Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu , Otwarty dostęp

17 grudnia 2021

NR 132 (Grudzień 2021)

Rehabilitacja w przypadku wystąpienia osteofitów dłoni i palców

0 3194

Każdego dnia nasze dłonie wykonują dla nas olbrzymią pracę, bez której bardzo ciężko byłoby nam funkcjonować. Dlatego tak ważne jest, aby nie lekceważyć objawów osteofitów. Odpowiednio dobrana fizjoterapia, wsparta farmakologią, przyniesie potrzebną ulgę pacjentowi oraz pomoże w szybszym powrocie do pełnej sprawności ruchowej.

Podczas codziennej aktywności organizm człowieka jest narażony na liczne przeciążenia. Szczególnie układy kostny i mięśniowy są podatne na wiele niepożądanych dysfunkcji, często prowadzących do licznych deformacji. Osteofity, czyli narośla kostne, to patologiczne zmiany zwyrodnieniowe powstające przez nadbudowanie tkanki kostnej. Nie należy ich lekceważyć, szczególnie tych występujących w obrębie dłoni, ponieważ mogą one doprowadzić do wielu poważnych powikłań zdrowotnych. Najlepiej po wystąpieniu pierwszych niepokojących objawów bezzwłocznie zgłosić się do lekarza, który szybko wprowadzi skuteczne leczenie, w skład którego wchodzi farmakoterapia połączona z fizjoterapią.
Kończyny górne odgrywają w codziennym życiu wiele kluczowych zadań. Posiadają obszerny zakres ruchu, dzięki któremu ułatwiają wykonywanie nawet najprostszych czynności. Podstawowymi funkcjami kończyny górnej są czynności:

POLECAMY

  • chwytne,
  • manipulacyjne,
  • manualne.

Bez tego rodzaju zdolności człowiek nie byłby w stanie samodzielnie się ubrać, umyć czy zjeść posiłku. Dlatego w dużym stopniu należy dbać i chronić kończyny górne przed różnego rodzaju czynnikami chorobotwórczymi prowadzącymi pośrednio lub bezpośrednio do wielu chorób. Należą do nich np.:

  • choroba zwyrodnieniowa,
  • choroba reumatyczna,
  • przykurcz Dupuytrena,
  • strzelający palec.

Często występują także zmiany zwane osteofitami, które doprowadzają w dużej mierze do upośledzenia wspomnianych wyżej czynności kończyny górnej.

Szkielet kończyny górnej

Szkielet kończyny górnej dzieli się na: 

  • kości obręczy kończyny górnej, w skład której wchodzą:
    - obojczyk,
    - łopatka,
  • kości części wolnej kończyny górnej, do których należą: 
    - kość ramienna,
    - kości przedramienia,
    - kości ręki.

Szkielet ręki dzieli się natomiast na kości:

  • nadgarstka,
  • śródręcza,
  • kości palców ręki [1].

Stawy ręki

Liczne stawy ręki dzielą się na:
Stawy kości nadgarstka
W nadgarstku rozróżnia się trzy rodzaje stawów: 

  • Staw promieniowo-nadgarstkowy – łączy przedramię z ręką. Panewkę stawu tworzy powierzchnia stawowa nadgarstkowa kości promieniowej i wspomniany krążek stawowy przylegający do głowy kości łokciowej. Główka jest utworzona z kości łódeczkowatej, księżycowatej i trójgraniastej połączonych ze sobą więzadłami międzykostnymi. 
    Jest to staw eliptyczny. Oś długa elipsy biegnie poprzecznie, dokoła niej odbywają się ruchy zginania i prostowania nadgarstka (zgięcie dłoniowe i grzbietowe). Krótsza oś elipsy ma kierunek strzałkowy. Ruchy odbywające się dokoła tej osi w płaszczyźnie czołowej noszą nazwę odwodzenia i przywodzenia (odwodzenie promieniowe i łokciowe). W stawie tym możliwe są również ruchy obwodzenia, których zakres znacznie się powiększa przy kombinowaniu z ruchami nawracania i odwracania ręki. 
    Torebka stawowa przyczepia się do brzegów powierzchni stawowej kości promieniowej, krążka stawowego i wymienionych kości nadgarstka. Luźna torebka jest wzmocniona więzadłami, które wiążą również inne stawy. Jama stawowa łączy się nieraz z innymi stawami.
  • Stawy międzynadgarstkowe – leżą między zwróconymi do siebie powierzchniami kości szeregu bliższego i zwróconymi do siebie powierzchniami kości szeregu dalszego nadgarstka, a więc między kośćmi: łódeczkowatą, księżycowatą i trójgraniastą w szeregu bliższym oraz haczykowatą, główkowatą, czworoboczną większą i mniejszą w szeregu dalszym kości nadgarstka. W stawach tych znajdują się więzadła międzynadgarstkowe międzykostne, silnie łączące kości ze sobą, pozostawiające jednak pewne możliwości ruchu. Kość grochowata jest połączona z kością trójgraniastą stawem niezależnym od innych. Torebka stawowa jest dość luźna i pozwala na wyraźne przesunięcia kości grochowatej.
  • Staw śródnadgarstkowy – łączy kości szeregu bliższego z kośćmi szeregu dalszego nadgarstka. Szczelina stawowa ma kształt nieregularny. Wszystkie kości nadgarstka są połączone ze sobą, z kośćmi przedramienia i z kośćmi śródręcza mocnymi więzadłami, silnie wiążącymi te liczne kości w jedną całość czynnościową. Torebki stawów łączących ze sobą poszczególne kości są wzmocnione więzadłami międzynadgarstkowymi dłoniowymi i grzbietowymi. 

Poza nimi odróżnia się po stronie dłoniowej zespół więzadeł biegnących od kości główkowatej do sąsiednich kości nadgarstka i podstaw kości śródręcza, zwany więzadłem promienistym nadgarstka. Poza drobnymi więzadłami łączącymi ze sobą kości nadgarstka istnieją jeszcze więzadła większe, łączące kości przedramienia z kośćmi ręki. Należą tu więzadła promieniowo-nadgarstkowe grzbietowe i dłoniowe, łokciowo-nadgarstkowe dłoniowe oraz poboczne nadgarstka promieniowe i łokciowe. 
Więzadło promieniowo-nadgarstkowe grzbietowe biegnie wachlarzowato od brzegu grzbietowego kości promieniowej i wyrostka rylcowatego do kości bliższego szeregu nadgarstka, głównie do kości trójgraniastej. Hamuje ono ruchy odwodzenia promieniowego, gdyż przy tym ruchu kości bliższego szeregu nadgarstka przesuwają się w kierunku kości łokciowej. Podobnie działa więzadło promieniowo-nadgarstkowe dłoniowe, którego pasma biegną do kości trójgraniastej i główkowatej. 
Więzadło łokciowo-nadgarstkowe dłoniowe jest słabsze od poprzedniego. Hamuje ono odwiedzenie łokciowe ręki, w mniejszym jednak stopniu, niż więzadła promieniowo-nadgarstkowe hamują ruch przeciwstawny. Omawiane więzadła stawu śródnadgarstkowego hamują również nadmierne zgięcie i prostowanie stawu promieniowo-nadgarstkowego. 
Więzadło poboczne promieniowe nadgarstka biegnie od wyrostka rylcowatego kości promieniowej do kości łódeczkowatej. Hamuje ono ruch nadmiernego odwodzenia łokciowego. 
Więzadło poboczne łokciowe nadgarstka biegnie między wyrostkiem rylcowatym kości łokciowej oraz kością grochowatą i trójgraniastą. Więzadło hamuje nadmierne odwodzenie promieniowe. Oba więzadła poboczne, a szczególnie promieniowe, wiążąc silnie przedramię z ręką, przekazują ruchy odwracania i nawracania kości promieniowej na rękę.

Stawy kości śródręcza
Jak wiadomo z osteologii, kości śródręcza łączą się stawami z kośćmi nadgarstka, między sobą i wreszcie z paliczkami bliższymi. Odróżnia się więc:

  • stawy nadgarstkowo-śródręczne – z wyjątkiem stawu kciuka tworzą jedną szczelinę poprzeczną, od której odchodzą trzy szczeliny stawów międzyśródręcznych oddzielające od siebie podstawy kości śródręcza II–III, III–IV i IV–V. Szczelina stawu nadgarstkowo-śródręcznego łączy się również ze stawami międzynadgarstkowymi szeregu dalszego kości nadgarstka. Podstawa drugiej kości śródręcza ma wcięcie łączące ją ściśle z kością czworoboczną mniejszą. Trzecia kość śródręcza posiada u podstawy po stronie grzbietowej wyrostek rylcowaty wchodzący między kości czworoboczną mniejszą i główkowatą. W ten sposób stawy te są praktycznie unieruchomione. Natomiast płaskie podstawy kości śródręcza IV–V, połączone z kością haczykowatą, pozwalają na dość rozległe ruchy, szczególnie kości V. Ruchomość tych dwóch kości, którą łatwo wyczuć na sobie, jest szczególnie ważna przy ruchach przeciwstawiania kciuka. 
    Podstawy kości śródręcza są powiązane na powierzchniach zwróconych do siebie więzadłami śródręcznymi międzykostnymi. Podstawy są również połączone z kośćmi nadgarstka po obu stronach ręki więzadłami nadgarstkowo-śródręcznymi dłoniowymi i grzbietowymi. U swych podstaw kości śródręcza są połączone poprzecznie przebiegającymi więzadłami śródręcznymi dłoniowymi i grzbietowymi. 
  • Staw nadgarstkowo-śródręczny kciuka jest ukształtowany odmiennie dzięki powierzchniom stawowym kości czworobocznej większej i I kości śródręcza. Staw siodełkowaty łączący te dwie kości jest w zasadzie stawem dwuosiowym. 
    Dokoła osi strzałkowej odbywają się ruchy odwodzenia i przywodzenia kciuka; dokoła osi poprzecznej odbywają się ruchy przeciwstawiania i odprowadzania. Jednak szerokie i dość płytkie powierzchnie stawowe obu kości oraz wiotka i obszerna torebka stawowa pozwalają na ruchy we wszystkich kierunkach, jak w stawie kulistym. Kciukiem możemy również wykonywać ruchy obwodzenia. Ruchomość stawu łatwo sprawdzić, ujmując kciuk palcami drugiej ręki i wykonując jego ruchy bierne.
  • Stawy śródręczno-paliczkowe – stawy śródręczno-paliczkowe II–V łączą głowy kości śródręcza z podstawami paliczków bliższych. Ze względu na budowę powierzchni stawowych są to stawy zbliżone najbardziej do kulistych, jednak ruchy czynne zachodzą w nich tylko w dwóch płaszczyznach. Są zatem stawami dwuosiowymi. Dzięki temu, że główki stawowe są stosunkowo duże, a panewki małe, stawy te posiadają znaczną ruchomość. Zachodzą w nich ruchy zginania i prostowania oraz przywodzenia i odwodzenia. Ruchy bierne są jeszcze wydatniejsze, gdyż mogą się odbywać również ruchy obrotowe. 
  • Staw śródręczno-paliczkowy kciuka jest stawem zawiasowym, jednoosiowym i wykazuje pod tym względem podobieństwo do stawów międzypaliczkowych. Znaczną ruchomość palców zabezpieczają luźne torebki stawowe. Są one wzmocnione więzadłami pobocznymi, które napinając się, ograniczają nadmierny ruch zginania oraz ruchy boczne. Od strony dłoniowej torebki stawowe są wzmocnione przez więzadła dłoniowe. Są to blaszki łącznotkankowe, stanowiące część pochewki ścięgien zginaczy palców. Są one połączone z podstawami paliczków, zwiększając panewkę stawową. W przestrzeniach między palcami II–V są one połączone więzadłami poprzecznymi głębokimi śródręcza. 

Ustalenie podłoża szczeliny stawowej, niezbędne przy zabiegach chirurgicznych, nie sprawia trudności. Przy zgiętym palcu wyczuwa się łatwo dotykiem szczelinę po stronie grzbietowej jego podstawy w odległości ok. 1 cm od kostki stanowiącej głowę kości śródręcza. Po stronie dłoniowej są one trudniejsze do wyczucia. Głowy kości śródręcza łatwo wyczuć, ujmując je między kciuk i palec wskazujący drugiej ręki. W ten sposób łatwo też zbadać ruchy kości śródręcza w stawach nadgarstkowo-śródręcznych. 
Po stronie dłoniowej czterech stawów, w ścianie torebek stawowych, występują niestałe trzeszczki – kostne lub zbudowane z tkanki łącznej włóknistej. Liczba ich wynosi od jednej do dwóch przy każdym stawie, może ich jednak całkiem brakować. Ogólna ich liczba w czterech stawach wynosi od jednej do siedmiu.

Stawy palców
Stawy międzypaliczkowe ręki są zbudowane podobnie. Na głowach paliczków bliższego i środkowego występują główki stawowe w kształcie bloczków. Odpowiadają im panewki utworzone przez powierzchnie stawowe podstaw paliczków środkowego i dalszego. Dzięki kształtom powierzchni stawowych możliwe są jedynie ruchy zginania i prostowania. Są to stawy jednoosiowe – zawiasowe. Ich torebki stawowe są dość napięte i przyczepiają się tuż przy brzegach chrząstek. Torebki są wzmocnione przez przebiegające po bokach więzadła poboczne. 
Szczeliny stawowe dają się wyczuć przy ujęciu palca z boków. Odpowiadają im prawie ściśle bruzdy po stronie dłoniowej palców. Bruzda po stronie dłoniowej u podstawy palców nie odpowiada szczelinie stawu śródręczno-paliczkowego. Ze względu na brak paliczka środkowego kciuka występuje w nim tylko jeden staw międzypaliczkowy [1].
Kości każdej z tych grup łączą się stawami między sobą, jak również z kośćmi poprzedniej grupy.

Mięśnie ręki 

Wyróżnia się:

  • mięśnie kłębu – należą do nich następujące mięśnie kciuka: 
    - odwodziciel krótki,
    - zginacz krótki,
    - przeciwstawiacz,
    - przywodziciel;
  • mięśnie kłębika – z wyjątkiem mięśnia dłoniowego krótkiego rozpoczynają się na kości grochowatej, na haczyku kości haczykowatej oraz na przylegającej części troczka zginaczy. Należą do nich następujące mięśnie palca małego:
    - odwodziciel,
    - zginacz krótki,
    - przeciwstawiacz,
    - mięsień dłoniowy krótki;
  • mięśnie środkowe dłoni – do tej grupy należą: 
    - mięśnie glistowate,
    - mięśnie międzykostne dłoniowe, 
    - mięśnie międzykostne grzbietowe [1].

Ruchy palców

Palce są zakończeniem ręki, a cała kończyna jest właściwie ruchomą dźwignią dla ręki i palców. Obręcz kończyny górnej, ramię i przedramię tworzą ruchome części tej dźwigni, ustawiając rękę w dowolnym punkcie przestrzeni w jej zasięgu. Jeżeli punkt, który ma osiągnąć ręka, leży poza zasięgiem kończyny, to całe ciało może się przenieść wraz z kończyną do potrzebnego punktu. W wielkim uproszczeniu można przyrównać rękę do czerpaka koparki umieszczonego na tzw. strzale umocowanej na wozie. Jak wspomniano wyżej, najsilniejsze mięśnie palców są położone na przedramieniu, natomiast małe, służące do ruchów precyzyjnych, leżą na samej ręce. Dzięki temu ręka jest odciążona, palce stają się cienkie, delikatne, a jednocześnie silne. 
Analizując w dalszym ciągu ruchy zachodzące w poszczególnych stawach, należy przypomnieć, że praktycznie takie ruchy nie są wykonywane. Ruchy palców są zawsze sprzężone i zachodzą w wielu stawach. Ręka ma liczne i różnorodne stawy, których ruchomość jest też bardzo różna [1]. 

Ruchy palców II–V

Ruchomość stawów nadgarstkowo-śródręcznych jest na ogół ograniczona. Jedynie staw pierwszy, łączący kość czworoboczną większą z pierwszą kością śródręcza, ma znaczną swobodę ruchów. Nieco większą ruchomość posiada również staw piąty, w wyniku czego V kość śródręcza może być w pewnym stopniu obracana i pozwala na przeciwstawianie w stosunku do kciuka. Dzięki budowie stawu nadgarstkowo-śródręcznego pierwszego kciuk może być przeciwstawiany innym palcom i odprowadzany do punktu wyjściowego. 
Ruchy stawów śródręczno-paliczkowych II–V odbywają się dokoła dwóch osi. Zgięcie i prostowanie palców w tych stawach zachodzi dokoła ich osi poprzecznych, odwodzenie i przywodzenie w stosunku do palca środkowego – dokoła osi strzałkowych. Ruchy zgięcia są powodowane przez zginacze: powierzchowny i głęboki, które zginają również stawy międzypaliczkowe. Natomiast mięśnie glistowate i międzykostne zginają jedynie omawiane stawy, prostując stawy międzypaliczkowe. Taki ruch występuje np. przy ujęciu w dłoń skrzypiec lub przy braniu najwyższych tonów małym palcem lewej ręki. 
Ruchy odwodzenia i przywodzenia palców są wykonywane głównie przez mięśnie międzykostne grzbietowe i dłoniowe. Występują one np. przy trzymaniu papierosa między wskazicielem i palcem środkowym lub odwrotnie – przy łapaniu piłki. Należy również pamiętać, że zginacze palców powodują jednocześnie ich przywodzenie, natomiast prostowniki również odwodzą. Ponieważ mięśnie międzykostne są unerwione przez nerw łokciowy, porażenie tego nerwu wywołuje niemożność ruchów odwodzenia i przywodzenia w omawianych stawach. Dzięki kolejno zachodzącym ruchom zginania, odwodzenia, prostowania i przywodzenia w stawach tych mogą się odbywać ruchy obwodzenia [1].
Ruchy w stawach międzypaliczkowych bliższych zachodzą dokoła osi poprzecznych. Ruchy zginania odbywają się na skutek skurczu mięśnia zginacza palców powierzchownego i głębokiego, natomiast w stawach dalszych – wyłącznie zginacza głębokiego. Prostowanie obu stawów międzypaliczkowych powodują mięśnie przyczepiające się do rozcięgien grzbietowych palców, a więc prostowniki palców (wspólny, wskaziciela i palca małego), mięśnie glistowate oraz międzykostne grzbietowe i dłoniowe. 
W wypadku porażenia nerwu promieniowego, który unerwia wszystkie prostowniki, występuje charakterystyczne ułożenie całej kończyny z powodu porażenia prostowników i zachowania napięcia stałego mięśni zginaczy. Kończyna jest zgięta w stawie łokciowym, ręka jest nawrócona i zgięta w nadgarstku, zgięte są również palce. Występuje obraz „ręki opadającej”, łatwy do rozpoznania nawet z odległości. 
W porażeniu nerwu łokciowego stawy międzypaliczkowe palca obrączkowego i małego są wyprostowane. Przy zaleceniu pacjentowi zaciśnięcia pięści zegnie on jedynie palce I–III. Natomiast w wypadku porażenia nerwu pośrodkowego potrafi on zgiąć jedynie palce IV i V. Palec środkowy będzie tylko lekko zgięty, a wskaziciel pozostanie wyprostowany. Również nie zostanie zgięty kciuk. Dzieje się tak wskutek unerwienia zginacza głębokiego w połowie (od strony łokciowej) przez nerw łokciowy, od strony promieniowej zaś przez nerw pośrodkowy. Zarówno zginacz kciuka długi, jak i mięśnie kłębu są unerwione przez nerw pośrodkowy z wyjątkiem przywodziciela. Jak już wiemy, opisane wyżej ułożenie ręki nosi nazwę „ręki błogosławiącej”. 
Należy również podkreślić, że w wypadku porażenia nerwu pośrodkowego nie następuje zgięcie paliczków dalszych palców I–III, co nie pozwala na mocniejsze ujęcie przedmiotów opuszkami kciuka i wskaziciela. Dzięki ruchom palców ręka jako narząd chwytny może objąć przedmioty różnego kształtu. Przy zgięciu stawów międzypaliczkowych każdy palec przybiera kształt haka i spełnia jego czynności. W kształcie haka jest ułożona kończyna u małp nadrzewnych, czepiających się gałęzi. Przy zgięciu stawów śródręczno-paliczkowych i międzypaliczkowych ręka obejmuje ściśle przedmioty walcowate, a jeżeli w tej pozycji palce zostaną odwiedzione od siebie, to ręka ujmuje kulę. Dzięki możliwości różnego stopnia zgięcia i odwodzenia palców ręka może się dostosować do przedmiotów różnych kształtów w celu ich mocnego uchwycenia. 
Przeciwnikami licznych zginaczy palców są mniej liczne prostowniki. Należą do nich prostownik palców oraz prostowniki kciuka i palca małego. W razie porażenia prostowników palce są lekko zgięte na skutek napięcia zginaczy. W tym przypadku ujmowanie przedmiotów jest utrudnione, gdyż nie można otworzyć ręki, aby następnie ująć mocno palcami obejmowany przedmiot [1].
Ciężkie zaburzenia ruchów ręki powstają w porażeniu nerwu łokciowego. Palce są wyprostowane w stawach śródręczno-paliczkowych wskutek przewagi prostowników palców nad zginaczami, które są unerwione przez nerw pośrodkowy, z wyjątkiem części zginacza głębokiego. Porażone są mięśnie międzykostne i dwa glistowate po stronie łokciowej. Działające na stawy międzypaliczkowe zginacze palców ustawiają paliczki w położeniu zgięcia. Tego rodzaju ułożenie ręki nosi nazwę „ręki szponiastej”. Szponiaste ułożenie wskaziciela i palca środkowego jest mniej zaznaczone, gdyż należące do nich mięśnie glistowate są unerwione przez nerw pośrodkowy. Z powodu porażenia mięśnia przywodziciela kciuka jest on ustawiony w pozycji odwodzenia. W porażeniu nerwu łokciowego występuje charakterystyczny objaw odwodzenia palców przy ich prostowaniu. Jak wspomniano wyżej, prostownik palców powoduje jednocześnie ich odwodzenie. W przypadku normalnie działającej kończyny z prostownikiem współdziałają mięśnie międzykostne dłoniowe, które przywodzą palce do palca środkowego. Stąd w porażeniu nerwu łokciowego występuje samo działanie prostownika z ich automatycznym odwodzeniem [1].
Mięśnie palców, które po drodze do końcowych przyczepów przebiegają nad kilkoma stawami, nie mogą działać na wszystkie stawy jednakowo. Jeżeli zaciska się pięść przy zgiętym nadgarstku, to będzie ona zaciśnięta słabo, gdyż mięsień wyczerpał swe możliwości kurczenia się na zgięcie stawu promieniowo-nadgarstkowego. Żeby mocno zacisnąć pięść, należy wyprostować staw promieniowo-nadgarstkowy albo wykonać zgięcie grzbietowe tego stawu. Odwrotnie, żeby z siłą wyprostować palce, należy zgiąć staw promieniowo-nadgarstkowy i rozciągnąć prostowniki [1].

Ruchy kciuka

Dotychczas były omawiane ruchy palców długich (II—V). Wyjątkowe stanowisko wśród innych palców zajmuje kciuk, którego ruchomość w stawie nadgarstkowo-śródręcznym jest znacznie większa od każdego z innych palców. Zawdzięcza on ją zarówno licznym mięśniom, jak i ruchomości stawów. Ruchomość kciuka w stronę grzbietową nie jest duża, natomiast ogromna w kierunku dłoni. Opuszka kciuka może dotknąć zarówno każdego punktu palców po stronie dłoniowej, jak i wielu punktów na ich powierzchni grzbietowej lub po bokach. Z każdym z palców kciuk może tworzyć kleszcze, co stanowi o znaczeniu ręki jako narządu chwytnego. Posiadanie przynajmniej jednego palca długiego pozwala na uchwycenie narzędzia, natomiast przy utracie kciuka ręka spełnia jedynie rolę haka. 
Wymienione czynności kciuk wypełnia głównie dzięki możliwości przeciwstawiania. Podczas tego ruchu podstawa kciuka jest ustawiona w środku dłoni, a opuszki palców długich są kierowane do opuszki kciuka. W tym ruchu biorą udział wszystkie mięśnie kciuka, jak również jego zginacz długi. Powrót do pozycji wyjściowej następuje dzięki działaniu prostowników kciuka długiego i krótkiego. 
Zgięcie stawu śródręczno-paliczkowego kciuka poza zginaczem długim kciuka powodują zginacz krótki i odwodziciel kciuka, które jednocześnie prostują staw międzypaliczkowy. Zgięcie stawu międzypaliczkowego powoduje zginacz długi kciuka, prostowanie – prostownik długi. 
Odwodzenie powodują odwodziciele kciuka długi i krótki oraz część zginacza krótkiego. Przywodzenie kciuka powoduje mięsień międzykostny grzbietowy pierwszy oraz zginacz i prostownik długi kciuka, wreszcie wszystkie mięśnie krótkie kciuka z wyjątkiem odwodziciela [1].

Unaczynienie ręki

Tętnice ręki

Rękę zaopatrują tętnice przedramienia: promieniowa i łokciowa, które oddają szereg gałęzi tworzących: 

  • sieć grzbietową nadgarstka, 
  • łuki tętnicze dłoniowe: powierzchowny i głęboki. Od łuków odchodzą tętnice do śródręcza i palców [1].

Unaczynienie tętnicze palców
Palce mają po cztery tętnice własne palców: dwie grzbietowe i dwie dłoniowe. Grzbietowe nie sięgają dalej paliczka bliższego, dłoniowe są silne i dochodzą do opuszek, gdzie tworzą liczne zespolenia. Na opuszkach istnieją też liczne połączenia tętniczo-żylne. Między tętnicami istnieją liczne zespolenia. Przy pracy ręcznej tętnice nie ulegają zaciśnięciu dzięki przebiegowi wzdłuż brzegów bocznych strony dłoniowej i grzbietowej palców. Obfite ich unaczynienie jest związane z regulacją ciepła kończyny [1].

Żyły i naczynia chłonne ręki
Żyły głębokie towarzyszą tętnicom. Po stronie grzbietowej leży sieć grzbietowa ręki łącząca się z żyłami międzygłówkowymi. Żyły palców uchodzą do żył śródręcza grzbietowych i dłoniowych, połączonych z łukami żylnymi dłoniowymi głębokim i powierzchownym. Drobne żyły uchodzą również bezpośrednio do żył łokciowych i promieniowych. 
Naczynia chłonne powierzchowne ręki tworzą sieci, z których chłonka przechodzi do naczyń chłonnych powierzchownych przedramienia. Naczynia głębokie ręki towarzyszą tętnicom palców i tętnicom śródręcza, następnie łukom dłoniowym, wreszcie uchodzą do pni towarzyszących tętnicom promieniowej i łokciowej [1].

Nerwy ręki

Nerwy ręki pochodzą z trzech długich pni nerwowych poznanych na przedramieniu: 

  • nerwu pośrodkowego, 
  • nerwu łokciowego, 
  • nerwu promieniowego. 

Dwa pierwsze oddają gałęzie czuciowe i ruchowe, nerw promieniowy wysyła jedynie gałęzie skórne [1].

Osteofity dłoni i palców

Osteofity, czyli narośla kostne, to patologiczne zmiany zwyrodnieniowe powstające przez nadbudowanie tkanki kostnej. Najczęściej mogą się objawiać w stawach kolanowych, bi...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy