Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dolegliwości bólowe odcinka szyjnego kręgosłupa

Artykuły z czasopisma | 11 lipca 2018 | NR 91
112

Na dolegliwości bólowe części szyjnej kręgosłupa spowodowane zarówno zmianami zwyrodnieniowymi, jak i stanami pourazowymi, skarży się duża część populacji. W ich leczeniu zaleca się kompleksowe podejście polegające na wykorzystaniu technik terapii manualnej oraz ćwiczeń fizycznych mających na celu rozciąganie mięśni skróconych i wzmacnianie osłabionych mięśni głębokich zginaczy odcinka szyjnego kręgosłupa.

Ocenia się, że 22−70% populacji skarży się na bóle szyi. Uważa się, że problem ten będzie narastał, a częstość występowania dolegliwości zwiększa się wraz z wiekiem i najczęściej dotyczy kobiet ok. 5. dekady życia.

Dolegliwości bólowe części szyjnej kręgosłupa mają różne przyczyny. Są to zmiany zwyrodnieniowe, choroby degeneracyjne krążków międzykręgowych, a także stany pourazowe, infekcje, bóle mięśniowo-powięziowe, kręcze karku różnego pochodzenia i uraz kręgosłupa szyjnego typu „smagnięcia batem” (whiplash) oraz wady wrodzone.

Zmiany zwyrodnieniowe stawów kręgosłupa określane są jako spondylosis i spondyloarthrosis. Pierwsze z nich dotyczą degeneracji krążka międzykręgowego i trzonów kręgowych. Drugie określenie odnosi się do zmian zwyrodnieniowych drobnych stawów międzykręgowych.

Zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kręgów szyjnych mogą być przyczyną bólów miejscowych, a także promieniujących do głowy, barków lub kończyn górnych. Bóle szyjne spowodowane zwyrodnieniem stawów należy różnicować z przepukliną jądra miażdżystego kręgów szyjnych, zmianami zapalnymi (pochodzenia bakteryjnego lub reumatoidalnego), nowotworowymi i metabolicznymi (osteoporoza, osteomalacja) kręgów szyjnych czy z bólami pochodzenia mięśniowo-powięziowego. W diagnostyce należy także uwzględnić wrodzone zniekształcenia kręgosłupa szyjnego oraz bóle szyjne pochodzenia nerwicowego (psychogenne).

Należy też zwrócić uwagę na bóle rzutowane z narządów wewnętrznych, zwłaszcza z takich jak płuca, oskrzela, przełyk czy wątroba przy współistniejących schorzeniach.

Układ mięśniowy jest bardzo narażony na przeciążenia. Z jednej strony oddziałuje na niego wiele czynników zewnętrznych – bodźce płynące z otoczenia, z drugiej zaś jest wykonawcą poleceń świadomych i podświadomych sterowanych przez ośrodkowy układ 
nerwowy. 

Szczególnej uwagi i ostrożności wymaga pacjent, który zgłasza się z bólem karku i towarzyszącymi objawami neurologicznymi, czyli uszkodzeniem górnego oraz dolnego neuronu ruchowego. Objawy towarzyszące polegają na zaburzeniach czucia, siły mięśniowej i odruchów. Objawom bólowym odcinka szyjnego kręgosłupa mogą towarzyszyć objawy ze strony układu autonomicznego, np. zespół Hornera (opadnięcie powieki, zwężenie źrenicy oka, zapadnięcie gałki ocznej), zaburzenia wywołane różnymi patologiami lub podrażnieniem układu autonomicznego towarzyszące urazowi typu whiplash.

Dysfunkcje stawowe i mięśniowo-powięziowe w części szyjnej kręgosłupa

Zespół proprioreceptywny może być pierwotny lub wtórny. Polega na zaburzeniu gry stawowej w stawach międzywyrostkowych. Zmianom tym towarzyszy ból powodujący pogorszenie ruchomości. Jest on najprawdopodobniej wywołany wzmożonym napięciem ścięgnisto-powięziowym. Za przyczynę dysfunkcji, czyli utratę ruchomości na poziomie segmentu kręgosłupa, odpowiedzialne mogą być zmiany tkankowe dotyczące skóry, mięśni, powięzi oraz struktur trzewnych.

W części szyjnej kręgosłupa, podobnie jak i w innych stawach obserwuje się charakterystyczny wzorzec torebkowy. Według Cyriaxa polega on na symetrycznym ograniczeniu obustronnych ruchów, skłonów bocznych i rotacji, natomiast zgięcie jest pełne, lecz bolesne, a wyprost ograniczony.

Dolegliwości ze strony układu mięśniowo-szkieletowego pojawiają się często na skutek zaburzeń napięć mięśniowych, mięśni tonicznych, które mają tendencję do przykurczu i nadmiernego napięcia pod wpływem czynników zewnętrznych (stres, powtarzanie czynności, nieprawidłowa postawa ciała) i mięśni fazowych, które ulegają osłabieniu pod wpływem unieruchomienia. Tworzą one tzw. zespół skrzyżowania górnego, k...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy