Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowoczesne metody fizjoterapii

22 kwietnia 2021

NR 125 (Kwiecień 2021)

D-WALL – sposób na skuteczną ocenę funkcji ruchowych pacjenta

15

Ruch stanowi niezwykle ważną funkcję człowieka, a brak ruchu w znacznym stopniu utrudnia funkcjonowanie w życiu codziennym. Wykonywanie złożonych czynności ruchowych wymaga odpowiedniej pozycji statycznej. W tym celu istotna jest ocena postawy ciała pacjenta, aby określić jakość prowadzonego ruchu. Doskonałą technologią, która pozwala nam wnikliwie ocenić całą strukturę posturalną pacjenta jest technologia, jaką oferuje system D-WALL. Dzięki niej dokonywana jest ocena statyczna oraz dynamiczna pacjenta, a także zdolność do zapoczątkowania i kontynuowania ruchu funkcjonalnego.

Ruch jest jedną z najważniejszych funkcji człowieka, ponieważ pozwala zaspokoić podstawowe potrzeby życia codziennego. Jednak podstawą możliwości wykonania ruchu jest odpowiednia pozycja statyczna. Wszystkie cele, które zostaną wyznaczone przed terapią, a także korzyści wynikające z ćwiczeń nie mają większego znaczenia, jeżeli pacjent prezentuje niewłaściwą postawę. Wady postawy generują w organizmie dysbalans, a to z kolei przyczynia się do powstawania dysfunkcji. Ocena postawy ciała jest niezmiernie istotna, aby otrzymać obiektywne i porównywalne w czasie dane, które pozwolą monitorować jakość wszystkich wykonywanych ruchów. Nieprawidłowa postawa przekłada się zatem na generowanie nieprawidłowości, dlatego jeżeli ćwiczenia są skoncentrowane na wzmocnieniu konkretnej partii mięśni, ale brakuje przy tym prawidłowej postawy ciała, pogłębia się patologia i zwiększa dysbalans organizmu [2]. 
Skonstruowano zatem system, który pozwoli w złożony sposób ocenić pacjenta na różnych płaszczyznach zarówno w pozycji statycznej, jak i podczas ruchu. Stopniowe analizowanie konkretnego wzorca ruchowego umożliwia ocenę wszystkich parametrów wpływających na jakość ruchu, wychwycenie wszelkich deficytów i problemów funkcjonalnych badanego oraz poprowadzenie treningu w taki sposób, aby eliminować słabe strony pacjenta i przywrócić mu ogólną równowagę [1, 2]. 

POLECAMY

Technologia D-WALL

D-WALL (skrót od Digital Wall) to innowacyjna przestrzeń diagnostyczno-terapeutyczna, która stanowi kompleksowe i holistyczne podejście do pacjenta we współczesnej fizjoterapii. Obecnie jest to jedno z najbardziej zaawansowanych na skalę światową urządzeń w zakresie rehabilitacji, które znajduje skuteczne zastosowanie w wielu jednostkach chorobowych zarówno ortopedycznych, neurologicznych, jak i wszędzie tam, gdzie potrzebna jest diagnostyka i monitorowanie oraz trening ruchu, aby w precyzyjny i dokładny sposób móc ocenić poziom sprawności pacjenta (zdj. 1). 

1. D-Wall

Technologia D-WALL to system, który pozwala na ocenę statyczną oraz dynamiczną pacjenta pod względem jego zdolności do wykonywania poszczególnych ruchów funkcjonalnych oraz jakości analizowanego wzorca. Ocena badanego jest dokonywana obiektywnie przez fizjoterapeutę posiadającego odpowiedni zasób wiedzy, a ponadto jest on wspomagany technologią D-WALL, która jest wyposażona w zestaw gotowych testów diagnostycznych oraz możliwość śledzenia i zbierania wszystkich informacji dotyczących poszczególnych ruchów, co pomoże stworzyć zoptymalizowaną ścieżkę terapeutyczną, aby przywrócić pacjenta do pełnej funkcjonalności [5, 6].

Testy na stabilnym podłożu

Pierwsza grupa testów zakłada ocenę pacjenta na stabilnym podłożu, druga wprowadza pacjenta w warunki niestabilności. Testy statyczne oceniają zdolność człowieka do utrzymania równowagi zarówno w pozycji obunóż, jak i jednonóż, dzięki czemu dostarczana jest informacja na temat rozkładu sił pionowych na płaszczyźnie podparcia oraz sposobu kontroli postawy własnego ciała [6] (zdj. 2).

2. Analiza i terapia na platformie D-Wall


Stabilność osoby badanej prezentowana jest w postaci parametrów jakościowych oraz ilościowych. Dzięki wbudowanej platformie stabilometrycznej zawierającej cztery czujniki tensometryczne terapeuta ocenia przemieszczenie środka nacisku stóp (C.O.P.) podczas próby utrzymania pozycji statycznej. Punkt C.O.P. to miejsce przyłożenia wszystkich sił pacjenta na poziomą platformę nośną. Wszelkie oscylacje tego punktu są zbierane, raportowane i wnikliwie analizowane przez terapeutę, ponieważ odzwierciedlają one stopień funkcjonowania systemu kontroli motorycznej. Im większe pole będzie zataczać C.O.P., tym słabszą kontrolę motoryczną będzie prezentował pacjent. 

Należy sobie uświadomić, że nawet jeżeli pozornie wydaje się, iż ciało pozostaje w całkowitym bezruchu, w warunkach fizjologicznych organizm wykonuje oscylacje ciała, tyle że z niską częstotliwością. Te korygujące oscylacje ciała często są niezauważalne dla ludzkiego oka. W momencie gdy badany ma zaburzenia, a jego kontrola posturalna nie funkcjonuje w prawidłowy sposób, wszelkie korekty postawy odbywają się przy znacząco wyższych częstotliwościach, co z kolei przekłada się na wyższe wartości parametrów obwodu, które zatacza środek nacisku stóp C.O.P. Ponadto osoba badana jest wtedy obciążona znacznym wydatkiem energetycznym, aby utrzymać pozycję ortostatyczną [3, 6]. Dane rozkładu częstotliwości związanych z C.O.P. są przedstawione za pomocą histogramów w płaszczyźnie strzałkowej oraz czołowej z pomocą szybkiej transformaty Fouriera (FFT). FFT jest matematycznym algorytmem, który pozwala uzyskać widmo częstotliwości C.O.P. przedstawiające moduł danego sygnału. Informacja ta pozwala określić, ile razy dana częstotliwość jest wykrywana w ramach testu [6].

Podczas analizy stabilności istotne jest, aby ocenić:

  • gdzie położone jest obciążenie u pacjenta (pięty czy palce stóp; czy prawa, czy lewa kończyna jest poddawana większym obciążeniom),
  • w której płaszczyźnie (czołowej czy strzałkowej) pacjent radzi sobie lepiej, a w której jest mu trudniej kontrolować balans własnego ciała, 
  • w jaki sposób organizm pacjenta pracuje i przy wykorzystaniu jakich elementów, aby utrzymać stabilność. Badany może bowiem silnie pracować przez oscylacje C.O.P. albo próbować balansować ciało poprzez przemieszczenie tułowia [3, 4] (zdj. 3 i 4).
3. Wynik testu – parametr ilościowy
4. Wynik testu – parametr jakościowy

Dzięki temu fizjoterapeuta jest w stanie zaplanować odpowiedni, zindywidualizowany trening, ukierunkowany na poprawę i doskonalenie słabych zdolności motorycznych pacjenta, skupiając większą uwagę na zarządzaniu płaszczyzną, w której prezentował on słabsze wyniki.

Kolejnym ważnym krokiem w ocenie funkcjonalnej pacjenta jest określenie, w jaki sposób analizowana osoba jest w stanie zarządzać eksploracją ciała w przestrzeni. Oznacza to stopniowe wprowadzanie pacjenta w warunki dysbalansu, które stwarza sobie sam badany. Wykonuje on wychylenia własnym ciałem, stojąc na stabilnym podłożu, celem przesunięcia C.O.P. do maksymalnej osiąganej granicy bez utraty równowagi. Na poziomie funkcjonalnym jest to niezwykle istotny test, który określa ryzyko upadku pacjenta, a w konsekwencji powstania urazów [6, 7]. 

Testy na platformach równoważnych

W życiu codziennym pacjent jest poddawany ciągłym, niestabilnym warunkom podłoża. Jednym z doskonałych tego przykładów jest chodzenie po schodach. Z dużo większą niestabilnością może mieć jednak do czynienia na śliskim lodzie na chodniku. Wtedy niezmiernie trudno jest utrzymać pozycję statyczną. D-WALL do oceny stabilności pacjenta w warunkach dynamicznych wykorzystuje aktywne platformy równoważne. Pacjent powinien utrzymać równowagę w pozycji obunóż, a także jednonóż. To pozwoli ocenić stabilność, jaką prezentuje on na lewej kończynie dolnej, a jaką na ...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy