Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

13 maja 2013

NR 39 (Maj 2013)

Zastosowanie testów funkcjonalnych i klinicznych w budowaniu treningu medycznego – opis przypadku

36

Trening medyczny jest zestawem ćwiczeń stworzonych na podstawie dokładnych badań funkcjonalnych i manualnych. Podczas wywiadu i testów (wybieranych na podstawie hipotezy po zebraniu wywiadu) zbierane są ogromne ilości informacji, co powoduje, iż uwadze terapeuty mogą umknąć dość istotne szczegóły. 

Testy funkcjonalne powinny poprzedzać badanie manualne, tak aby można było potwierdzić lub wykluczyć przewidywania. Dzięki takiemu postępowaniu można wyłowić kluczowe informacje, dzięki którym uda się znaleźć czynniki predysponujące do narastania dolegliwości bólowych u pacjenta. Sytuację tę omówiono na przykładzie pacjentki z dolegliwościami odcinka lędźwiowego kręgosłupa, do rozwoju których przyczyniło się strukturalne skręcenie kości piszczelowej.

POLECAMY

Opis przypadku

Pacjentka zgłosiła się do przychodni z dolegliwościami odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Bóle nasiliły się po zajęciach fitness, na których wykonywano dużą liczbę przysiadów. Podczas badania kręgosłupa za pomocą testów aktywnych ruchem bolesnym było zgięcie (łuk bolesny w środku zakresu ruchu) i ograniczony bólowo skłon w prawo. Podczas pierwszej terapii nie zostały wykonane żadne inne testy aktywne ze względu na szybko narastający ból. Terapią z wyboru była technika mobilizacji rotacyjnej (strona prawa – pacjentka ułożona na lewym boku).

Pierwsze trzy terapie odbywały się co dwa dni, stosowana technika rotacyjna wzrastała od stopnia II do IV++ (zdj. 1).

Zdj. 1

 

Objawy dość szybko ustąpiły i podczas badania w czasie trzeciej wizyty były odczuwalne jako niewielki dyskomfort. Chcąc zbudować dla pacjentki program treningu medycznego, wykonano testy funkcjonalne. Już podczas pierwszego badania uwagę zwróciło ustawienie kolan i bioder. Stawy biodrowe były ustawione w rotacji wewnętrznej (lewa noga wyraźniej niż prawa), a kolana w niewielkiej koślawości. Zarówno kolce przednie górne, jak i kolce tylne górne ustawione były na jednej wysokości, a miednica nie była skręcona. Uciekanie kolana do środka jest jeszcze bardziej widoczne w momencie przysiadu. Zauważalna była też rotacja miednicy (lewy kolec był niżej i bardziej z przodu).

Z wywiadu wiadomo, że pacjentka wykonywała wcześniej dużo ćwiczeń na nogi (również podczas rehabilitacji). Spytana o dolegliwości kolana potwierdziła, iż pojawiał się ból po bocznej stronie kolana, a sporadycznie wewnątrz stawu. 

Hipotezą podczas badania było ograniczenie rotacji zewnętrznej stawu biodrowego (do rozważenia był przykurcz torebkowy, mięśniowy lub tyłoskręcenie szyjki kości udowej). Żadna z wyżej wymienionych hipotez nie potwierdziła się w badaniu. Staw miał pełną ruchomość zarówno w pozycji 0°, jak i w zgięciu 90° (ze zgiętym i wyprostowanym kolanem). Porównanie rotacji wewnętrznej i zewnętrznej prawego i lewego biodra było praktycznie identyczne. Test Obera wykazał jedynie niewielką różnicę w napięciu mięśnia naprężacza powięzi szerokiej (nieco skrócona lewa strona).

Test Obera wykonuje się w pozycji leżenia bokiem. Testowana kończyna (górna) powinna znaleźć się w pozycji pośredniej dla stawu biodrowego, w której pasmo biodrowo-piszczelowe znajduje się nad krętarzem większym. Miednica jest stabilizowana ręką terapeuty. Staw kolanowy powinien być zgięty do kąta 90°. Za prawidłowy zakres ruchomości uważa się możliwość opuszczenia kończyny do poziomu leżanki.
Kolejnym wykonanym badaniem był test Craiga, który wykluczył tyłoskręcenie kości udowej. 

Test Craiga (zdj. 2) wykowywany jest w leżeniu na brzuchu z kolanem zgiętym do 90°. Terapeuta wykonuje pełny zakres rotacji w stawie biodrowym i wyczuwa moment, w który krętarz kości udowej jest ustawiony maksymalnie bocznie. W prawidłowo zbudowanym biodrze podudzie powinno się ustawić w pionie. Wartość powyżej 15° w stronę rotacji wewnętrznej wskazuje na przodoskręcenie, zaś 15° w kierunku rotacji zewnętrznej na tyłoskręcenie szyjki kości udowej.
Badanie stawu kolanowego (ruchy bierne) potwierdziło pełną ruchomość i odbyło się bez bólu (ruchy rotacyjne wykonane zostały w pozycji 90° – odpowiednio 20° rotacji wewnętrznej i 30° zewnętrznej).

Zdj. 2

 

W celu zweryfikowania założenia poproszono pacjentkę o ponowne wykonanie przysiadu, tym razem w sposób, w którym kolana będą się poruszać równolegle. Aby wykonać zadanie w ten sposób, pacjentka zmieniła swoją pozycję wyjściową (zdj. 3). Kolana wydają się poruszać prawidłowo, ale uwagę zwracała przede wszystkim mocno skręcona na zewnątrz lewa stopa. Po tym teście postanowiono sprawdzić ust...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy