Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu , Otwarty dostęp

26 lipca 2021

NR 128 (Lipiec 2021)

Kompleksowa fizjoterapia po podaniu komórek macierzystych CD34+ do stawów biodrowych w przebiegu choroby zwyrodnieniowej

0 1110

W dzisiejszej wysoko rozwiniętej cywilizacji coraz popularniejsze, a przede wszystkim coraz skuteczniejsze są różnorodne metody leczenia biologicznego. Zalicza się do nich m.in. podanie fibryny bogatopłytkowej lub komórek macierzystych, np. CD34+. Stawy ze względu na swoją budowę często narażone są na różnego rodzaju choroby. Szczególnie stawy narządu ruchu, np. staw biodrowy, są podatne na liczne przeciążenia, które w perspektywie czasu prowadzą do różnych chorób, np. zwyrodnieniowej. W tym względzie wskazana jest szczególnie kompleksowa terapia z zastosowaniem komórek macierzystych CD34+.

Połączenia kości

Kości tworzące szkielet są ze sobą połączone w sposób:

POLECAMY

  • nieruchomy – są to zrosty kostne – kościozrosty,
  • mało ruchomy – są to połączenia za pomocą tkanki włóknistej, tzw. więzozrosty, lub tkanki chrzęstnej – chrząstkozrosty,
  • połączenia włókniste – w połączeniach tych tkanka łączna włóknista spaja przylegające do siebie powierzchnie kości, np. więzozrost piszczelowo-strzałkowy łączący dolne odcinki kości goleni lub odcinki kości leżące w pewnych odległościach od siebie, np. błona międzykostna lub więzadła łączące wyrostki kręgów. Pewną odmianą zrostu więzadłowego są szwy czaszki, w których niewielka ilość tkanki łącznej znajduje się między dostosowanymi do siebie kształtem brzegami kości. Przy brzegach nierównych, pozazębianych szew przebiega linią nierówną i nosi nazwę szwu piłowatego. Szwy takie są między kośćmi sklepienia czaszki. Przy brzegach kości prawie gładkich lub gładkich szew ma przebieg prostoliniowy i nazywa się szwem płaskim. Szwy takie łączą kości twarzy. Kość ciemieniowa łączy się z kością skroniową szwem łuskowym, w którym brzegi kości są skośnie ścięte i zachodzą na siebie jak łuski. Wklinowanie odnosi się do sposobu umocowania zębów w zębodołach. Zębodoły mają kształt stożkowatych wgłębień, w których tkwią również stożkowate korzenie zębów. Od powierzchni korzenia do powierzchni zębodołu biegnie układ włókien tkanki łącznej umocowujący ząb, a także pozwalający na pewne niewielkie ruchy. Omówione połączenia umożliwiają pewną nieznaczną ruchomość kości,
  • połączenia chrząstkowe – materiałem łączącym kości jest w tym typie połączeń chrząstka szklista lub włóknista, jest to więc chrząstkozrost. Chrząstka szklista występuje w połączeniach kości na podstawie czaszki oraz między odcinkami kości miednicy w młodym wieku, przed ukończonym procesem kostnienia. Chrząstka włóknista spaja trzony kręgów, występuje również między kośćmi łonowymi, tworząc ich połączenie, zwane spojeniem łonowym,
  • ruchomy – połączenia ruchome noszą nazwę stawów lub połączeń maziowych [1].

W połączeniach maziowych zwanych stawami odcinki kości są od siebie oddzielone wąską przestrzenią, zwaną jamą stawową. Staw zawiera składniki stałe, konieczne do jego budowy i czynności, oraz urządzenia uzupełniające. Wyróżnia się:

  • powierzchnie stawowe – są to odcinki kości wygładzone i pokryte chrząstką szklistą, tylko w niektórych stawach jest chrząstka włóknista. Chrząstka szklista nie jest pokryta ochrzęstną, przez co powierzchnia jej jest idealnie gładka. Powierzchnie stawowe są różnych kształtów: płaskie, kuliste, wydłużone, walcowate, ale z zasady są do siebie dostosowane: powierzchni kulistej odpowiada powierzchnia wklęsła, płaskiej – płaska. Dysproporcje kształtów wymagają uzupełnień korygujących,
  • torebkę stawową – jest jednym z czynników utrzymujących kości w stawie. Składa się z dwóch warstw: zewnętrznej włóknistej i wewnętrznej maziowej. Błona włóknista przyrasta zazwyczaj do brzegów powierzchni stawowych, jest różnej grubości i różnie napięta. Grubieje w miejscach, w których wrastają w nią więzadła stawowe. Stan napięcia torebki jest związany z ruchomością stawu. Błona maziowa jest wiotka, zawiera liczne komórki i jest obficie unaczyniona. Tworzy fałdy zawierające tkankę tłuszczową i drobne wypustki zwane kosmkami. Błona maziowa wydziela maź, która powleka powierzchnie stawowe,
  • jamę stawową – jest to wąska przestrzeń między powierzchniami stawowymi i torebką stawową zawierającą maź stawową [1].

Oprócz wymienionych elementów stanowiących niezbędne składniki stawu mogą istnieć inne, uzupełniające. Są to: 

  • obrąbki stawowe – jest to pasmo chrząstki włóknistej, które otacza brzeg powierzchni stawowej typu panewki, tj. powierzchni wklęsłej, dostosowanej do wypukłej główki. Jeśli panewka jest za mała i za płytka w stosunku do główki, to obrąbek powiększa ją i pogłębia,
  • krążki stawowe – są to chrząstki włókniste, które znajdują się między powierzchniami stawowymi; na obwodzie są one zrośnięte z torebką stawową i dzięki temu dzielą jamę stawową na dwie odrębne części (dwa piętra). Wyrównują one powierzchnie stawowe, są w pewnym sensie amortyzatorami. Mogą być chrząstki śródstawowe w formie pasm dzielących niecałkowicie jamę stawową. Występują one jedynie w stawie kolanowym, mają kształt litery C i noszą nazwę łąkotek. Pogłębiają one zbyt płaskie w stosunku do kłykci kości udowej powierzchnie kłykci kości piszczelowej, 
  • więzadła wewnątrzstawowe – łączą odcinki kości, leżąc w jamie stawowej, pokryte błoną maziową. Regulują one zakres pewnych ruchów stawu,
  • kaletki maziowe – są to uchyłki błony maziowej sięgające poza obręb jamy stawowej. Tworzą one różnej wielkości woreczki wypełnione mazią, leżą w otoczeniu stawów, w miejscach, do których dochodzą więzadła i ścięgna mięśni, i umożliwiają swobodne ślizganie się tych elementów w sąsiedztwie stawów [1].

Oprócz omówionych składników stawów istnieją jeszcze czynniki zewnętrzne konieczne do utrzymania wchodzących w skład stawu kości. Są nimi: 

  • ciśnienie atmosferyczne,
  • napięcie mięśni otaczających staw.

W niektórych stawach odgrywa rolę ponadto ich obciążenie, np. w stawach kończyny dolnej [1].

Podział stawów

Stawy można dzielić na podstawie różnych kryteriów: 

  • liczby łączących się kości, 
  • kształtu powierzchni stawowych,
  • ruchomości,
  • liczby osi [1]. 

Wyróżnia się m.in.:

  • staw prosty – składa się jedynie z dwóch kości,
  • staw złożony – składa się z kilku kości. Ponieważ ruchomość stawu wyraża się liczbą osi i zależy od kształtu powierzchni stawowych, można te kryteria ująć wspólnie,
  • staw płaski – ma płaskie powierzchnie stawowe, które pozwalają jedynie na przesuwanie się kości w stosunku do siebie,
  • staw zawiasowy – ma powierzchnie stawowe zróżnicowane, jedna ma kształt walca, druga odpowiadającą jej wklęsłą panewkę. Jest to staw jednoosiowy – oś biegnie poprzecznie do osi długiej łączących się kości. W takim stawie odbywa się ruch zginania i prostowania, w sumie ruch zawiasowy. Stawy takie mają silne więzadła poboczne,...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy