Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

26 lipca 2018

NR 76 (Październik 2016)

Kompleksowa terapia zespołu cieśni nadgarstka

0 2613

Moment, w którym pacjent zgłasza ból lub parestezje palców 1.–3., kieruje uwagę terapeuty w stronę zespołu cieśni nadgarstka. W ujęciu ortopedycznym struktury anatomiczne wewnątrz i wokół kanału nadgarstka, tj. więzadło poprzeczne nadgarstka – nazwane także troczkiem zginaczy – i pochewki ścięgien mięśni zginaczy przechodzących przez kanał, są opisywane od prawie stu lat jako kluczowe jednostki w tym schorzeniu. W podręcznikach ortopedycznych etiologia cieśni przypisywana jest lokalnej kompresji na nerw pośrodkowy spowodowany bliżej nieokreślonymi restrykcjami lub sklejeniami łącznotkankowymi. I choć zdarza się, że faktyczny problem leży w obrębie tych struktur – zwłaszcza gdy dochodzi do powstania lokalnego obrzęku bądź podwichnięcia kości księżycowatej mających wpływ na ograniczenie przestrzeni oraz wzrost ciśnienia wewnątrz kanału – to częściej problem dotyczy złożonych zaburzeń na przebiegu całego nerwu pośrodkowego. Może to nastąpić zarówno w obszarze przedramienia, jak i w segmentach położonych wyżej. Nadgarstek jest często miejscem manifestującym objawy, co nie znaczy, że wyłącznie on wymaga terapii. W celu ustalenia miejsca dysfunkcji należy wykonać bardzo dokładną diagnostykę różnicową. Czasami w ramach diagnostyki trzeba poddać terapii manualnej kilka miejsc, w których najczęściej dochodzi do kolizji tkanek otaczających nerw pośrodkowy.

Klasycznymi objawami zespołu cieśni nadgarstka są parestezje, bóle stawów nadgarstka i dłoni pojawiające się zarówno podczas ruchu, jak i w spoczynku – szczególnie w nocy. W miarę rozwoju choroby postępuje zanik mięśni kłębu, uniemożliwiając ruch przeciwstawiania kciuka. Następuje wtedy osłabienie chwytu i brak możliwości zaciśnięcia ręki w pięść oraz brak precyzji czy wypadanie przedmiotów trzymanych w ręku, co skłania do wizyty w gabinecie lekarskim. Na podstawie opisanych objawów bierze się pod uwagę operację odbarczania kanału nadgarstka. 

POLECAMY

Anatomia i fizjologia nerwu

Budowa samego nerwu przypomina kable telefoniczne. Te miedziane, najbardziej wewnętrzne druciki to aksony – elementy neuronów odpowiedzialnych za przekazywanie informacji z ciała komórki do kolejnych neuronów lub komórek receptorowych. Kolorowe gumowe otoczki miedzianych kabelków stanowią neurolemę, czyli błonę komórkową neuronu. Ta błona ma jeszcze swojego pomocnika, dodatkową warstwę ochronną zwaną śródnerwiem. Kilka kabelków łączy się w jeden za pomocą kolejnej izolacji. W układzie nerwowym funkcję tę pełni onerwie, które pojedyncze włókna nerwowe scala w jeden pęczek. Każdy pęczek otacza jeszcze jedna warstwa ochronna nazywana nanerwiem. Jest to dość gruba, najbardziej zewnętrzna osłonka otaczająca grupę pęczków tworzącą nerw. Pod nią znajduje się warstwa tkanki tłuszczowej, w obrębie której przebiegają naczynia krwionośne oraz chłonne. Przyglądając się jej budowie i położeniu, można wysunąć wniosek, że pełni bardzo ważną funkcję i tak właśnie jest. 

Aby nerw prawidłowo przewodził bodźce z informacją o zamierzonym ruchu, muszą zostać spełnione dwa podstawowe warunki:

  • dodatnie ciśnienie podstawowe w obrębie nerwu,
  • swoboda ruchu nerwu względem tkanek otaczających.

Procesy fizjologiczne w obrębie samego nerwu wymagają spełnienia wspomnianych czynników, ponieważ warunkują prawidłowe ukrwienie, a co za tym idzie – zaopatrzenie nerwu w tlen i substancje przekaźnikowe. To ważne, ponieważ funkcjonowanie nerwu jest w dużym stopniu zależne od zaopatrzenia w tlen, a jego transport jest uwarunkowany różnicą ciśnień pomiędzy ciśnieniem panującym w tętnicy a ciśnieniem oddziałującym na nerw z otaczających go tkanek. Zbyt duże napięcie tkankowe powoduje kompresję tętnic, zmieniając ciśnienie w gałązkach tętnic zaopatrujących nerw. 

Nervi nervorum to termin pochodzenia łacińskiego. Oznacza w uproszczeniu unerwienie nerwu. Tak samo jak naczynia krwionośne mają swoje ukrwienie, tak nerwy mają własne unerwienie. W odniesieniu do nerwu są to raczej wolne zakończenia nerwowe, wrażliwe na nacisk czy rozciąganie znajdujące się w powłoce tkanki łącznej (nanerwie). W niekorzystnych warunkach staje się ono mediatorem zapalnym oraz przyczyną neurogennego rozszerzenia naczyń krwionośnych, co objawia się bólem podczas ruchu lub w pozycji generującej siły rozciągające w rejonie nerwu.

Te małe gałęzie obecne są niemalże w każdym nerwie i dostarczają informacje do centralnego układu nerwoweg...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Przypisy