Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu , Otwarty dostęp

3 czerwca 2020

NR 116 (Maj 2020)

WPŁYW NEUROPLASTYCZNOŚCI MÓZGU NA PROCES USPRAWNIANIA – WPROWADZENIE DO TEMATU

0 2019

Szanowni Państwo, z wielką przyjemnością publikujemy artykuł studentki 2. roku studiów magisterskich na UJK w Kielcach, pani Żanety Wypych. Dziękujemy Autorce za odzew i chęć współpracy a jednocześnie gratulujemy odwagi i zaangażowania. Czekamy na kolejne prace ze środowiska studenckiego. Cieszymy się, że  nasza akcja zaczyna się z dobrym skutkiem rozwijać i zataczać coraz większe kręgi. Zapraszamy do LAS-u!

dr n. med. Marek Wiecheć 
redaktor prowadzący

Ludzki mózg jest skomplikowaną, niezwykle złożoną ulegającą ciągłym przeobrażeniom, jeszcze nie do końca poznaną strukturą, która odpowiada za koordynację procesów przebiegających w ciele człowieka, uwzględniając przy tym podlegające ewolucji warunki środowiskowe. Jednak pomimo daleko idącego rozwoju, w dalszym ciągu nie poznano wszystkich funkcji tego organu [1]. Naukowcy nieustannie prowadzą badania dotyczące jego własności. Jedną z nich jest neuroplastyczność mózgu, rozumiana dwojako. W jednym z rozpatrywanych aspektów może dotyczyć możliwości regeneracyjnych, a w drugim zaś może być kształtowana podczas procesów uczenia. Jednakże każdy z nich pozwala na dostrzeżenie nowych faktów, rozwijając tym samym metody usprawniania pacjentów, przyczyniając się do zwiększenia sprawności pacjentów, którym szans na funkcjonowanie nie dawano [2]. 

POLECAMY

Podstawowe struktury mózgu, uczestniczące w przewodnictwie

Podstawowym elementem czynnościowym i anatomicznym układu nerwowego jest komórka nerwowa, zwana neuronem [3].
Neurony są zróżnicowane między sobą pod względem liczby wypustek, ich długości i kształtu ciała komórki [4]. Najczęściej składają się z dwóch typów wypustek, jakimi są dendryty, czyli wypustki przewodzące impulsy do ciała komórki nerwowej i aksony, czyli długie wypustki, które przewodzą impulsy od ciała komórki do swoich zakończeń oraz z ciała komórki nerwowej [5]. 
Neurony są jednak słabo wyspecjalizowanymi strukturami, pozbawionymi niektórych funkcji życiowych. Stąd brak możliwości pełnienia funkcji: izolującej, podporowej, re-generacyjnej i odżywczej został zrekompensowany przez tkankę glejową [6]. Jednakże komórki nerwowe zlokalizowane w istocie szarej oraz części aksonów, znajdujących się na początku są pozbawione osłonek. Przyczyną tego zjawiska jest wypełnienie wolnych powierzchni komórkami glejowymi. Grubsze i średnie włókna są pokryte rdzenną osłonką mielinową, powstającą przez owinięcie się hemocytów wokół włókna nerwowego [7].
Osłonka mielinowa nie jest wytworem ciągłym, jest przerywana przez przewężenia Ranviera, co umożliwia szybkie przesyłanie informacji wzdłuż aksonu. Impuls we włóknie pozbawionym osłonki i węzłów biegnie w sposób ciągły natomiast w miejscu, gdzie istnieją węzły funkcja ta jest pełniona skokowo [5].
Neurony są niezależnymi komórkami jednak, aby tworzyć spójną całość muszą się ze sobą kontaktować, co umożliwiają im synapsy [3]. 
Synapsy są szeroko wyspecjalizowanym połączeniem komórki nerwowej z innym neuronem lub inną komórką (tj. mięśniową, gruczołową lub nerwową). W zależności od tego w jaki sposób będzie przekazywany impuls, wyróżniamy synapsy elektryczne, chemiczne i mieszane [4].

Neuroplastyczność mózgu

Pojęcie plastyczności mózgu nie było znane bardzo długo [8]. Jednak wszystko rozpoczęło się od kontrowersyjnej teorii Santiago Ramona y Caj...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!

Przypisy