W sierpniowym wydaniu czasopisma Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja poruszamy temat fizjoterapii bolesnego współżycia, czyli dyspareunii. Bolesność może mieć wiele przyczyn – od nadmiernego napięcia mięśni dna miednicy, przez zmiany hormonalne i stany zapalne, aż po czynniki psychoseksualne. Dlatego skuteczne postępowanie wymaga dokładnej diagnostyki i dopasowania terapii do mechanizmu powstawania bólu. Istotną rolę może odgrywać fizjoterapia uroginekologiczna, obejmująca m.in. terapię manualną, pracę z oddechem, ćwiczenia, elektroterapię czy biofeedback. W wybranych przypadkach wsparciem mogą być także dilatory i wibratory, jednak ich stosowanie powinno być odpowiednio zaplanowane i poprzedzone oceną funkcjonalną. Najlepsze efekty przynosi zazwyczaj podejście multimodalne, uwzględniające również edukację i aktywne zaangażowanie pacjentki. Jakie mechanizmy mogą podtrzymywać ból podczas współżycia? Kiedy ćwiczenia mięśni dna miednicy pomagają, a kiedy mogą nasilać dolegliwości? Jak prawidłowo wykorzystać dilatory i inne narzędzia w terapii dyspareunii? Zapraszamy do lektury!