Dołącz do czytelników
Brak wyników

Nowe narzędzie do fizjoterapii eklektycznej. ANYMOV – zrobotyzowane łóżko szpitalne

Artykuły z czasopisma | 3 marca 2013 | NR 37
29

Nowoczesne łóżka szpitalne mają funkcję ruchu na bok oraz o 360° wokół osi długiej. Z kolei stoły pionizacyjne mogą zmieniać kąt ułożenia ciała pacjenta w osi strzałkowej. Z połączenia funkcji łóżka szpitalnego, stołu pionizacyjnego i szyn do ruchu biernego w stawach kończyn dolnych powstało zrobotyzowane łóżko szpitalne z funkcją stołu do pionizacji i rehabilitacji kończyn dolnych.

Terapeutyczne podejście eklektyczne (eclectic approach to intervention) w fizjoterapii oznacza celowe łączenie ze sobą elementów różnych technik, metod i narzędzi w celu planowanego osiągnięcia efektu ich synergii. Oferuje ono pełniejsze wykorzystanie dostępnych możliwości terapeutycznych i technicznych, wiedzy i doświadczenia terapeuty, m.in. poprzez łączenie technik wywodzących się z metod NDT-Bobath (neurodevelopmental treatment), torowania nerwowo-mięśniowego (prorioceptive neuromuscular facilitation – PNF), Cyriax i innych, oraz dążenie w stronę terapii skrojonej do pacjenta (patient-tailored therapy) [por. 1]. W tym kontekście wyzwanie dla fizjoterapeutów i fizjoterapii neurologicznej stanowi włączenie do terapii coraz to nowych narzędzi z zakresu szeroko rozumianego zaopatrzenia rehabilitacyjnego o znacznym stopniu złożoności w obszarze planowania, realizacji oraz oceny efektywności terapii.

POLECAMY

Nowe narzędzie

Obecnie powszechnie znane i wykorzystywane stoły pionizacyjne to pierwowzory nowoczesnych łóżek szpitalnych, w których potrzeba zmiany pozycji pacjentów bez możliwości ruchowych z porażeniem mięśni wymogła zapewnienie zupełnie nowych cech funkcjonalnych. Łóżka te zyskały możliwość ruchu na bok oraz o 360° wokół osi długiej. Przełożyło się to na możliwość zmiany pozycji pacjenta bez konieczności użycia siły przez personel szpitalny i opiekunów. Jednak potrzeby w zakresie zmiany pozycji w pionie wciąż były nierozwiązane – stało się to przyczyną powstania stołów, które mogły zmieniać kąt ułożenia ciała pacjenta w osi strzałkowej. Są to dzisiejsze klasyczne stoły pionizacyjne. Z połączenia funkcji łóżka szpitalnego, stołu pionizacyjnego i szyn do ruchu biernego w stawach kończyn dolnych powstało jedno z najnowszych na naszym rynku zrobotyzowane łóżko szpitalne (rehabilitative robotic hospital bed) z funkcją stołu do pionizacji i rehabilitacji kończyn dolnych ANYMOV. Łączy ono w sobie trzy funkcje:

1. Łóżka szpitalnego – zapewniając możliwość przebywania w nim pacjenta przez długi czas ze względu na wyposażenie go w materac przeciwodleżynowy oraz możliwość zmiany pozycji pacjenta wokół jego osi długiej, tj. leżenie tyłem, leżenie bokiem (na boku lewym lub prawym) z kątem 25° w każdą stronę. Oprócz pozycji bocznych istnieje możliwość wychylenia łóżka w kierunku do tyłu w zakresie do –15°, co w połączeniu z opisanymi wychyleniami bocznymi dodatkowo umożliwia wykonanie części pozycji drenażowych,

2. Stołu pionizacyjnego – dzięki możliwości zmiany pozycji pacjenta wokół osi strzałkowej do 85° z dodatkową możliwością ruchów kończyn dolnych w płaszczyźnie strzałkowej (zgięcie i wyprost w stawie biodrowym, kolanowym i skokowym), co pomaga uniknąć zmian wazowagalnych wynikających z braku pompy mięśniowej oraz dokonanej zmiany pozycji i trudniejszej pracy dla układu krążenia. Wdrożenie ruchu kończyn podczas równoczesnej pionizacji u pacjentów z zaburzoną pracą pompy mięśniowej może zmniejszać ryzyko omdlenia, a poprzez to umożliwić i/lub przyspieszyć proces pełnej pionizacji pacjenta.

3. Orteza ruchu biernego kończyn dolnych – montowane do łóżka ruchome ortezy umożliwiają ruch kończyn w płaszczyźnie strzałkowej trzech stawów (biodrowego, kolanowego i skokowego) oraz, po zdemontowaniu ortez, ruch kończyn dolnych w płaszczyźnie czołowej pacjenta, tj. ruch odwodzenia w zakresie 35° i przywiedzenia do pozycji neutralnej kończyn dolnych w stawach biodrowych. Jest to możliwe dzięki specjalnej, dzielonej budowie dolnej części łóżka i materaca przeciwodleżynowego.

Wymienione funkcje sprawiają, że urządzenie to pozwala na wykonanie u pacjenta z dużymi niedowładami zarówno pionizacji wspomaganej ruchem biernym kończyn dolnych, samej pionizacji, jak i terapii biernej kończyn dolnych bez konieczności przekładania pacjenta na inne urządzenia (np. stół pionizacyjny) lub bez konieczności umieszczania na łóżku pacjenta innych sprzętów do terapii biernej (np. szyna do ruchu ciągłego).

Zdj. 1. ANYMOV w funkcji pionizacji z aktywnymi ortezami do ruchu kończyn dolnych

 

Budowa

Urządzenie składa się z czterech części: górnej siedziska oraz dwóch części nożnych. Łącznie stanowią niezależną prostą płaszczyznę leżyska z demontowalnymi osłonami bocznymi. Wszystkie wymienione elementy mają możliwość ruchu. Silniki umożliwiają ruch płaszczyzny łóżka w górę i w dół oraz regulację kąta nachylenia całej powierzchni w stosunku do podłoża. Część górna podpierająca grzbiet ma możliwość zmiany nachylenia do 75°. Urządzenie jest wyposażone w moduł T-Walker do zgięcia grzbietowego i podeszwowego w stawie skokowym oraz dotykowy panel sterujący wraz z systemem bezpieczeństwa. Wymiary (długość × szerokość × wysokość):

  • leżysko w pozycji horyzontalnej: 229 × 98 × 90 (z bocznymi osłonami),
  • leżysko w pozycji horyzontalnej w maksymalnym zakresie ruchów: 229 × 184 × 245,
  • masa: 230 kg

 Opcjonalnie urządzenie może być wyposażone w:

  • kompresor powietrza dla wdrożenia ćwiczeń aktywnych z oporem,
  • system do powierzchniowego pomiaru aktywności mięśniowej (surface electromyography – sEMG),
  • półkę (siedzisko) pod miednicę,
  • uchwyty i blat dla podporu pacjenta podczas pionizacji.

 

Zdj. 2. ANYMOV w funkcji leżyska przygotowanego do pracy kończyn dolnych w ortezach do ruchu biernego w płaszczyźnie strzałkowej

Korzyści

Rozwiązanie takie umożliwia uzyskanie poniższych korzyści:

  • zmniejszenia okresowego liczby personelu medycznego koniecznej do obsługi pacjentów wymagających wsparcia w zakresie zmiany pozycji (działanie przeciwodleżynowe) i miejsca przebywania (bierne przeniesienie pacjenta),
  • zmniejszenia konieczności wielokrotnego „przekładania” pacjenta na inny sprzęt (szczególnie ważne w przypadku pacjentów monitorowanych oraz pacjentów, u których niekontrolowane zmiany pozycji nie są wskazane) – zwiększenie bezpieczeństwa,
  • wydłużenia terapii biernej kończyn dolnych bez dodatkowego zaangażowania fizjoterapeutów (w zakresie części ruchów),
  • możliwość zwielokrotnienia częstotliwości pionizacji bez konieczności zaangażowania większej liczby osób (brak konieczności przekładania pacjenta),
  • zapobiegania zmianom wtórnym typu: odleżyny, zakrzepica żył głębokich, zaburzenia ortostatyczne,
  • wdrożenia niektórych pozycji drenażowych bez konieczności zaangażowania większej liczby personelu do zmiany pozycji,
  • monitorowania i analizy wyników terapii oraz wprowadzania korekt do planu terapii dzięki zastosowanym rozwiązaniom informatycznym.

Ograniczenia

Ograniczenia przydatności prezentowanego rozwiązania mogą stanowić:

  • duże gabaryty (konieczne wysokie pomieszczenia) i znaczny ciężar,
  • oprogramowanie w systemie sterującym w językach innych niż polski,
  • mało intuicyjne sterowanie,
  • długi czas przygotowania pacjenta do terapii (umieszczania pacjenta w uprzęży i ortezach, montażu ortez na kończyny dolne),
  • w pozycji nieaktywnej (funkcja leżyska) brak jest możliwości niezależnego uniesienia samej głowy – a jedynie głowy wraz z tułowiem ze zgięciem w stawach biodrowych do 75°,
  • niewskazane ruchy bierne kończyn dolnych w płaszczyźnie strzałkowej u chorych z porażeniem mięśni kończyn dolnych – podczas takiego ruchu dochodzi do niekontrolowanych ruchów odwodzenia i rotacji zewnętrznej w stawach biodrowych, co generuje ryzyko niekorzystnych zmian w stawach biodrowych i kolanowych (w tym więzadeł),
  • generacja nieprzyjemnego uczucia dociskania do panewek stawów biodrowych wraz z wypychaniem miednicy ku górze podczas fazy zgięcia,
  • podczas pionizacji połączonej z ruchami biernymi w stawach kończyn dolnych brak możliwości wygenerowania pełnego wyprostu w stawach biodrowych i kolanowych kończyn dolnych, co może przyczynić się do utrwalania zarówno ni...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy