwstawną pozycję w czasie wykonywania ruchów. Staw kolanowy jest włączony w podtrzymywanie ciężaru ciała i posiada skuteczny mechanizm blokady, minimalizujący zużycie energii mięśniowej potrzebnej do utrzymania stawów kolanowych w wyproście w pozycji stojącej [1].

Powierzchnie stawowe

Powierzchnie stawowe kości tworzących staw kolanowy są pokryte chrząstką szklistą. Występują na:

  • dwóch kłykciach udowych,
  • powierzchni górnej kłykci piszczelowych.

W czasie zginania stawu kolanowego powierzchnie stawowe kłykci udowych przylegają do kłykci piszczeli kulistą tylną częścią, natomiast w czasie pełnego wyprostu – płaską przednią częścią. Powierzchnie stawowe między powierzchnią przednią kłykci kości udowej a powierzchnią tylną rzepki przypominają rowek w kształcie litery V. Zarówno powierzchnie stawowe, jak i łąkotki są zawarte wewnątrz pojedynczej jamy stawowej [1].

Łąkotki

W stawie kolanowym znajdują się dwie łąkotki: przyśrodkowa i boczna. Są to włóknisto-chrzęstne płytki w kształcie litery C, przyczepiające się swoimi końcami do okolicy międzykłykciowej płaskowyżu piszczelowego. Łąkotka przyśrodkowa jest przyczepiona na obwodzie do torebki stawowej i więzadła pobocznego piszczelowego, z kolei łąkotka boczna nie jest połączona z torebką stawu kolanowego, stąd cechuje się większą ruchomością. Końce przednie łąkotek łączy więzadło poprzeczne kolana. Łąkotka boczna jest połączona także ze ścięgnem mięśnia podkolanowego przebiegającym ku dołowi i bocznie między łąkotką boczną i torebką stawu kolanowego i kończącym się na kości udowej. 
Łąkotki ułatwiają przystawanie do siebie kłykci udowych i piszczelowych podczas ruchów zginania i prostowania w stawie kolanowym. Podczas zginania kolana powierzchnie stawowe kłykci udowych przylegają do kłykci piszczeli małą, okrągłą częścią, a w czasie prostowania – płaską i szeroką częścią [1].

Błona maziowa

Błona maziowa stawu kolanowego przyczepia się do brzegów powierzchni stawowych oraz do górnych i dolnych brzegów łąkotek. Dwa więzadła krzyżowe rozciągające się między okolicą międzykłykciową kości piszczelowej a dołem międzykłykciowym kości udowej są położone na zewnątrz jamy stawowej, ale są zawarte w obrębie błony włóknistej stawu kolanowego. Ku tyłowi błona maziowa odbija się od błony włóknistej torebki stawowej po obu stronach więzadła krzyżowego tylnego i zagina ku przodowi wokół obu więzadeł, wyłączając je w ten sposób z jamy stawu. Ku przodowi błona maziowa jest oddzielona od więzadła rzepki ciałem tłuszczowym podrzepkowym. Po obu jego stronach błona maziowa tworzy frędzlowany brzeg (fałd skrzydłowy) wpuklający się do jamy stawu. Ponadto błona maziowa pokrywająca dolną część ciała tłuszczowego podrzepkowego wznosi się, tworząc ostry pośrodkowy fałd skierowany ku tyłowi (fałd maziowy podrzepkowy), przyczepiający się do brzegów dołu międzykłykciowego kości udowej. 
Błona maziowa stawu kolanowego wytwarza dwa zachyłki zmniejszające tarcie ścięgien mięśni przebiegających w pobliżu stawu:

  • zachyłek podkolanowy – mniejszy z zachyłków; rozciąga się od jamy stawowej w kierunku tylno-bocznym i leży między łąkotką boczną a ścięgnem mięśnia podkolanowego przebiegającego przez torebkę stawu;
  • kaletka nadrzepkowa – duży uchyłek jamy stawowej, kierujący się ku górze między koniec dalszy kości udowej a ścięgno mięśnia czworogłowego uda, wierzchołek kaletki przyczepia się do mięśnia stawowego kolana, który pociąga kaletkę ku górze w czasie prostowania kolana [1].

Pozostałe kaletki stawu kolanowego, zwykle niełączące się z jamą stawową, to:

  • kaletka podskórna,
  • kaletka przedrzepkowa,
  • kaletka głęboka podrzepkowa,
  • a także wiele innych kaletek kontaktujących się ze ścięgnami i więzadłami wokół stawu.

Błona włóknista

Obszerna błona włóknista stawu kolanowego jest częściowo utworzona i wzmocniona przez ścięgna otaczających mięśni. Otacza jamę stawową i okolicę międzykłykciową.
Na przyśrodkowej powierzchni stawu kolanowego błona włóknista łączy się z więzadłem pobocznym piszczelowym, a jej powierzchnia wewnętrzna jest połączona z łąkotką przyśrodkową. Na bocznej powierzchni stawu kolanowego powierzchnia zewnętrzna błony włóknistej przebiega w pewnej odległości od więzadła pobocznego strzałkowego, a powierzchnia wewnętrzna nie łączy się z łąkotką boczną. Ku przodowi błona włóknista jest zrośnięta z brzegami rzepki, gdzie jest dodatkowo wzmocniona przez rozcięgna mięśnia obszernego bocznego i przyśrodkowego przechodzące ku dołowi w więzadło rzepki.
Błona włóknista jest wzmocniona na powierzchni przednio-bocznej pasmem biodrowo-piszczelowym, a na powierzchni tylno-przyśrodkowej – ścięgnem mięśnia półbłoniastego (więzadło podkolanowe skośne), które zagina się ku górze, krzyżując tylną powierzchnię kolana od strony przyśrodkowej w kierunku bocznym. Górna część brzuśca mięśnia podkolanowego przebiega przez otwór na powierzchni tylno-bocznej błony włóknistej stawu kolanowego, która następnie otacza jego ścięgno początkowe, biegnące wokół stawu i rozpoczynające się na bocznej powierzchni kłykcia bocznego kości udowej [1].

Więzadła

Głównymi więzadłami związanymi ze stawem kolanowym są:

  • więzadło rzepki – jest przedłużeniem ścięgna mięśnia czworogłowego uda poniżej rzepki; przyczepia się powyżej do brzegu i wierzchołka rzepki oraz poniżej do guzowatości piszczeli;
  • więzadło poboczne strzałkowe – przyczepia się w górnej części do nadkłykcia bocznego kości udowej, tuż powyżej rowka dla ścięgna mięśnia podkolanowego; dolny przyczep znajduje się na wgłębieniu bocznej powierzchni głowy strzałki; jest ono oddzielone od błony włóknistej przez kaletkę;
  • więzadło poboczne piszczelowe – jest przyczepione do głębokiej powierzchni błony włóknistej; jest ono zakotwiczone w części górnej w nadkłykciu przyśrodkowym kości udowej, bezpośrednio poniżej guzka przywodziciela, i zstępuje do przodu, przyczepiając się do brzegu przyśrodkowego i powierzchni przyśrodkowej piszczeli powyżej przyczepu ścięgien mięśni: krawieckiego, smukłego i półścięgnistego;
  • więzadło krzyżowe tylne – przyczepia się do pola międzykrętarzowego tylnego kości piszczelowej, a następnie biegnie ku przodowi, przyczepiając się na przyśrodkowej ścianie dołu międzykłykciowego kości udowej [1];
  • więzadło krzyżowe przednie – jest jedną z ważniejszych struktur w stawie kolanowym; więzadło to biegnie od przyśrodkowej powierzchni kłykcia bocznego kości udowej skośnie do przodu, ku dołowi i przyśrodkowo do pola międzykłykciowego przedniego kości piszczelowej; leży ono wewnątrz stawu (objęte błoną włóknistą torebki), a jednocześnie poza jamą stawu z uwagi na pokrycie błoną maziową [2]; informacje na temat anatomii funkcjonalnej więzadła są rozbieżne. 

ACL opisywane jest jako pojedyncza, szeroka, ciągła taśma włókien, która w czasie ruchu w pełnym zakresie napina się w różnych odcinkach. W literaturze można również spotkać podział funkcjonalny ACL na dwa pęczki włókien: przednio-przyśrodkowy i tylno-boczny lub trzy pęczki, bogatsze od poprzednich o dodatkowy pęczek pośredni, będący ich połączeniem [3, 4]. 
Przeciętne więzadło krzyżowe przednie ma 31–38 mm długości i 10–12 mm szerokości. Pęczek przednio-przyśrodkowy ma 6–7 mm, a pęczek tylno-boczny – 5–6 mm szerokości. Oba pęczki więzadła krzyżowego przedniego mają swój wspólny przyczep piszczelowy, natomiast przyczepiają się oddzielnie do powierzchni wewnętrznej kłykcia bocznego kości udowej w okolicy kresy międzykrętarzowej bocznej i kresy rozdwojonej bocznej [5].

Mechanizm blokady

Podczas stania staw kolanowy ulega zablokowaniu, wskutek czego zmniejsza się wysiłek mięśniowy niezbędny do zachowania pozycji stojącej. Jedną ze składowych mechanizmu blokady jest zmienny kształt i wielkość powierzchni stawowych kłykci kości udowej pozostających w kontakcie z kością piszczelową w zależności od fazy ruchu:

  • w czasie zginania kość piszczelowa kontaktuje się z małą, zaokrągloną powierzchnią kłykci kości udowej,
  • w wyprostowanym kolanie szeroka i płaska powierzchnia stawowa kłykci udowych łączy się z kością piszczelową.

W rezultacie powierzchnia kontaktu kości udowej i piszczelowej staje się większa w czasie wyprostu i w tym położeniu staw jest bardziej stabilny. 
Inną składową mechanizmu blokady jest rotacja wewnętrzna kości udowej względem kości piszczelowej w czasie prostowania. Rotacja wewnętrzna i pełen wyprost napinają wszystkie więzadła stawu kolanowego. 
Innym elementem podtrzymującym wyprostowane kolana w czasie stania jest fakt, że rzut środka ciężkości przebiega ku przodowi od stawu kolanowego. Mięsień podkolanowy odblokowuje staw kolanowy, inicjując rotację zewnętrzną kości udowej względem kości piszczelowej [1].

Unaczynienie i unerwienie stawu kolanowego

Unaczynienie tętnicze kolana pochodzi głównie od tętnicy podkolanowej. Odchodzące od niej gałęzie tętnicze: tętnica górna przyśrodkowa kolana, tętnica górna boczna kolana, tętnica dolna przyśrodkowa kolana i tętnica dolna boczna kolana tworzą sieć stawową kolana. Jedynie tętnica środkowa kolana nie bierze udziału w tworzeniu sieci stawowej kolana. Dodatkowo od góry i od strony przyśrodkowej uda, od tętnicy udowej, biegnie tętnica zstępująca kolana. Od dołu i od strony bocznej biegnie tętnica wsteczna piszczelowa przednia odchodząca od tętnicy piszczelowej przedniej. Krew żylna spływa przez siatkę naczyń żylnych głębokich towarzyszących naczyniom tętniczym oraz przez dopływy naczyń żylnych do żył odpiszczelowej i odstrzałkowej [6].
Unerwienie okolicy stawu kolanowego i samego stawu pochodzi od nerwów strzałkowego wspólnego i piszczelowego. Unerwienie skóry okolicy kolana pochodzi od gałęzi skórnych nerwu udowego od przodu oraz od gałęzi nerwu skórnego uda tylnego i gałęzi skórnej nerwu strzałkowego od tyłu [6].

Mięśnie

Mięśnie otaczające staw kolanowy wywierają ogromny wpływ na jego prawidłową biomechanikę. Są odpowiedzialne za wykonywanie wielu ruchów zapewniających właściwą, harmonijną pracę kończyny dolnej. Mięśnie działające na kolano to m.in.:

  • grupa tylna mięśni grzbietowych obręczy biodrowej:
  • mięsień napinacz powięzi szerokiej,
  • mięsień pośladkowy wielki;
  • grupa przednia mięśni uda: 
  • mięsień krawiecki, 
  • mięsień czworogłowy uda (mięsień prosty uda, mięsień obszerny boczny, mięsień obszerny przyśrodkowy), 
  • mięsień stawowy kolana;
  • grupa przyśrodkowa mięśni uda warstwa przednia:
  • mięsień smukły;
  • grupa tylna mięśni uda:
  • mięsień półbłoniasty,
  • mięsień półścięgnisty,
  • mięsień dwugłowy uda;
  • mięśnie grupy tylnej podudzia:
  • mięsień brzuchaty łydki,
  • mięsień podeszwowy,
  • mięsień podkolanowy.

Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego

Więzadło krzyżowe przednie należy do najważniejszych struktur stawu kolanowego. Jego uszkodzenie może prowadzić do poważnych zaburzeń właściwego funkcjonowania stawu kolanowego, co przekłada się na nieprawidłowe wykonywanie codziennych czynności. 
Do funkcji motorycznych więzadła krzyżowego przedniego zalicza się przede wszystkim: 

  • zabezpieczenie piszczeli przed nadmiernym przemieszczeniem w stosunku do kości udowej,
  • kontrolę 10° rotacji zewnętrznej piszczeli w końcowej fazie wyprostu,
  • ograniczenie zakresu wyprostu, zgięcia stawu kolanowego, rotacji wewnętrznej piszczeli oraz przemieszczenia w płaszczyźnie czołowej przy zgiętym kolanie.

Ponadto omawiane więzadło pełni bardzo ważną rolę neurosensomotoryczną za pośrednictwem występujących w nim:

  • ciałek Ruffiniego,
  • ciałek Paciniego,
  • ciałek Golgiego,
  • wolnych zakończeń nerwowych.

Odpowiednie informacje z poszczególnych receptorów czucia głębokiego trafiają na określone poziomy ośrodkowego układu nerwowego i powodują rozmaite reakcje nerwowo-mięśniowe dotyczące stabilizacji mięśniowej stawu kolanowego, koordynacji ruchu i właściwej równowagi całego ciała.
 

Klasyfi kacja uszkodzeń

Wyróżnia się trzy stopnie uszkodzenia więzadła krzyżowego:

  • I stopień – nadciągnięcie. Zazwyczaj przerwanie niewielkiej liczby włókien, z bolesnością miejscową i bez objawów niestabilności (powodujące nieznaczne ograniczenie ruchomości).
  • II stopień – naderwanie. Zazwyczaj rozerwanie większej liczby włókien z miejscową bolesnością samoistną, zaburzeniem czynności i nieznacznie zaznaczonymi objawami niestabilności (powodujące znaczne ograniczenie ruchomości).
  • III stopień – całkowite zerwanie. Występuje znaczna niestabilność (powodująca całkowite zaburzenie ruchomości).

W zależności od czasu, jaki upłynął od uszkodzenia więzadła do jego zdiagnozowania, można mówić o uszkodzeniach:

  • ostrych,
  • podostrych,
  • przewlekłych.


Etiologia

Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego (ACL) jest powszechnym obrażeniem wynikającym z urazów kolana. Częstość uszkodzeń ACL szacuje się na 0,3 na 1000 osób na rok [7], co daje w skali światowej ok. 250 000 nowych przypadków rocznie [8, 9]. W dużej mierze dotyczy ludzi młodych, aktywnych fizycznie, mających wysokie wymagania odnośnie do efektów i czasu leczenia [10]. Chociaż tylko 27% uszkodzeń ACL jest bezpośrednio związanych z urazem podczas uprawiania sportu, to obserwuje się je dwukrotnie częściej u osób uprawiających sport niż u osób nieaktywnych fizycznie, doznających innych urazów kolana, niezwiązanych ze sportem [7]. 
Więzadło krzyżowe przednie najczęściej ulega uszkodzeniu podczas: 

  • nadmiernego wyprostu kolana z rotacją wewnętrzną, 
  • odwiedzenia podudzia w zgięciu i rotacji wewnętrznej, 
  • przywiedzenia podudzia w zgięciu i rotacji zewnętrznej,
  • bezpośredniego urazu goleni z przemieszczeniem w płaszczyźnie strzałkowej [11].

W rzeczywistości do zerwania lub silnego naderwania opisywanego powyżej więzadła najczęściej dochodzi w trakcie uprawiania różnorodnych sportów, do których zalicza się przede wszystkim:

  • narciarstwo, 
  • piłkę nożną,
  • piłkę ręczną,
  • siatkówkę,
  • koszykówkę,
  • tenis ziemny,
  • squasha.

Objawy

Najczęstszymi objawami zerwania więzadła krzyżowego przedniego są:

  • ból – który z czasem może zaniknąć,
  • niestabilność stawu (uczucie uciekania kolana),
  • opuchlizna, obrzęk – pojawiający się dopiero po kilku lub kilkunastu godzinach,
  • wysięk,
  • ograniczenie ruchomości (zarówno zgięcia, jak i wyprostu),
  • uczucie blokowania, przeskakiwania,
  • dodatnie wyniki testów klinicznych (np. szuflady przedniej).


Diagnostyka i leczenie

W przypadku uszkodzenia (w tym także całkowitego zerwania) więzadła krzyżowego przedniego bardzo ważną rolę odgrywa właściwa diagnostyka. Można ją podzielić na kilka części. 
1. Badanie podmiotowe – polega na sporządzeniu dokładnego wywiadu z pacjentem. Podczas takiego postępowania można się dowiedzieć:

  • kiedy nastąpił uraz,
  • jaki miał przebieg,
  • jakie są aktualnie zgłaszane dolegliwości,
  • jaki jest stan ogólny pacjenta (zarówno fizyczny, jak i psychiczny),
  • jakie są oczekiwania pacjenta (zazwyczaj związane z odzyskaniem sprawności).

2. Badanie przedmiotowe – w tym postępowaniu wykonuje się określone testy, takie jak:

  • Test Lachmana – jest jednym z najbardziej wiarygodnych testów. W celu jego prawidłowego przeprowadzenia należy ułożyć pacjenta na plecach. Staw kolanowy powinien być w zgięciu ok. 20–30° (w takim położeniu następuje rozluźnienie struktur wewnątrzstawowych). Jedną ręką stabilizuje się udo, drugą pociąga piszczel do przodu. Bardzo ważne jest właściwe ułożenie kciuka na guzowatości kości piszczelowej. Właściwe jest, by siła była przyłożona w kierunku przednio-tylnym i nie prowadziła do przemieszczeń rotacyjnych podudzia. Prawidłowo napięte więzadło krzyżowe przednie powinno uniemożliwić częściowe wysuwanie podudzia względem uda. 
  • Test szuflady przedniej – w tym badaniu pacjent leży na plecach. Badana kończyna dolna jest zgięta w stawie kolanowym pod kątem 90°, stopa jest oparta stabilnie na podłożu. Fizjoterapeuta znajduje się po stronie badanej kończyny, przyciska stopę pacjenta. Badający obejmuje stabilnie podudzie pacjenta tuż pod zgięciem kolanowym i pociąga je w przód. Podczas testu obserwuje się przemieszczanie podudzia względem uda.
  • Test pivot-shift – pacjent leży na plecach. Fizjoterapeuta jedną ręką stabilizuje i zarazem spycha kłykieć boczny kości udowej w kierunku koślawości, a drugą ręką, umiejscowioną na podudziu, rotuje je do wewnątrz, jednocześnie znacznie powiększając koślawienie w stawie kolanowym. Stopa pacjenta znajduje się stabilnie pod pachą terapeuty. Właściwym ruchem w tym teście jest prostowanie podudzia. W trakcie przechodzenia ze zgięcia do wyprostu po przekroczeniu kąta 15° zgięcia dochodzi do kontrolowanego podwichnięcia goleni do przodu.

3. Badania obrazowe – mają na celu w dużej mierze ocenić stan poszczególnych struktur stawu kolanowego. W tym przypadku można wyróżnić następujące badania:

  • RTG (rentgen) – w badaniu tym ocenia się, czy wraz z zerwaniem więzadła nie nastąpiło uszkodzenie struktury kostnej;
  • USG (ultrasonograf) – pozwala uzyskać dynamiczny obraz uszkodzenia;
  • TK (tomograf komputerowy) – wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie; pozwala precyzyjnie uzyskać obraz warstw ciała ludzkiego; służy w dużej mierze do oceny stanu anatomicznego i czynnościowego wybranych precyzyjnie tkanek;
  • RM (rezonans magnetyczny) – służy do dokładnej oceny funkcjonalnej struktur znajdujących się wewnątrz stawu i w jego niedalekiej odległości (zdj. 1);
  • artroskopię (diagnostyczną) – jest to badanie umożliwiające obejrzenie stawu od środka, dostarcza dużą ilość informacji na temat stanu struktur wewnątrzstawowych; podczas badania można pobrać fragmenty tkanek do badań, np. histopatologicznych.

Po przeprowadzeniu dokładnej diagnostyki i postawieniu właściwej diagnozy należy zastanowić się nad metodą leczenia zerwanego więzadła krzyżowego przedniego. Aktualnie istnieją dwie metody postępowania medycznego: leczenie zachowawcze (nieoperacyjne) i operacyjne. Wybór właściwej metody zależy od wielu indywidualnych czynników. 

Leczenie zachowawcze

Leczenie zachowawcze jest stosowane przede wszystkim u osób:

  • mało aktywnych fizycznie,
  • starszych,
  • nieodczuwających jakichkolwiek dolegliwości związanych z zerwanym więzadłem,
  • posiadających przeciwwskazania do zabiegu chirurgicznego, np. zaawansowane choroby serca.

Leczenie zachowawcze można podzielić na postępowanie:

  • farmakologiczne – stosuje się przeważnie leki o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym oraz poprawiającym ukrwienie; wskazane jest również stosowanie suplementów diety oraz witamin poprawiających procesy regeneracyjne; jako formę wspomagającą można zastosować różnego rodzaju maści i żele o działaniu przeciwobrzękowym;
  • fizjoterapeutyczne – polega na zastosowaniu zabiegów z zakresu fizykoterapii i kinezyterapii oraz masażu; takie postępowanie lecznicze ma na celu w krótkim czasie przywrócić prawidłową biomechanikę stawu.

Formą wspomagającą leczenie zachowawcze może być zaopatrzenie ortopedyczno-medyczne:

  • ortezy (zdj. 2, 3),
  • stabilizatory,
  • kule (łokciowe, pachowe),
  • opaski,
  • wkładki.

Leczenie operacyjne

Leczenie operacyjne jest stosowane przede wszystkim u osób:

  • aktywnych fizycznie (np. sportowców),
  • młodych lub w średnim wieku,
  • odczuwających dolegliwości związane z zerwanym więzadłem,
  • nieposiadających przeciwwskazań do zabiegu chirurgicznego.

Przed wykonaniem rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego należy się do niej odpowiednio przygotować. Trzeba wykonać:

  • szereg badań, np. morfologię krwi, wymaz z gardła,
  • konsultacje stomatologiczne lub ginekologiczne w celu wykluczenia ognisk infekcji,
  • szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu C.

Do najczęściej używanych należą przeszczepy:

  • ścięgna mięśnia półścięgnistego oraz smukłego,
  • części ścięgna mięśnia czworogłowego uda,
  • ścięgna Achillesa,
  • jednej trzeciej środkowej części więzadła właściwego rzepki.

Metoda BTB

Jedną z metod wykonania rekonstrukcji więzadła krzyżowego-przedniego stosowanych w klinice Medical Magnus jest metoda BTB. Główną jej zaletą jest największa wytrzymałość mechaniczna na rozerwanie, a ponadto jest ona biologicznie najbardziej zbliżona do więzadła krzyżowego przedniego ACL. 
Przed rozpoczęciem zabiegu na sali operacyjnej (zdj. 4) wykonuje się znieczulenie zewnątrzoponowe. Zabieg rekonstrukcji składa się z kilku etapów. W pierwszej kolejności poprzez wprowadzenie artroskopu poddaje się ocenie uszkodzenie więzadła oraz pozostałych struktur wewnątrzstawowych. Następnie pobiera się wybrane ścięgno do autoprzeszczepu. Poprzez wykonanie niewielkiego cięcia w okolicy operowanego stawu kolanowego pobiera się niewielki odcinek z więzadła właściwego rzepki wraz z bloczkami kostnymi BTB (jeden kawałek kostny pochodzi z ...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy