Dołącz do czytelników
Brak wyników

Paraplegia – terapia eklektyczna. Opis przypadku

Artykuły z czasopisma | 2 lutego 2013 | NR 36
32

Uszkodzenie rdzenia kręgowego często współwystępuje z poważnymi dysfunkcjami. Oprócz paraplegii mogą należeć do nich zaburzenia sercowo-naczyniowe, układu oddechowego, układu pokarmowego, mikcji i defekacji, funkcji seksualnych oraz termoregulacji.

Poziom uszkodzenia ma w szczególności wpływ na zachowanie funkcji motorycznych, sercowo-naczyniowych i oddechowych oraz ich ewentualne zaburzenia. Wczesne rozpoznanie oraz wdrożenie właściwego postępowania usprawniającego mogą przyczynić się do szybszego powrotu pacjenta do maksymalnej sprawności funkcjonalnej możliwej do osiągnięcia w danym przypadku. Pomóc może w tym terapia ukierunkowana na pacjenta (patient-oriented therapy) oraz podejście eklektyczne (eclectic approach to intervention). W przeglądzie Simpsona i wsp. [8], obejmującym 5262 pacjentów, priorytety po uszkodzeniu rdzenia kręgowego zostały przez samych pacjentów uszeregowane w następującej kolejności:

POLECAMY

  • funkcje motoryczne: funkcje kończyn górnych i mobilność,
  • mikcja i defekacja,
  • funkcje seksualne.

Wyniki te zostały uzupełnione badaniami Groah i wsp. [2], które wskazały na możliwość zmian wyżej wymienionych priorytetów pacjentów wraz z ich starzeniem się. Wciąż trwają dyskusje w zakresie diagnostyki pacjentów z uszkodzeniami rdzenia kręgowego na poziomie piersiowym (zarówwo „niskim”, tj. T7–12, jak i „wysokim”, tj. T1–6), planowania terapii oraz prognozowania jej efektów, a wyniki dotychczasowych badań, również tych najnowszych, nie przyniosły jednoznacznych rozstrzygnięć [1]. Konieczne są dalsze badania w tym zakresie rozszerzające obecną wiedzę i praktykę kliniczną. Niniejsza praca stanowi próbę przedstawienia skutecznego eklektycznego podejścia do terapii pacjentów po uszkodzeniu rdzenia kręgowego.

Materiał

Mężczyzna, 32 lata, stan po wypadku komunikacyjnym, wybuchowe uszkodzenie kręgu z uszkodzeniem rdzenia kręgowego na poziomie Th10–12, porażenie kończyn dolnych i mięśni dolnej części tułowia. Pacjent 4 tygodnie po zabiegu chirurgicznym skierowany w celu podjęcia usprawniania. Funkcjonalnie pacjent potrafił jedynie samodzielnie siedzieć z oparciem w łóżku.

Zdj. 1. Pionizacja w parapodium aktywnym

 

Zdj. 2. Reedukacja chodu w poręczach

 

Zdj. 3. Reedukacja chodu w balkoniku pachowym

Metoda

Wdrożono terapię w ujęciu eklektycznym, która obejmowa:

  • terapię na podstawie koncepcji NDT-Bobath (metoda),
  • terapię z użyciem ćwiczeń kinezyterapeutycznych:
    • ćwiczenia bierne,
    • ćwiczenia czynne wolne,
    • ćwiczenia czynne z obciążeniem,
    • ćwiczenia w odciążeniu,
    • ćwiczenia w odciążeniu z oporem,
  • ćwiczenia reedukacji chodu,
  • ćwiczenia reedukacji pozycji pionowej,
  • ćwiczenia adaptacji do wózka,
  • ćwiczenia adaptacji do wózka aktywnego,
  • masaż suchy kończyn dolnych (masaż),
  • kinesiotaping (metoda),
  • zabiegi fizykalne (fizykoterapia),
  • ćwiczenia czynności życia codziennego (activities of daily living – ADL).

Rodzaj ćwiczeń, liczba powtórzeń oraz stopień obciążenia zmieniały się wraz ze stopniem poprawy siły mięśniowej.

Zdj. 4. Reedukacja chodu w balkoniku niskim

 

Zdj. 5A–B. Dobór wózka aktywnego właściwego na teren nieutwardzony

 

Zdj. 5B

 

Zdj. 5C

 

Tab. 1. Rodzaj wdrożonych oddziaływań potwierdzających eklektyzm zastosowanej terapii. Pogrubioną czcionką zaznaczono kluczowe elementy terapii eklektycznej
Rodzaj wdrożonych oddziaływań 1. miesiąc
metoda metoda NDT-Bobath
ćwiczenia bierne ćwiczenia bierne kończyn dolnych
ćwiczenia czynne ćwiczenia czynne wolne kończyn górnych i tułowia
ćwiczenia czynne z oporem ćwiczenia czynne z oporem kończyn dolnych
ćwiczenia czynne w odciążeniu ćwiczenia w odciążeniu tułowia
ADL adaptacja do pozycji siedzącej
ADL trening toalety porannej, prysznica
ADL nauka obrotów w łóżku
ADL nauka siadania z pozycji leżącej
pionizacja nauka siedzenia
ADL nauka ubierania się
ADL nauka przemieszczania się z łóżka na wózek
ADL nauka przemieszczania się z wózka na łóżko
ADL nauka przemieszczania się na toaletę
pionizacja adaptacja do pozycji stojącej w parapodium biernym
metoda kinesiotaping – oklejenie mięśniowe (mięśnie strzałkowe)
fizykoterapia galwanizacja kończyn dolnych
fizykoterapia elektrostymulacja mięśni czworogłowych uda

 

Rodzaj wdrożonych oddziaływań 2. miesiąc
metoda metoda NDT-Bobath
ćwiczenia bierne ćwiczenia bierne kończyn dolnych
ćwiczenia wspomagane ćwiczenia wspomagane kończyn dolnych
ćwiczenia wspomagane ćwiczenia wspomagane tułowia (mięśnie: prosty brzucha, prostownik grzbietu, najszerszy grzbietu)
ćwiczenia czynne z oporem ćwiczenia czynne z oporem kończyn górnych (mięśnie: trójgłowe ramienia, dwugłowe ramienia, ramienny, ramienno- -promieniowy, naramienny – część przednia, środkowa, tylna)
ćwiczenia czynne w odciążeniu ćwiczenia czynne w odciążeniu tułowia (skośne brzucha)
ćwiczenia czynne w odciążeniu z oporem ćwiczenia w odciążeniu z oporem tułowia
ćwiczenia w odciążeniu ćwiczenia w odciążeniu mięśni pośladkowych wielkich
ćwiczenia w odciążeniu ćwiczenia w odciążeniu mięśni pośladkowych średnich
ćwiczenia w odciążeniu ćwiczenia w odciążeniu mięśni czworogłowych uda
ćwiczenia w odciążeniu ćwiczenia w odciążeniu mięśni kulszowo- -goleniowych
pionizacja adaptacja do pozycji stojącej w parapodium biernym
pionizacja adaptacja do pozycji stojącej w parapodium czynnym
metoda kinesiotaping – oklejenie mięśniowe (mięśnie strzałkowe, piszczelowe przednie)
fizykoterapia elektrostymulacja mięśni strzałkowych
fizykoterapia elektrostymulacja mięśni czworogłowych uda
masaż suchy masaż suchy kończyn dolnych
reedukacja chodu reedukacja chodu w poręczach (w łuskach)
reedukacja chodu reedukacja chodu w balkoniku pachowym (w łuskach)
reedukacja chodu reedukacja chodu w balkoniku niskim (w łuskach)

 

Rodzaj wdrożonych oddziaływań 3. miesiąc
metoda metoda NDT-Bobath
ćwiczenia bierne ćwiczenia bierne kończyn dolnych
ćwiczenia wspomagane ćwiczenia wspomagane kończyn dolnych
ćwiczenia czynne ćwiczenia czynne kończyn dolnych
ćwiczenia czynne z oporem ćwiczenia czynne z oporem kończyn górnych (mięśnie: trójgłowe ramienia, dwugłowe ramienia, ramienny, ramienno-promieniowy, naramienny – część przednia, środkowa, tylna)
ćwiczenia czynne z oporem ćwiczenia czynne z oporem tułowia (mięśnie: prosty brzucha, prostownik grzbietu, najszerszy grzbietu)
ćwiczenia czynne w odciążeniu z oporem ćwiczenia w odciążeniu z oporem tułowia (mięśnie skośne brzucha)
ćwiczenia czynne w odciążeniu z oporem ćwiczenia w odciążeniu z oporem mięśni pośladkowych wielkich
ćwiczenia czynne w odciążeniu z oporem ćwiczenia w odciążeniu z oporem mięśni pośladkowych średnich
ćwiczenia czynne w odciążeniu z oporem ćwiczenia w odciążeniu z oporem mięśni czworogłowych uda
ćwiczenia czynne w odciążeniu z oporem ćwiczenia w odciążeniu z oporem mięśni kulszowo-...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy