Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

25 czerwca 2020

NR 117 (Czerwiec 2020)

Dyskopatia lędźwiowa - rehabilitacja z wykorzystaniem nowoczesnego sprzętu

14

Ból kręgosłupa nie stanowi już domeny osób ciężko pracujących fizycznie. W czasach sedenteryjnego trybu życia dolegliwości bólowe w obrębie odcinka lędźwiowego są popularnym problemem pracowników biurowych i innych osób spędzających znaczną część dnia przy biurku. Jedną z chorób, która dotyka takie osoby jest dyskopatia lędźwiowa. Termin „dyskopatia” stał się niezwykle powszechny, czego dowodem jest rosnąca liczba pacjentów zgłaszających się do gabinetów rehabilitacji z tą przypadłością. Zobacz czym jest dyskopatia lędźwiowa i jak przebiega rehabilitacja z wykorzystaniem nowoczesnego sprzętu.

Jak rozumieć pojęcie dyskopatii?


Dyskopatia jest jedną z jednostek chorobowych wpisujących się w dużą grupę schorzeń cywilizacyjnych, które w dużej mierze stanowią następstwo aktualnego stylu życia. W większości przypadków są one wynikiem niezwykle dynamicznego rozwoju technologicznego, który poniekąd doprowadził do ograniczenia aktywności fizycznej. Biorąc pod uwagę brak znajomości podstawowych zasad ergonomii miejsca pracy (zwłaszcza w pozycji siedzącej) i niewiedzę dotyczącą umiejętności utrzymania prawidłowej postawy ciała, raczej nikt nie będzie zaskoczony, że długotrwałe przesiadywanie przy biurku stanowi jeden z wielu czynników ryzyka przyczyniających się do rozwoju zmian dyskopatycznych. Pojęcie dyskopatii można tłumaczyć jako rodzaj patologicznych deformacji w obrębie krążka międzykręgowego, które koniec końców prowadzą do realnego zaburzenia stabilności powiązanego z nim jądra miażdżystego. Początkiem są zwykle niewielkie i postępujące zmiany degeneracyjne pierścienia włóknistego, które stopniowo ulegają nasileniu. Większość epizodów i problemów związanych z dyskopatią rozpoczyna się od mniej lub bardziej intensywnych dolegliwości bólowych w obrębie pleców. 

Przyczyny i etapy rozwoju zmian dyskopatycznych


Gros przypadków o charakterze dyskopatii jest wynikiem postępującego procesu starzenia się, który powoduje występowanie szeregu zmian zwyrodnieniowych w obrębie struktur narządu ruchu. Jedną z pierwszych nieprawidłowości o tym charakterze jest dehydratacja (spadek uwodnienia) jądra miażdżystego, które stanowi wewnętrzną warstwę dysku międzykręgowego. Zaburzenie uwodnienia krążka dotyczy w głównej mierze jego centralnej części. Ten model zmian najczęściej jest wywoływany niewielkim poziomem aktywności fizycznej i przebywaniem przez długi czas w pozycji siedzącej. W efekcie dyski międzykręgowe ulegają niezwykle dużej kompresji (uciskowi), co potęguje ryzyko występowania dyskopatii i przedwczesnego początku zmian zwyrodnieniowych. Jednak nie tylko podeszły wiek i wynikające z niego procesy zwyrodnieniowe stanowią przyczyny rozwoju dyskopatii. Problem ten może być efektem szeregu innych czynników ryzyka, wśród których na szczególną uwagę zasługują:

  • znaczne osłabienie gorsetu mięśniowego w obrębie odcinka lędźwiowego kręgosłupa,
  • upośledzona praca przepony wraz z osłabionymi mięśniami brzucha,
  • brak prawidłowej techniki wykonywania ćwiczeń, zwłaszcza w przypadku treningów siłowo-wytrzymałościowych, np. sięganie po zbyt duże obciążenie w stosunku do własnych możliwości,
  • brak znajomości zasad utrzymania prawidłowej postawy ciała w trakcie codziennego funkcjonowania (tzw. szkoła pleców),
  • niedostateczna wiedza lub jej całkowity brak na temat odpowiedniej organizacji stanowiska pracy (tzw. ergonomia miejsca pracy),
  • niewłaściwie skomponowana dieta i brak dostatecznej podaży składników, które wspomagają zachowanie optymalnej kondycji struktur narządu ruchu (np. białko kolagenowe, witamina C, chondroityna, glukozamina).

Jak wcześniej wspomniano, proces deformacji krążka międzykręgowego zachodzi w sposób stopniowy i postępujący. Niekiedy musi upłynąć wiele czasu, aby doszło do pojawienia się kolejnych etapów degeneracji. Tempo postępowania jest uzależnione od indywidualnych uwarunkowań i trybu życia – nietrudno się domyślić, że np. osoby pracujące po kilkanaście godzin przy biurku, ze źle zaadaptowanym stanowiskiem pracy i niewielką ilością ruchu w trakcie dnia mają większe predyspozycje do nabawienia się dyskopatii aniżeli osoby ćwiczące regularnie. Proces deformacji rozpoczyna się od zewnętrznej części dysku międzykręgowego i stopniowo postępuje do jego wewnętrznej warstwy, aby finalnie zaatakować jądro miażdżyste i doprowadzić do prawdziwego upośledzenia możliwości funkcjonalnych. Fizjoterapeuci wyróżniają cztery podstawowe etapy rozwoju dyskopatii:

  • uwypuklenie – struktura zewnętrznego pierścienia włóknistego zostaje osłabiona, co powoduje odczuwalne zaburzenie stabilności jądra miażdżystego;
  • wypuklina – wnętrze pierścienia zewnętrznego powoduje stopniowe osłabienie i niszczenie jego wewnętrznej części, czego następstwem jest wzrost niestabilności w obrębie jądra miażdżystego;
  • przepuklina – wewnętrzne uszkodzenia prowadzą do całkowitej niewydolności pierścienia włóknistego, co skutkuje przerwaniem jego ciągłości. Utrata pełnej stabilności jądra miażdżystego prowadzi do swobodnego przemieszczania się tej struktury, co może powodować jej wydostanie się na zewnątrz, tzw. wypadnięcie dysku; 
  • sekwestracja – ostatnia i zarazem najniebezpieczniejsza postać dyskopatii; jądro miażdżyste zostaje uszkodzone, a jego zniszczone części stwarzają ryzyko ucisku rdzenia, gdyż mogą przedostać się do wnętrza kanału kręgowego.

|Objawy dyskopatii odcinka lędźwiowego

Fundamentalnym symptomem dyskopatii są oczywiście wspomniane wcześniej dolegliwości bólowe, które niejednokrotnie są powiązane z konkretnym rodzajem aktywności ruchowej (np. czynnością) lub ustawieniem ciała. Niektóre ruchy czy pozycje są czynnikami prowadzącymi do zmiany położenia pozbawionego stabilności jądra miażdżystego, co w następstwie powoduje mniej lub bardziej intensywne drażnienie struktur przykręgosłupowych. Dlatego osoby borykające się z problemem dyskopatii niezwykle często przejawiają objawy o charakterze neurologicznym. Wielu pacjentów w przebiegu zmian dyskopatycznych wskazuje na obecność zaburzeń czucia powierzchownego, wyraźnego spadku siły mięśniowej czy nieprzyjemnych i mimowolnych skurczów, które niejednokrotnie przebiegają z uciążliwym poczuciem drętwienia kończyn dolnych. Ten wyczerpujący stan w długofalowej perspektywie może doprowadzić do realnego upośledzenia prawidłowego funkcjonowania poszkodowanego w trakcie realizacji codziennych czynności. Warto dodać, że występujące objawy są dość mocno uzależnione od lokalizacji zmian dyskopatycznych. Problem dotyczący odcinka lędźwiowego stanowi największy odsetek odnotowywanych przypadków dyskopatii. Oprócz wspomnianego mrowienia i drętwienia kończyn dolnych pacjenci często skarżą się na występowanie bólu w trakcie chodu. Co istotne, dolegliwości ulegają znacznemu osłabieniu i wyciszeniu podczas odpoczynku w pozycji leżącej. Niezdiagnozowana i nieleczona dyskopatia lędźwiowego segmentu kręgosłupa może doprowadzić do rozwoju naprawdę poważnych problemów, np. upośledzonego i mimowolnego oddawania moczu bądź kału, a nawet zniesienia funkcji czucia w obrębie krocza.

|Leczenie i rehabilitacja


Obraz kliniczny pacjenta z dyskopatią niejednokrotnie charakteryzuje się silnymi dolegliwościami bólowymi, które są połączone z wyraźną nadwrażliwością na palpację...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy