Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat miesiąca

26 lipca 2018

NR 76 (Październik 2016)

Rehabilitacja po usunięciu stabilizacji gwoździem śródszpikowym
w złamaniu kości ramiennej

0 264

Złamaniem nazywa się całkowite przerwanie ciągłości tkanki kostnej. Towarzyszą one człowiekowi od zawsze. Średnio występowanie złamań w populacji określa się na 13–36 przypadków na 1000 osób w skali roku i najczęściej dotyczą one mężczyzn. Złamania mogą powstać na skutek urazów pośrednich, bezpośrednich, niskoenergetycznych, bez urazu (np. złamania patologiczne lub na skutek osteoporozy) lub na skutek sumujących się mikrourazów, tzw. złamania zmęczeniowe [6, 10].

Złamania można podzielić na:

  • zamknięte – bez przerwania ciągłości skóry przez odłam kostny,
  • otwarte – tkanki miękkie zostają uszkodzone przez odłamy kostne, złamana kość zostaje narażona na kontakt ze środowiskiem zewnętrznym,
  • osteoporotyczne – złamania niskoenergetyczne, powstają przez obniżoną gęstość kości,
  • zmęczeniowe – powstaje w wyniki sumujących się mikrourazów (przeciążenie),
  • patologiczne – złamania niskoenergetyczne w obrębie zmienionej chorobowo kości (np. nowotwory),
  • okołoprotezowe – zwykle w wyniku upadku w obrębie implantu u pacjentów po endoprotezoplastyce,
  • typu „zielonej gałązki” – występują u dzieci, bez przerwania ciągłości okostnej [1].

Wyróżnia się dwa szczyty występowania złamań:

  • w drugiej dekadzie życia odnotowuje się 26,2 przypadków na 1000 osób w skali roku,
  • po 60. roku życia częstość złamań znacząco wzrasta, w szczególności u kobiet, gdzie odnotowuje się średnio 65,7 przypadków na 1000 osób w skali roku.

Złamania kości ramiennej

Kość ramienna to najdłuższa i największa kość kończyny górnej. W jej budowie wyróżnia się trzon, koniec bliższy (górny) tworzący główkę dla stawu ramiennego oraz koniec dalszy (dolny) tworzący główkę dla stawu łokciowego. Górna granica trzonu kości ramiennej to szyjka chirurgiczna, a dolna to linia łącząca nadkłykcie boczny i przyśrodkowy. Trzon wewnętrznie zawiera jamę szpikową wypełnioną szpikiem kostnym o kształcie sopla lodu, zaś zewnętrznie najbardziej charakterystyczną strukturą jest bruzda nerwu promieniowego, w której leży nerw promieniowy oraz naczynia głębokie ramienia. Kości długie, takie jak m.in. kość ramienna, charakteryzują się dużą dysproporcją pomiędzy grubością a długością [3, 5, 9].

Złamania trzonu kości ramiennej statystycznie stanowią 2,2–5% wszystkich zdarzających się złamań. Ze względu na miejsce złamania mówi się o złamaniach nasady bliższej, stanowiących 40%, złamaniach trzonu – 20% oraz złamaniach nasady dalszej – 40%. Kość ramienna jest najbardziej ruchomą ze wszystkich kości długich w ciele człowieka i częściej niż inne kości ulega złamaniom z powodu urazów pośrednich. Pośrednie działanie urazu powoduje złamanie w innym miejscu niż przyłożenie siły. Izolowany mechanizm skrętny powoduje złamanie o charakterze spiralnym (spiralnie ukształtowana szczelina złamania). Zdarza się, że w tym rodzaju złamania powstają odłamy leżące powierzchniowo na kości.

Mechanizm izolowanego zgięcia powoduje powstanie złamania o skośnym przebiegu szczeliny złamania. Najczęściej w tym przypadku notuje się odłamy kostne w kształcie klina.

Złożony mechanizm złamania powoduje powstanie szczeliny złamania o innym kształcie niż w przypadku mechanizmów izolowanych.

W przypadku urazu bezpośredniego złamanie powstaje w miejscu przyłożenia siły. Szczelina złamania ma przebieg poprzeczny. Przy dużej sile urazu mogą powstać złamania wieloodłamowe.

Leczenie

Leczenie złamań kości ramiennej jest ściśle związane z lokalizacją złamania, liczbą odłamów i ich ułożenia, uszkodzeniem innych okolicznych tkanek oraz przebiegiem szczeliny złamania. W przypadku złamań nasady dalszej kości ramiennej często spotyka się powikłania zlokalizowane w stawie łokciowym [8, 11]. Najwięcej problemów sprawiają złamania nad- i przezkłykciowe, a w szczególności z występującym przemieszczeniem. Przy złamaniach w obrębie dystalnej części kości ramiennej ważne jest odpowiednie zabezpieczenie i odtworzenie struktur anatomicznych, co warunkuje odpowiednie funkcjonowanie stawu łokciowego [9, 12].

W przypadku złamań w obrębie główki kości ramiennej w zdecydowanej większości przypadków wymagane jest przeprowadzenie zabiegu operacyjnego mającego na celu stabilizację odłamów bez konieczności stosowania zewnętrznej stabilizacji.

W załamaniach trzonu kości ramiennej wskazaniem do leczenia operacyjnego są m.in.:

  • złamania otwarte z uszkodzeniem nerwów i naczyń krwionośnych,
  • zbyt duża szczelina złamania (przemieszczenie),
  • objawy neurologiczne związane z nastawieniem przemieszczenia,
  • złamania wielomiejscowe,
  • złamania wielopoziomowe [1].

Złamania nasady bliższej kości ramiennej uważane są za jeden z najtrudniejszych problemów. Celem leczenia jest przywrócenie funkcji sprzed urazu, a w złamaniach zlokalizowanych w tym obszarze jest to szczególnie utrudnione ze względu na złożoną strukturę stawu barkowego i trudność w stabilizacji odłamów. Wskazania do leczenia operacyjnego są oparte na stopniu przemieszczenia odłamów. Leczenie zachowawcze przynosi najlepsze efekty ze względu na kwalifikowanie do takiego leczenia jedynie złamań nieprzemieszczonych. Należy pamiętać, że leczenie operacyjne złamania często prowadzi do zaburzenia zrostu kośc...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy