Wczesna stymulacja rozwoju niemowląt urodzonych przedwcześnie

Z praktyki gabinetu

Rozpoznanie zaburzeń rozwoju psychomotorycznego u dziecka we wczesnym okresie życia jest trudne, rozłożone w czasie (najczęściej jednorazowe badanie niemowlęcia jest niewystarczające do postawienia rzetelnej prognozy jego rozwoju) i obarczone ryzykiem przelub niedoszacowania. Z drugiej strony dzieci z tzw. grupy ryzyka wystąpienia poważnych nieprawidłowości zdrowotnych powinny być objęte opieką rozwojową od najwcześniejszych tygodni życia

Do grupy ryzyka zalicza się noworodki urodzone przed czasem, niemowlęta, u których stwierdzono uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) lub zaburzenia jego funkcji, niemowlęta, których rozwój jest opóźniony lub nie przebiega prawidłowo. Rozwój psychomotoryczny dzieci urodzonych przedwcześnie może różnić się tempem nabywania umiejętności rozwojowych, dynamiką zmian zachodzących w pierwszych miesiącach życia, jakością odpowiedzi motorycznych, reakcji emocjonalnych czy funkcji poznawczych w stosunku do dzieci urodzonych o czasie. Rozpoznanie sygnałów alarmowych świadczących o przejściowych lub trwałych nieprawidłowościach odpowiednio wcześnie pozwala na dobranie trafnych sposobów stymulacji rozwoju niemowlęcia, uwzględniając czynniki osobowe i środowiskowe. Wraz z postępem medycyny dotyczącym wiedzy o rozwoju i funkcjonowaniu mózgu we wczesnym okresie życia rozwinęły się współczesne metody wczesnego wykrywania nieprawidłowości oparte na teorii systemów dynamicznych oraz teorii selekcji grup neuronalnych. Większość wykorzystywanych procedur diagnostycznych uwzględnia nie tylko kryteria ilościowe, ale także jakościowe.

POLECAMY

Teorie rozwoju człowieka a wczesna diagnostyka rozwojowa

Teoria selekcji grup neuronalnych (neuronal group selection theory) zaproponowana przez prof. Hadders-Algrę zakłada, że rozwój człowieka przebiega w sposób zmienny, a fazy intensywnych zmian funkcjonalnych występują na przemian z okresami przejściowymi, mniej dynamicznymi. Czynnikami wpływającymi na tempo rozwoju są: środowisko, czynniki rodzinne, uwarunkowania dziedziczne, stymulujący wpływ osób najbliższych opiekujących się dzieckiem. W uproszczeniu można założyć, że doświadczenia wczesnego okresu życia determinują rozwój dziecka w wielu obszarach w stopniu równie istotnym jak czynniki genetyczne.

Gerald Edelman opisał okresy (fazy) tzw. pierwotnej i wtórnej różnorodności we wzorcach motorycznych niemowlęcia. W okresie pierwotnej różnorodności występuje spontaniczna, generowana endogennie aktywność ruchowa uwarunkowana czynnikami genetycznymi niezależnymi od warunków środowiskowych. Układ nerwowy początkowo „generuje” możliwie dużą ilość wzorców mo...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Przypisy