Dołącz do czytelników
Brak wyników

PROFILAKTYKA I POSTĘPOWANIE REHABILITACYJNE W PRZYPADKU CHOROBY OSGOOD-SCHLATTERA

Artykuły z czasopisma | 2 lutego 2015 | NR 58
20

Choroba Osgood-Schlattera dotyka młodych sportowców w wieku pokwitania. Objawy z nią związane ustępują samoistnie u ok. 90% pacjentów w przeciągu 12–24 miesięcy [1]. Wraz z zakwestionowaniem jałowej martwicy kości jako przyczyny tego schorzenia, rozpoczęto poszukiwania powodów dolegliwości i sposobów leczenia pozwalających na szybsze zmniejszenie dolegliwości bólowych oraz powrót do sportu w krótszym czasie. Artykuł ten ma na celu zaprezentowanie dotychczasowych doniesień naukowych, a także ukazanie pewnych biomechanicznych uwarunkowań, które mają zastosowanie w rehabilitacji choroby Osgood-Schlattera.

Choroba Osgood-Schlattera (Osgood-Schlatter disease – OSD) jest znana już od ponad 100 lat, lecz jej etiologia wciąż nie została do końca wyjaśniona. W 1903 r. Robert Bayley Osgood i Carl Schlatter opisali w niezależnych pracach awulsyjne działanie dystalnego przyczepu więzadła rzepki na guzowatość kości piszczelowej. Wówczas najpopularniejszą teorią dotyczącą przyczyn uszkodzenia guzowatości kości piszczelowej była jałowa martwica guzowatości kości piszczelowej [2–4]. W roku 1958 Rappa i LaZertea, w efekcie wspólnie przeprowadzonych badań, wykazali brak cech martwiczych charakterystycznych dla tej jednostki, sugerując jednocześnie, że źródłem OSD mogą być procesy degeneracyjne więzadła rzepki, urazy i infekcje [2, 5]. Inne źródła poszukują podłoża choroby w samym awulsyjnym działaniu więzadła rzepki, wywołanym częstą i powtarzającą się intensywną pracą mięśnia czworogłowego uda. Według tej tezy, rezultatem nadmiernej pracy mięśnia prostego uda jest defragmentacja jądra kostnienia guzowatości kości piszczelowej [6–8]. 

POLECAMY

Czynniki ryzyka

Choroba Osgood-Schlattera pojawia się u dzieci pomiędzy 8. a 15. rokiem życia (8–13 dziewczynki, 10–15 chłopcy) [9]. Bez względu na płeć chorego OSD daje bardzo zbliżone objawy, występując jednak częściej u chłopców, co prawdopodobnie związane jest z większą aktywnością fizyczną niż w przypadku dziewczynek. Często objawia się obustronnie (20–30%) [1, 2, 10, 11]. W dyscyplinach, w których dominują skoki, kopnięcia oraz biegi, występuje zwiększone ryzyko tej choroby. Do tych sportów zalicza się m.in.: football amerykański, siatkówkę, koszykówkę, piłkę nożną, gimnastykę, łyżwiarstwo figurowe [9]. Drewek i wsp. w swojej pracy przedstawili częstotliwość wystąpienia objawów w takich aktywnościach, jak koszykówka (2 chorych z 23 badanych), piłka nożna (6 chorych z 54 badanych), lekkoatletyka (11 chorych z 93 badanych), gimnastyka (1 chory z 29 badanych), tenis (1 chory z 21 badanych) [2]. 

Diagnostyka

Diagnostyka OSD bazuje na wywiadzie, badaniu klinicznym i ocenie zdjęcia rentgenowskiego (RTG) [12]. Wielu autorów proponuje również wykonanie badania ultrasonograficznego (USG) jako dostępnego, szybkiego, nieszkodliwego, a przede wszystkim dającego wymierne wyniki [7, 13]. Zarówno tomografia komputerowa, jak i rezonans magnetyczny powinny być rozważane jedynie w przypadkach nietypowych [7].

Podczas wywiadu młodzi sportowcy najczęściej uskarżają się na tkliwość ok. 5–7 cm poniżej rzepki [14], a także na ból, który zwiększa się w trakcie bądź po aktywności fizycznej [12]. Możliwe jest wystąpienie obrzęku w okolicy guzowatości kości piszczelowej wskutek długotrwałego działania choroby [14]. Badanie RTG wykazuje rozrost guzowatości kości piszczelowej lub/i jej defragmentację. Często zaobserwować można wyższe ustawienie rzepki (zdj. 1). W badaniu USG uwidacznia się dodatkowo obrzęk kaletki podrzepkowej powierzchownej oraz głębokiej, a także zwiększone ukrwienie więzadła rzepki. Innym objawem towarzyszącym OSD jest uczucie sztywności tkanek w okolicy stawu kolanowego i mięśnia czworogłowego uda [12]. 

Zdj. 1. Rentgenogramy przedstawiające obustronną OSD. Pacjent odczuwał dolegliwości bólowe w lewej kończynie dolnej, gdzie można zaobserwować większe w stosunku do strony prawej oderwanie guzowatości kości piszczelowej. Uwidocznione wysokie ustawienie rzepki w obu kończynach (patella alta)

 

Badanie kliniczne powinno zawierać w sobie ocenę:

  • postawy ciała w statyce i dynamice, 
  • wzorców ruchowych,
  • ruchomości stawów biodrowych, kolanowych, a także skokowych, 
  • stabilizacji kompleksu lędźwiowo-miedniczno-biodrowego,
  • siły kończyn dolnych,
  • palpacyjną tkanek miękkich kończyn dolnych,
  • innych wykonanych testów diagnostycznych i screeningowych wykluczających inne dysfunkcje lub choroby [15].

W 1998 r. E.J. Wall wyodrębnił 3 stopnie OSD (tab. 1). Kryteriami klasyfikacji były intensywność dolegliwości bólowych oraz stopień aktywności ruchowej [7, 16].

Tab. 1. Klasyfikacja choroby Osgood-Schlattera [16]
Stopień choroby Ból – intensywność aktywności fizycznej
I ból występuje po aktywności fizycznej i utrzymuje się do 24 godzin
II ból występuje po aktywności fizycznej i utrzymuje się powyżej 24 godzin
III ból występuje nie tylko po aktywności fizycznej, ale także podczas aktywności dnia codziennego

Postawa ciała

Doświadczenia i obserwacje kliniczne wskazują na pewną powtarzalność postawy ciała u osób młodych ze zdiagnozowanym OSD. Zarówno w pozycji statycznej, jak i dynamicznej obserwuje się zwiększenie przodopochylenia miednicy (anterior pelvic tilt – APT). Franz i wsp. w 2008 r. jako jedną z przyczyn APT wskazali ograniczenie wyprostu stawu biodrowego, za co odpowiada m.in. grupa przednia mięśni uda. Badania dowiodły, że przodopochylenie miednicy podczas biegu jest większe niż w trakcie chodu [17], wskazując jednocześnie na rolę, jaką odgrywać może mięsień prosty uda. Wspomniany mięsień, którego przyczep początkowy zlokalizowany jest na kolcu biodrowym przednim dolnym jako jedyna struktura mięśnia czworogłowego poprzez swe anatomiczne ustawienie wpływa na pozycję miednicy [18]. Zdjęcia 2 i 3 przedstawiają postawę chłopca z OSD.

Zdj. 2. Częsta postawa u osób z OSD. Środek ciężkości zostaje przeniesiony w przód

 

Zdj. 3. Częsta postawa u osób z OSD. Miednica jest w nadmiernym przodopochyleniu

 

Chaitow wymienia mięsień prosty uda jako mięsień toniczny z tendencją do przykurczu [19], dlatego może on przyczyniać się do ograniczenia wyprostu stawu biodrowego, przodopochylenia miednicy, w konsekwencji doprowadzając do przeciążenia więzadła rzepki. Istnieją również inne struktury narządu ruchu, które mogą powodować APT i według badań Tateuchiego i wsp. odgrywają często większą rolę w tym mechanizmie. W badaniach nad ruchem nadmiernego przodopochylenia miednicy uwzględniono w szczególności oddziaływanie mięśnia naprężacza powięzi szerokiej [20], jednak powstawaniu tej dysfunkcji sprzyjać może także praca innych mięśni – m. grzebieniowego, prostownika grzbietu części lędźwiowej, m. krawieckiego. Istnieje prawdopodobieństwo, że napięcie m. prostego uda jest wtórne i spowodowane napięciem innego, wymienionego powyżej mięśnia [19]. Wykluczenie ewentualnej dysfunkcji tych mięśni pozwoli na dokładniejszą diagnostykę stawu kolanowego i przyczyny OSD. 

Pozycja tyłopochylenia miednicy (posterior pelvic tilt – PPT) hipotetycznie prowadzi do zwiększenia napięcia mięśnia prostego uda poprzez pociągnięcie go w kierunku dogłowowym i również taka ewentualność powinna być brana pod uwagę w trakcie oceny pacjenta, aby prawidłowo zdiagnozować występowanie OSD bądź ją wykluczyć.

Istnieją także dowody na związek pomiędzy pronacją stopy a występowaniem OSD [12]. W badaniach przesiewowych młodych sportowców warto zwracać uwagę na ustawienie pronacyjne stopy nie tylko ze względu na możliwość przeciążeń przyśrodkowej części kolana w przyszłości i problemów ze stawem skokowym górnym i dolnym, ale także na dolegliwości bólowe oraz przeciążenia przedniego przedziału stawu kolanowego. 

Każde zaburzenie ustawienia miednicy – czy jest to nadmierne przodo-, czy tyłopochylenie – wiąże się z zaburzeniem napięć mięśniowo-powięziowych w obrębie kompleksu lędźwiowo-miedniczo-biodrowego (lumbar-pelvic-hip complex – LPHC). Według Clarka [21] zaburzenie koordynacji mięśni tego kompleksu może prowadzić do dysfunkcji w obrębie kończyn dolnych, a w tym także dolegliwości przedniego przedziału stawu kolanowego. 

Ruchomość stawowa

W badaniu ruchomości stawowej brana jest pod uwagę ruchomość wszystkich stawów kończyn dolnych oraz ich zależności względem siebie. Przykładowym testem oceniającym zarówno mięsień prosty uda, mięsień naprężacz powięzi szerokiej uda, jak i mięsień biodrowo-lędźwiowy jest Zmodyfikowany Test Thomasa (modified Thomas test – MTT) (zdj. 4) [22]. Innym testem wykorzystywanym w ocenie mięśnia czworogłowego uda jest test Duncan-Ely (zdj. 5). Próba zgięcia stawu kolanowego w przypadku OSD może wywoływać zaostrzenie objawów ze względu na pociąganie więzadła właściwego rzepki [7].

Zdj. 4. Zmodyfikowany Test Thomasa. Miednica pacjenta znajduje się na krańcu stołu rehabilitacyjnego, a kończyna jest przyciągnięta do klatki piersiowej i przytrzymywana przez terapeutę. Fizjoterapeuta opuszcza kończynę badaną do pozycji swobodnej pacjenta. Druga kończyna jest ustabilizowana na tułowiu terapeuty. Normą w badaniu mięśnia czworogłowego jest 90˚ zgięcia stawu kolanowego, w badaniu m. biodrowo-lędźwiowego kąt 0˚ w stosunku do tułowia, natomiast dla m. naprężacza powięzi szerokiej wraz z pasmem biodrowo-piszczelowym ustawienie w jednej osi kończyny dolnej bez odwiedzenia i rotacji w udzie, a także rotacji w podudziu [22]

 

Zdj. 5. Test Duncan-Ely. Poprzez bierne zgięcie stawu kolanowego ocenia się elastyczność nerwu udowego oraz mięśnia czworogłowego uda. Druga kończyna górna terapeuty stabilizuje miednicę. Przyjętą normą jest dotknięcie piętą do pośladka badanego

 

Siły kończyn dolnych/testy drażniące

Badanie siły kończyny dolnej z dolegliwościami w obrębie guzowatości rzepki w głównej mierze spełnia funkcję testu drażniącego. Podczas wyprostu stawu kolanowego przeciw oporowi zewnętrznemu może pojawić się ból lub jego zaostrzenie, co uniemożliwi zbadanie faktycznej siły prostowników stawu kolanowego. Test pomaga potwierdzić występowanie OSD, a w późniejszym okresie służy do porównania postępów oraz zbadania w sposób subiektywny bądź obiektywny (z pomocą np. dynamometru) siły kończyny [1] (zdj. 6). 

Zdj. 6. Test drażniący. Badany w pozycji swobodnej siedzi na stole rehabilitacyjnym ze zwieszonymi nogami. Terapeuta przykłada opór do wyprostu stawu kolanowego nad kostkami kości piszczelowej i strzałkowej i prosi o wyprost stawu kolanowego. Wystąpienie bólu świadczy o o dodatnim wyniku testu

Ocena wzrokowa i palpacyjna

Podczas badania wzrokowego obserwuje się uwypuklenie i/lub wysokie ułożenie guzowatości kości piszczelowej (zdj. 7). W badaniu palpacyjnym stwierdza się bolesne pogrubienie, obrzęk, a czasami wzmożone ocieplenie w obrębie więzadła rzepki i guzowatości kości piszczelowej. Występowanie zaczerwienienia oraz zwiększenie ciepłoty tkanek w obrębie guzowatości kości piszczelowej świadczy o toczącym się stanie zapalnym w tym miejscu [1, 2].

Zdj. 7. Ocena ustawienia rzepek. Badany z bólem lewego stawu kolanowego ma wyżej ustawioną rzepkę po stronie, w której odczuwa dolegliwości. Dodatkowo można zaobserwować, że pomimo bólu to lewa kończyna dolna jest przeciążana

 

Fizjoterapeuta podczas badania palpacyjnego powinien uzyskać jak najwięcej informacji istotnych dla rozpoznania problemu, z jakim mierzy się pacjent oraz poprowadzenia prawidłowej fizjoterapii. Diagnosta może ocenić m.in.:

  • ruchomość powięzi,
  • czucie gry stawowej,
  • osłabienie lub zwiększenie napięcia mięśniowego,
  • zgrubienia, obrzęki lub zwłóknienia tkanek miękkich,
  • czucie zwartości i mobilności struktur powięziowych,
  • występowanie obszarów zwiększonej aktywności odruchowej,
  • ewentualnych różnic w jakości tkanki (wiotka, blada itp.) [23].

Wymienione objawy i czynniki muszą odnieść się nie tylko do oceny tkanek położonych na powierzchni przedniej uda i goleni, ale całej kończyny dolnej, ponieważ powięź kończyny dolnej według najnowszych badań stanowi jedną całość [23]. Badanie palpacyjne, tak jak 
i inne środki diagnostyczne, wykonywane jest w odniesieniu do drugiej kończyny dolnej. 

Badanie funkcjonalne

Badanie funkcjonalne powinno bazować na wzorcach ruchowych najczęściej wykonywanych przez danego pacjenta i wywołujących podrażnienie struktur w obrębie guzowatości kości piszczelowej [24]. Zaleca się wykonywanie testów funkcjonalnych w pozycjach, które powodują największe dolegliwości i kojarzą się pacjentowi z bólem, a także podczas wzorców ruchowych dyscypliny, którą uprawia młody sportowiec. Badanie to pozwala ocenić prawidłowość wzorca ruchowego i ewentualne odchylenia od normy, ustawienie stawów, aktywność mięśni w czasie ruchu. Fundamentalnymi wzorcami mogącymi powodować wystąpienie bądź zwiększenie dolegliwości bólowych jest przysiad i skoki oraz ich różne formy. Zdjęcie 8 przedstawia przykładowy test funkcjonalny. 

Zdj. 8. Przysiad obunóż. Oprócz możliwości wywołania dolegliwości bólowej w stawie kolanowym możliwe jest zaobserwowanie wzorca ruchowego podczas przysiadu. 
W tym przypadku u chłopca można zaobserwować przeniesienie środka ciężkości w przód, co jest konsekwencją postawy stojącej (zdj. 2). Wyjście stawów kolanowych poza linię palców będzie świadczyć o nadmiernym przeciążaniu więzadła właściwego rzepki

Leczenie

Proponowane leczenie OSD w głównej mierze opiera się na leczeniu zachowawczym, które obejmuje ograniczenie aktywności fizycznej wywołującej zaostrzenie objawów, stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), ćwiczeń fizjoterapeutycznych oraz terapii manualnej, a także elementów fizykoterapii [25, 26].

Według Kabiri i wsp. istnieje niewiele artykułów zawierających silne dowody naukowe odnoszące się do leczenia zachowawczego [26]. Należą do nich badania przeprowadzone w roku 1985 [27], 2004 [28] i 2007 [1]. Jedynie w pierwszym z przytoczonych artykułów wymieniono stretching, wzmacnianie mięśnia czworogłowego oraz rozciąganie grupy tylnej mięśni uda jako skuteczną metodę leczenia OSD, dwa pozostałe opisują wpływ ograniczenia aktywności fizycznej. Według badań Strickland J. i wsp. opublikowanych w 2008 r. odnotowano bardzo dobre rezultaty leczenia zachowawczego na 25 pacjentach, którzy poddawani byli technikom relaksacji mięśniowo-powięziowej, a także stretchingu kończyny dolnej. Wszyscy badani osiągnęli pełen bezbolesny przysiad po średnio 20 dniach od rozpoczęcia leczenia [24].

Aktualnie nie istnieje żaden protokół w ramach medycyny opartej na faktach (evidence based medicine – EBM) odnoszący się do problemu OSD. Leczenie zaproponowane przez autorów artykułu bazuje na odrębnych badaniach dotyczących leczenia OSD, doniesieniach naukowych z zakresu biomechaniki i fizjologii, a także na doświadczeniach własnych.

Postępowanie rehabilitacyjne

Faza ostra

  • Cel: zmniejszenie dolegliwości bólowych i stanu zapalnego, wprowadzenie prawidłowych wzorców ruchowych z zachowaniem neutralnego ustawienia kompleksu lędźwiowo miedniczo-biodrowego.
  • Środki: ograniczenie aktywności fizycznej powodującej zaostrzenie objawów, okłady z lodu ok. 15–20-minutowe, zabiegi fizykoterapeutyczne, delikatne rozciąganie mięśnia czworogłowego uda (m. prostego uda – zdj. 20) – jego przyczepu proksymalnego, rozluźnianie mięśniowo-powięziowe (zdj. 16–19, 22), jeśli to konieczne stosowanie kinesiotapingu odciążającego więzadło rzepki (zdj. 29) bądź opaski podrzepkowej, ćwiczenia stabilizacyjne (zdj. 11–14), ćwiczenia uczące prawidłowej aktywacji mięśniowej (zdj. 23–25).
Zdj. 16. Praca przedramieniem na mięśniu czworogłowym uda w kierunku do wydłużania 

 

Zdj. 17. Rozluźnianie mięśnia prostego uda w okolicach jego przyczepu proksymalnego
Zdj. 18. Praca w bruździe mięśni grupy tylnej uda z aktywnym ruchem pacjenta w stawie kolanowym techniką „zahacz – rozciągnij” 

 

Zdj. 19. Rozluźnianie pasma biodrowo-piszczelowego w leżeniu na boku z aktywnych ruchem zgięcia i wyprostu stawu kolanowego 

Faza kształtowania

  • Cel: wzrost stabilizacji LPHC w funkcjonalnych wzorcach ruchowych, bezbolesne zgięcie stawu kolanowego, wzmocnienie mięśnia czworogłowego, poprawa propriocepcji kończyny dolnej, zwiększenie elastyczności mięśni i powięzi kończyny dolnej.
  • Środki: progresja rozciągania mięśnia czworogłowego (włączenie rozciągania przyczepu dystalnego), ćwiczenia koncentryczne mięśnia czworogłowego i dwugłowego uda (zdj. 26), rozciąganie powięziowe (zdj. 21), rozluźnianie mięśniowo-powięziowe, trening stabilizacyjny i propriocepcji. 

Faza powrotu do zdrowia

  • Cel: brak dolegliwości bólowych, powrót do uprawianej dyscypliny sportowej, elastyczność taśmy mięśniowej prostującej i zginającej staw kolanowy w normie, prawidłowy stosunek siły mięśni grupy prostującej i zginającej staw kolanowy (2 : 1) – wyniki porównywalne z drugą kończyną dolną (85% w stosunku do zdrowej kończyny), nawykowe prawidłowe ustawienie kompleksu lędźwiowo-miedniczo-biodrowego.
  • Środki: agresywne rozciąganie wielopłaszczyznowe, kontynuacja rozciągania powięziowego, rozluźnianie mięśniowo-powięziowe, trening ekscentryczny (zdj. 28), trening stabilizacyjny dostosowany do uprawianej dyscypliny (zdj. 15), trening interwałowy i pliometryczny. 

Korekcja ustawienia miednicy
Po zbadaniu i ustaleniu nieprawidłowości w obrębie kompleksu lędźwiowo-miedniczo-biodrowego wprowadza się szereg ćwiczeń, mających na celu poprawę ustawienia miednicy w przestrzeni. Według D. Lee neutralne ustawienie miednicy, do którego należy dążyć, charakteryzuje się symetrycznym ustawieniem wyrostków kolczystych odcinka lędźwiowego kręgosłupa względem siebie, a także symetrycznością w płaszczyźnie czołowej – kolców biodrowych przednich górnych względem siebie oraz kolców biodrowych tylnych górnych. Kąt pomiędzy linią poziomą wyznaczoną przez kolec biodrowy przedni górny a linią łączącą go z kolcem biodrowym tylnym górnym wyznacza kąt pochylenia miednicy. W warunkach prawidłowych u mężczyzn wynosi on ok. 15° stopni, natomiast u kobiet ok. 20° [29].

W początkowej fazie nauka ustawienia obręczy biodrowej w prawidłowej pozycji wykonywana jest w leżeniu tyłem. Tabela 2 przedstawia proponowaną progresję w nauce utrzymywania neutralnej pozycji kompleksu lędźwiowo-miedniczno-biodrowego.

Tab. 2. Progresja ćwiczeń w nauce utrzymania naturalnej pozycji LPHC [na podstawie 30 i doświadczeń własnych]
Pozycja Nauka utrzymania neutralnego ustawienia LPHC Zdjęcie
W leżeniu tyłem W statyce i dynamice (bez angażowania mięśni fazowych w obrębie kompleksu lędźwiowo-miedniczo-biodrowego):
  • unoszenie kończyny górnej,
  • unoszenie kończyny dolnej,
  • naprzemianstronny ruch kończynami górnymi i dolnymi (zdj. 9).
W klęku podpartym W statyce, a następnie w dynamice:
  • unoszenie kończyny górnej,
  • unoszenie kończyny dolnej,
  • naprzemianstronne unoszenie kończyny dolnej z górną,
  • ruch tułowia w przód i do tyłu (zdj. 10).
W pozycji siedzącej W statyce i podczas ruchów dynamicznych (funkcjonalnych) kończynami – np. pozycje imitujące warunki szkolne (przy ławce, biurku): 
  • ćwiczenia w pozycji siedzącej na piłce z dodatkowym obciążeniem (zdj. 11 i 12).

 

Pozycja Nauka utrzymania neutralnego ustawienia LPHC Zdjęcie
W podporach Podczas podporów przodem (zdj. 13) i bokiem w statyce i podczas dynamicznych ruchów kończynami: 
  • w początkowej fazie podpór na kolanach, następnie na wyprostowanych kończynach dolnych
Pozycja stojąca Ćwiczenia stabilizacyjne w pozycji stojącej (zdj. 14)
Wzorce 
funkcjonalne
Wzorce odnoszące się do uprawianej dyscypliny sportowej:
  • biegi,
  • skoki,
  • przysiady (zdj. 15),
  • kopnięcia

Zwiększanie elastyczności tkanek miękkich

Zwiększenie elastyczności w obrębie stawu kolanowego można osiągnąć poprzez rozluźnianie mięśniowo-powięziowe oraz specyficzne ćwiczenia, mające na celu rozluźnienie bądź rozciągnięcie danej struktury czy całej taśmy anatomicznej.

Techniki rozluźniania mięśniowo-powięziowego stosowane przed ćwiczeniami terapeutycznymi pozwolą na zmniejszenie sztywności i bolesności tkanek, a także zwiększą zakres ruchomości w danym stawie [31, 32]. Zdjęcia 16–19 przedstawiają techniki mające na celu: rozluźnienie poszczególnych mięśni i powięzi wokół...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy

    Grzegorz Lemiesz

    Założyciel Centrum Rehabilitacji Holistycznej Lemiesz i Specjaliści w Olsztynie Absolwent wydziału fizjoterapii Olsztyńskiej Szkoły Wyższej im. J. Rusieckiego w Olsztynie. Fizjoterapeuta Reprezentacji Polski Rugby Seniorów (od 2013) i Joanny Jędrzejczyk. Pracownik dydaktyczny Olsztyńskiej Szkoły Wyższej w Olsztynie (2007-2012). Ukończył szkołę Holistycznej Terapii Manualnej oraz wiele szkoleń, warsztatów i kursów głównie o tematyce traumatologii i rehabilitacji sportowej. Główne zainteresowania to praca ze sportowcami różnych dyscyplin (rugby, MMA, kolarstwo, siatkówka plażowa, kajakarstwo).

    Kamil Iwańczyk

    Fizjoterapeuta w Centrum Rehabilitacji Holistycznej Lemiesz i Specjaliści, Reprezentacji Polski w Rugby oraz Joanny Jędrzejczyk – mistrzyni UFC. Absolwent Wydziału Fizjoterapii w Olsztyńskiej Szkole Wyższej im. Józefa Rusieckiego oraz aktualny jej pracownik dydaktyczny (zajęcia z Anatomii Prawidłowej Człowieka). W swej pracy w zgodzie z holistycznym podejściem do człowieka łączy m.in. wiedzę z zakresu mechanicznego diagnozowania i terapii, terapii tkanek miękkich oraz terapii poprzez ruch. Specjalizuje się w rehabilitacji w ortopedii i traumatologii ze szczególnym uwzględnieniem sportu.

    Mateusz Dąbrowski

    Absolwent wydziału fizjoterapii Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku. Pracownik Centrum Rehabilitacji Holistycznej Lemiesz i Specjaliści w Olsztynie. Fizjoterapeuta Reprezentacji Polski Rugby seniorów (od 2015 r.) i Katarzyny Stockiej. Fizjoterapeuta Turniejów Pucharu Polski w piłce ręcznej plażowej. Swój rozwój kieruje w stronę pracy nad kontrolą i stabilnością ruchu oraz w stronę pracy ze sportowcami sportów indywidualnych (squash, kajakarstwo, MMA, biegacze, zapasy, tancerze).