Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu , Otwarty dostęp

11 lutego 2019

NR 102 (Luty 2019)

Postępowanie fizjoterapeutyczne w inwersyjnym skręceniu stawu skokowego

0 12847

Skręcenie stawu skokowego jest jednym z najczęściej występujących urazów w obrębie układu mięśniowo-szkieletowego. Ze względu na jego powszechność oraz możliwość wystąpienia uciążliwych powikłań bardzo istotne jest prowadzenie kompleksowej i zaplanowanej fizjoterapii, poprzedzonej wnikliwym badaniem lekarskim oraz w uzasadnionych przypadkach badaniami dodatkowymi, umożliwiającej jak najszybszy powrót pacjenta do zdrowia.

Szacuje się, że codziennie na świecie jedna na 10 tys. osób doznaje skręcenia stawu skokowego [1]. W samych Stanach Zjednoczonych 2 mln osób rocznie [2] doświadcza ostrego skręcenia, a przybliżony koszt leczenia pacjentów po tego typu urazie sięga 2 mld dolarówrocznie [1]. Wyniki badań wskazują, że przynajmniej 25% osób po skręceniu stawu skokowego nie uczęszcza do szkoły lub pracy przez co najmniej siedem dni [3]. W wyniku ostrego urazu nawet do 50% pacjentów doświadcza przewlekłych dolegliwości określanych jako przewlekła niestabilność stawu skokowego [3], a u 78% pacjentów z przewlekłą niestabilnością dochodzi do powstania pourazowych zmian zwyrodnieniowych [4]. Tak duża częstość występowania tego typu urazu stanowi problem nie tylko medyczny, ale również socjoekonomiczny, ponieważ pociąga za sobą ogromne koszty leczenia, a także wyłącza pacjenta z pracy i życia społecznego. Z tego powodu istotne znaczenie ma prewencja urazów oraz kompleksowy system leczenia pozwalający na jak najszybsze przywrócenie pacjenta do zdrowia.

POLECAMY

Anatomia i biomechanika

W stawie skokowo-goleniowym zachodzi ruch zgięcia i wyprostu. Staw skokowy tworzą: kość piszczelowa, kość strzałkowa i bloczek kości skokowej. Na kości piszczelowej znajduje się wcięcie strzałkowe, z którym stawowo łączy się kość strzałkowa.

Obie kości tworzą widełki stawu skokowego, będące panewką stawu skokowo-goleniowego. 

Widełki stawu skokowego są stabilizowane przez więzadła więzozrostu piszczelowo-strzałkowego, do których należą: więzadło piszczelowo-strzałkowe przednie dolne, więzadło piszczelowo-strzałkowe tylne dolne, więzadło poprzeczne i więzadło międzykostne. Więzadła te pozwalają na niewielką ruchomość kości piszczelowej i strzałkowej względem siebie, jednocześnie uniemożliwiając ich rozejście się. 

Bloczek kości skokowej tworzy główkę stawową i łączy się z widełkami stawu skokowo-goleniowego. W części przedniej jest szerszy niż w tylnej, co zapewnia większą stabilność stawu podczas ruchu wyprostu [1, 5, 6]. Zakres ruchu w stawie skokowo-goleniowym wynosi zazwyczaj ok. 45° zgięcia i 20° wyprostu. 

ATFL, CFL i PTFL

Do więzadeł stabilizujących (zdj. 1) boczną część stawu skokowo-goleniowego należą: więzadło skokowo-strzałkowe przednie (ATFL), więzadło piętowo-strzałkowe (CFL) i więzadło skokowo-strzałkowe tylne (PTFL). 

Więzadła stawu skokowego. A – widok przedni, B – widok tylny 

ATFL rozpoczyna się w okolicach brzegu przedniego kostki bocznej i przyczepia się do brzegu przedniego bocznej powierzchni stawowej bloczka kości skokowej. CFL rozpoczyna się na wierzchołku kostki bocznej i przyczepia się do powierzchni bocznej kości piętowej, biegnąc pod ścięgnami mięśni strzałkowych. PTFL jest zgrubieniem torebki stawowej rozpoczynającym się na brzegu tylnym kostki bocznej i przyczepiającym się do guzka bocznego wyrostka bocznego kości skokowej. Jest to najmocniejsze z trzech więzadeł strzałkowych. 

ATFL ogranicza ruch bloczka kości skokowej w płaszczyźnie strzałkowej oraz szpotawienie kości skokowej w zgięciu podeszwowym. CFL ogranicza ruch szpotawienia kości skokowej, szczególnie w wyproście, oraz stabilizuje bocznie staw. PTFL natomiast ogranicza ruch inwersji i rotacji wewnętrznej [1, 5, 6].

Więzadło trójgraniaste

Staw skokowo-goleniowy od strony przyśrodkowej jest stabilizowany przez więzadło trójgraniaste, które odchodzi od kostki przyśrodkowej i dzieli się na cztery pasma: trzy powierzchowne i jedno głębokie. 

Do pasm powierzchownych...

Artykuł jest dostępny w całości tylko dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz bezpłatne konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż bezpłatne konto Zaloguj się

Przypisy

    Paweł Kołodziejski

    dr n. med.; Poradnia Chorób Stopy w Warszawie. Jest doktorem nauk medycznych, pracownikiem naukowo-dydaktycznym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, wykładowcą na kursach kształcenia podyplomowego dla lekarzy, promotorem prac licencjackich i magisterskich z zakresu stopy i stawu skokowego. Specjalista ortopedii i traumatologii narządu ruchu, specjalizuje się w chirurgii stopy i stawu skokowego. Wyróżniony nagrodą II stopnia Rektora Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz tytułem „Medycznej Filipiki 2004”. Jest autorem i współautorem 26 artykułów i publikacji naukowych. Członek Komitetu Naukowego Polskiego Towarzystwa Stopy i Stawu Skokowo-Goleniowego.

    Krzysztof Bryłka

    dr; Poradnia Chorób Stopy w Warszawie. Jest specjalistą ortopedii i traumatologii narządu ruchu, wykładowcą na zajęciach dla studentów Wydziału Lekarskiego i Oddziału Fizjoterapii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Obszary zainteresowania to chirurgia stopy i stawu skokowego, leczenie urazów kończyny dolnej. Jest autorem i współautorem 6 artykułów i publikacji naukowych.

    Anna Skulimowska

    mgr; Absolwentka Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, dyplomowana terapeutka m.in. terapii manualnej (szkoła niemiecka) oraz FDM. Od początku pracy zawodowej zajmuje się fizjoterapią w ortopedii, od pięciu lat związana z Poradnią Chorób Stopy. Czynnie uczestniczy w konferencjach naukowych z zakresu ortopedii i rehabilitacji. Specjalizuje się w fizjoterapii pourazowej i pooperacyjnej stawu skokowego i kolanowego. Interesuje się biomechaniką ciała ludzkiego.

    Karol Lann Vel Lace

    mgr; Poradnia Chorób Stopy w Warszawie