Dołącz do czytelników
Brak wyników

Wybrane aspekty badania fizjoterapeutycznego w chorobach neurologicznych

Artykuły z czasopisma | 11 lipca 2018 | NR 91
380

Mimo intensywnych badań współczesnej medycynie nie udało się dotąd rozwiązać wielu problemów osób ze schorzeniami neurologicznymi. W poprawie jakości życia tych chorych pomocne są fizjoterapia i sport, które opóźniają rozwój choroby i pojawienie się jej następstw.

W artykule przedstawiono wybrane aspekty badania fizjoterapeutycznego u pacjentów z chorobami neurologicznymi.

„Gdy rozwój został zakończony, źródło wzrostu i regeneracji aksonów i dendrytów wyschło nieodwracalnie. W dorosłym układzie nerwowym ścieżki nerwowe są ustalone, zakończone i niezmienne. Wszystko może zginąć, nic nie może się zregenerować. Zadaniem nauki w przyszłości będzie zmienić, o ile to możliwe, ten nieprzyjazny wyrok” [1].

Jakie to szczęście, że wybitny hiszpański neuroanatom, histolog i prekursor neurobiologii, odkrywca synaps – Santiago Ramóny Cajal – zwyczajnie się mylił, zawierając takie tezy w swojej pracy z 1913 r. Dziś wiadomo, że u człowieka neuronalne związki i mapy korowe są ciągle modelowane przez wpływ doświadczenia i uczenie się. Można powiedzieć, że mózg po części „kreuje się” sam. Układ nerwowy jest „wyrafinowanym” systemem sterowania organizmem, który stworzony jest z dwóch rodzajów komórek: neuronów (komórek pobudliwych elektrycznie) i komórek glejowych niemających tej zdolności, ale niezbędnych do utrzymania neuronów w homeostazie i regulacji ich pracy.

Neurony są zbudowane z ciała komórkowego i dwóch rodzajów wypustek – aksonów, które przekazują potencjały elektryczne do innych neuronów, i dendrytów, które odbierają bodźce i kierują je do ciała neuronu. Neurony łączą się w łańcuchy i sieci, które przekazują i integrują informację w układzie nerwowym. Połączenia pomiędzy neuronami to synapsy. Oprócz opisanych powyżej synaps chemicznych są też synapsy elektryczne, inaczej nazywane złączami szczelinowymi. Liczbę synaps w mózgu ludzkim szacuje się na 1014. W jednym milimetrze sześciennym kory mózgowej znajduje się około miliarda synaps. Neurony mają na ogół po kilka tysięcy synaps. Tuż po urodzeniu neurony mają niewiele wypustek i synaps, ich liczba wzrasta w pierwszych dwóch latach życia. Większość połączeń nerwowych powstaje dzięki genetycznie zaprogramowanym interakcjom chemicznym. Jednak w końcowych etapach kształtowania się mózgu, przy powstawaniu funkcjonalnych połączeń, aktywność neuronalna i pobudzenie synaptyczne odgrywają dużą rolę [1].

Skutkiem schorzeń układu nerwowo-mięśniowego jest obniżenie lub całkowity brak sprawności funkcjonalnej z często towarzyszącymi zaburzeniami poznawczymi. Występujące zaburzenia fizyczne, psychiczne oraz sensoryczne stwarzają różnorodne problemy, które współczesna fizjoterapia stara się niwelować. Nadrzędnym celem planowanej aktywności fizycznej w tego typu chorobach jest wykorzystanie istniejącego potencjału ruchowego chorego do osiągnięcia możliwie największego poziomu sprawności funkcjonalnej, zwiększenie precyzji ruchów, kontrola napięcia mięśniowego oraz zmniejszenie kosztu energetycznego wysiłku fizycznego. Nadmierne koszty prowadzą bowiem do pojawiania się znacznie szybciej niż u zdrowego człowieka objawów zmęczenia mięśniowego, uniemożliwiając tym samych kontynuację aktywności fizycznej. Schorzenia neurologiczne stanowią nie tylko ogromny problem współczesnych społeczeństw, lecz także ze względu na zmiany demograficzne prowadzące do wzrostu liczby osób starszych w populacji ogólnej na świecie będą stanowiły jeszcze większe wyzwanie dla środowiska medycznego. Szacuje się, że w 2050 r. w państwach członkowskich Unii Europejskiej żyć będzie 35% osób w wieku 65+. Niestety, ten odsetek ludzi starszych wzrasta intensywniej w Polsce w stosunku do innych Państw [2, 3]. Światowa Organizacja Zdrowia podaje, że osoby niepełnosprawne stanowią 12–20% ogółu populacji świata, trudno jednak ustalić choćby w przybliżeniu, jaki odsetek stanowią wszystkie choroby neurologiczne ze względu na wiele współistniejących chorób, które mogły stać się praprzyczyną niepełnosprawności [4]. Mulligan i wsp. w przeprowadzonej metaanalizie podkreślają brak spójnych narzędzi do oceny barier w aktywności osób niepełnosprawnych z chorobami neurologicznymi. W omawianej pracy wyłania się jeden głównych wniosek. Jest nim bariera motywacji oraz braku wiary w powodzenie i sukces podejmowanej aktywności fizycznej. Osobiste przekonania oraz zaburzenia motywacji stanowią główne źródło problemu braku aktywności fizycznej osób niepełnosprawnych neurologicznie, nie zaś – jakby się mogło wydawać – bariery natury industrialnej [4]. 

Niniejsza analiza po raz kolejny udowadnia to, co fizjoterapeuci oraz trenerzy personalni wiedzą i w czym są szkoleni, jeśli chodzi o proces neurotreningu i nerofizjoterapii, a mianowicie tzw. positive approach, czyli pozytywne nastawienie do pacjenta i jego problemów. Taka postawa pozwala na wzmocnienie motywacji chorego i przełamuje najsilniejszą barierę uniemożliwiającą podjęcie aktywności fizycznej.

Choroby neurologiczne stanowią bardzo ważny problem społeczny. Są najczęstszą przyczyną niepełnosprawności osób powyżej 40. roku życia. Średnio w Polsce co 9 minut jedna osoba doznaje udaru mózgu, a co 28 minut jedna osoba umiera z powodu udaru lub jego następstw, co stanowi 40 tys. osób rocznie. Według danych szacunkowych w 2010 r. w Polsce żyło ponad 500 tys. osób z przebytym udarem mózgu wymagających opieki fizjoterapeutycznej i innej [5].

Diagnostyka w chorobach neurologicznych

Ogólny podział chorób neurologicznych obejmuje uszkodzenia ogniskowe, rozsiane oraz systemowe. Pierwsze z nich dotyczą chorób umiejscowionych w jednej okolicy, drugie różnych części, natomiast uszkodzenia systemowe struktur pozostających ze sobą w anatomicznym lub czynnościowym związku [6]. Klasyfikacja Chorób – Dziesiątej Rewizji, które miały miejsce w 1984 i 1987 r. [7] 
Wśród metod specjalistycznych, dodatkowych stosowanych w rozpoznaniu klinicznym pacjentów z chorobami neurologicznymi wymienia się:

  • badania laboratoryjne,
  • badania elektrofizjologiczne,
  • badania neuroobrazowe,
  • badania genetyczne,
  • badania ultrasonograficzne.

Badania fizjoterapeutyczne w chorobach neurologicznych polegają przede wszystkim na ocenie stanu funkcjonalnego pacjenta i jego aktualnych możliwości ruchowych. Niezbędnym elementem postępowania w tym zakresie jest stosownie specjalistycznych testów i skal, których opracowanie i analiza stały się odrębną dziedziną wiedzy, zwaną klinimetrią. Skale stosowane w celu oceny stanu chorych z chorobami neurologicznymi dzieli się na [8]: 

  • skale uszkodzeń,
  • skale funkcjonalne,
  • skale oceniające jakość życia.

Ze skal funkcjonalnych wykorzystuje się wskaźnik Barthel, Pomiar Niezależności Funkcjonalnej (Functional Independence Measure – FIM), Wskaźnik Funkcjonalny Repty. Do motorycznej oceny przeznaczone są: Indeks Mobilności Rivermead (Modified Rivermead Mobility Index – RMI), skala Rankina, skala Brunnström, Test Oceny Funkcji Ruchowych Södring (Södring Motor Evaluation – SMES). Ocena równowagi i chodu klinicznie przeprowadzona jest za pomocą testów Up&Go (Timed Up & Go Test), drogi na dystansie 10 lub 20 metrów, testu 2 wag, testu równowagi w pozycji stojącej (Standing Balance Test), skali równowagi Berga oraz testu Tinnetiego. Do najczęściej stosowanych skal uszkodzeń należą: skala Glasgow (Glasgow Coma Scale), skala Mathew (Mathew Scale) i skala MRC (Medical Research Council Scale). Z kolei popularne skale jakości życia, to Krótki 36-punktowy przegląd zdrowia (Medical Outcome Study 36-Item Short-Form Health Survey – SF-36), EuroQol-5D, Wskaźnik Jakości Życia (Quality of Life Index – QLI), Profil Wpływu Choroby (Sickness Impact Profile – SIP) i Profil Zdrowia Nottingham (Nottingham Health Profile – NHP).

Wielorakość skal potwierdza tezę, że brakuje skal uniwersalnych oceniających wszystkie aspekty wpływające na stan chorego. Niemniej jednak skale punktowe są dobrym narzędziem w pracy lekarskiej i fizjoterapeutycznej służącym do zobiektywizowanej i porównywalnej oceny stanu zdrowia chorych. Ich stosowanie winno być nie tylko wymogiem prowadzenia badań naukowych zgodnie z zasadami medycyny opartej na faktach, ale także rejestracji efektów pracy fizjoterapeutycznej w codziennej praktyce.

Badanie fizjoterapeutyczne możemy ogólnie podzielić na [9]:

  • badanie na poziomie strukturalnym, w którym zawarte są testy i skale oceniające zakres ruchu w stawach, siłę, długość kończyn, testy funkcjonalne poszczególnych odcinków ciała,
  • badanie neurologiczne zawierające ocenę odruchów, spastyczności, czucia, percepcji, koordynacji,
  • badanie bólu,
  • badanie na poziomie aktywności dnia codziennego, gdzie analizowany jest chód, ogólne aktywności życia codziennego, poziom partycypacji w życiu codziennym, kontrola posturalna, testy równoważne,
  • badanie pediatryczne, w którym oddzielnie analizowane są i klasyfikowane deficyty neurologiczne.

W zakresie badania na poziomie strukturalnym do oceny ruchomości układu szkieletowego-mięśniowego fizjoterapeuta posługuje się najczęściej zapisem zgodnym z SFTR. Międzynarodowa skala oceny zakresu ruchu SFTR (Sagital – płaszczyzna strzałkowa, Frontal – płaszczyzna czołowa, Transverse – płaszczyzna poprzeczna, Rotation – rotacja) została opublikowana przez International Standard Orthopedic Measurements (ISOM). Drugim najbardziej popularnym sposobem jest badanie z wykorzystaniem goniometru, plurimetru lub inklinometru.

Ponadto do oceny ruchomości poszczególnych odcinków danej części ciała wykorzystuje się bardzo wiele specyficznych, a zarazem prostych testów i objawów. Uzupełnieniem badania ruchomości jest zawsze ocena funkcjonalna poszczególnych grup mięśniowych, podczas której ocenia się najczęściej nie tylko zakres ruchu, lecz także rodzaj oporu końcowego ruchu, który według Cyriaxa może być [10]:

  • twardy nieelastyczny (chrzęstno-kostny),
  • twardy elastyczny (torebkowo-więzadłowy),
  • miękki elastyczny (ścięgnisto-mięśniowy).

Testowanie siły mięśniowej w zakresie diagnozy chorób neurologicznych wydaje się jednym z najistotniejszych elementów badania fizjoterapeutycznego, ponieważ jest bazą do określania rodzaju treningu i bodźców dobieranych do kształtowania wzorców ruchowych.

Najbardziej rozpowszechniony jest test Lovetta, który opiera się na ręcznym badaniu poszczególnych mięśni w określonych pozycjach i przy określonym ruchu. W każdym ruchu badany jest jeden mięsień, odpowiadający głównie za daną czynność. Poprzez odpowiednią pozycję izoluje się go od innych mięśni synergistycznych. Możliwe jest również wykonanie tego testu dla grupy synergistów odpowiedzialnych za konkretny ruch. W celu obiektywizacji ewentualnych zaburzeń testujemy obie strony ciała, porównując siłę wybranych grup mięśniowych lub poszczególnych mięśni. Należy najpierw zbadać stronę niezajętą, a następnie stronę zajętą. Poza testem Lovetta do dyspozycji pozostaje wiele testów motorycznych umożliwiających opracowanie strategii kinezyterapii. Spośród nich na uwagę zasługuje niezmiernie przydatny test do oceny porażenia mięśni twarzy wg Granger (tab. 1).

Test służy do oceny siły mięśni po porażeniu nerwu twarzowego. Skala oceny ruchów dowolnych dotycząca mięśni bezpośrednio zajętej części twarzy oparta jest na wizualnej ocenie odpowiedzi pacjenta i siły mięśniowej przeciwko oporowi. W przypadku gdy skurcz mięśniowy jest wątpliwy w pozycji stojącej, test wykonywany jest w pozycji leżenia na plecach w celu wyeliminowania działania siły grawitacji.

Tab. 1. Badanie mięśni twarzy według Granger

Stopień Siła mięśniowa % Opis siły mięśniowej
Leżenie tyłem
0 0 brak skurczu
1 10 słaby skurcz nawet bez masywnego ruchu
2 25 sprecyzowany ruch
Pozycja stojąca
2+ 30 wykonanie mniej niż połowy zakresu ruchu
3- 40 wykonanie więcej niż połowy zakresu ruchu
3 50 pełny zakres ruchu
3+ 65 pełny zakres ruchu + pokonanie małego oporu
4 75 pełny zakres ruchu + umiarkowany opór
4+ 90 pełny zakres ruchu + pokonanie mniejszego niż normalnego oporu
5 100 pełny zakres ruchu + pokonanie normalnego oporu

 

W oryginale test przeprowadzany był na czterech mięśniach wskaźnikowych: mięsień czołowy (m. frontalis), mięsień okrężny oka (m. orbicularisoculi), mięsień jarzmowy (m. zygomaticus), mięsień okrężny ust (m. orbicularisoris).

Główne funkcje poszczególnych mięśni to [11]:

  • m. czołowy (venterfrontalis), część czołowa mięśnia potyliczno-czołowego – wraz z brzuścem potylicznym pociąga skórę głowy i czepca ścięgnistego do tyłu; mięsień ustala położenie czepca na sklepieniu; brzusiec czołowy unosi brwi do góry i wytwarza na czole poprzeczne fałdy; to jedyny mięsień powodujący fałdy poprzeczne na czole, nadaje wyraz uwagi,
  • m. okrężny oka (m. orbicularisoculi) – część oczodołowa pociąga brwi w kierunku gładziny i pomaga w zamykaniu szpary powiekowej – zaciska powieki, nadaje wyraz głębokiego zamyślenia; część górno-przyśrodkowa obniża brwi, powoduje załamanie się brwi pod kątem; część powiekowa – spokojne zamykanie szpary powiek, a także mruganie,
  • m. jarzmowy większy (m. zygomaticus major) – współpracuje z mięśniem śmiechowym; skurcz pociąga kąciki ust ku górze i bocznie, odsłaniając zęby górne oraz nadaje bruździe nosowo-gardłowej charakterystyczny kształt S,
  • m. jarzmowy mniejszy (m. zygomaticus minor) – pociąga wargę górną ku górze i do boku oraz pogłębia bruzdę nosowo-wargową,
  • m. okrężny ust (m. orbicularis oris) – zwieracz szpary ust, bierze udział w ruchach ust podczas jedzenia czy picia; nadaje wargom charakterystyczny kształt; przy porażeniu pojawia się opadanie kącika ust, czasem połączone z wyciekaniem śliny.

W badaniu neurologicznym w fizjoterapii wykorzystuje się ocenę odruchów, czucia oraz spastyczności. Do testowania głębokich odruchów ścięgnistych używa się młotka neurologicznego. W czasie wykonywania testu kończyny powinny być ustawione w zrelaksowanej i symetrycznej pozycji. Tak jak przy testowaniu siły mięśniowej, tak i tu bardzo ważne jest przetestowanie i porównanie odruchów po obu stronach ciała w celu wykrycia ewentualnych różnic. Jeżeli badający ma problem z wywołaniem odruchu, może zastosować procedury wzmacniające odruch. W takiej sytuacji można polecić pacjentowi wziąć głęboki oddech lub porozmawiać o jakimś ciekawym wydarzeniu, odwracając jego uwagę. Jeżeli odruch jest bardzo żywy, czasami może się pojawić klonus. Klonus to powtarzający się, wibracyjny skurcz mięśni, który pojawia się jako odpowiedź na rozciąganie mięśnia i ścięgna [9]. 

Głębokie odruchy ścięgniste możemy sklasyfikować w następujący sposób [12]:

  • 0 – brak odruchu,
  • 1 – odruch śladowy zauważany tylko ze wzmocnieniem,
  • 2 – norma,
  • 3 – odruch żywy, energiczny,
  • 4 – przerywany klonus (powtarzający się, wibracyjny skurcz),
  • 5 – stały klonus.

Głębokie odruchy ścięgniste są normą, jeżeli zostały sklasyfikowane jako 1, 2 lub 3, chyba że są asymetryczne albo istnieje bardzo wyraźna różnica pomiędzy kończynami dolnymi a górnymi. Odruchy zakwalifikowane jako 0, 4, lub 5 są traktowane jako anormalne.

W nawiązaniu do klonusu inne objawy wygórowania odruchów, takie jak rozprzestrzenianie się odruchu na inne mięśnie niebędące w chwili obecnej testowane lub skrzyżowane przywiedzenie przeciwnej kończyny dolnej w czasie oklepywania przyśrodkowej powierzchni kolana, są również reakcjami patologicznymi [9].

Wpływ na odruchy ścięgniste mogą mieć następujące czynniki: wiek pacjenta, czynniki metaboliczne, np. dysfunkcje tarczycy albo zaburzenia elektrolitów, oraz czynniki psychologiczne, np. poziom lęku pacjenta.

Najpopularniejszym narzędziem do oceny spastyczności jest zmodyfikowana skala Ashworth (tab. 2). Pozwala ona bardzo łatwo ocenić stopień spastyczności niezależnie od przyczyny pierwotnej. Cechuje ją wysoki poziom niezawodności. Badanie ocenia opór w czasie wykonywania ruchów pasywnych. Badający wykonuje ruchy biernie i ocenia stan napięcia mięśniowego.

Badanie czucia powierzchownego jest dość powszechne, rzadziej w praktyce fizjoterapeutycznej badane jest tzw. czucie korowe.

Określone ośrodki korowe biorą udział w procesie gnozji, tzn. rozumienia i rozpoznawania znaczenia doznawanych wrażeń. Wyróżnia się m.in. gnozję dotykową, wzrokową i słuchową. W przypadku testowania grafestezji, tj. wizualizacji wrażeń dotykowych, pacjent proszony jest o zamknięcie oczu, a następnie zidentyfikowanie liter i liczb, które badający pisze wewnątrz jego ręki lub na opuszkach palców.

Do testowania stereognozji, tj. rozpoznawania kształtów przedmiotów, pacjent proszony jest o zamknięcie oczu i rozpoznanie przedmiotów za pomocą dotyku ich jedną ręką. Niezdolność do rozpoznawania ułożenia części ciała względem siebie nazywa się asomatognozją, natomiast niezdolność do rozpoznawania własnej choroby lub uszkodzeń ciała to anozognozja. Pacjenci, u których stwierdza się agnozję dotykową, mają zachowane czucie dotyku, ale nie potrafią rozpoznać miejsca ani intensywności bodźców dotykowych i kształtu dotykanych przedmiotów (astereognozja), a także ułożenia części ciała względem siebie (asomatognozja). Należy mieć na uwadze fakt, że grafestezja, stereognozja i wygaszanie mogą być właściwie i wymiernie przetestowane wtedy, gdy czucie pierwotne jest niezaburzone po obu stronach ciała [13].

Percepcja jest funkcją kory mózgowej. Podstawę percepcji, czyli subiektywnego odczucia złożonego bodźca – 
złożonego wrażenia zmysłowego, stanowi jednoczesne pobudzenie kilku rodzajów receptorów, co wyzwala kilka rodzajów czucia.

Percepcja w szerokim sensie oznacza rejestrację (uchwycenie) przedmiotów i zdarzeń środowiska zewnętrznego: ich odbiór sensoryczny, zrozumienie, identyfikację i określenie werbalne oraz przygotowanie do reakcji na bodziec.

Etapy procesu percepcji:

  • odbiór wrażeń,
  • postrzeganie w wąskim znaczeniu,
  • identyfikacja i rozpoznawanie.

Percepcja obejmuje wszystkie mechanizmy, które biorą udział w przetwarzaniu bodźców w danej sytuacji, włączając plastyczność zmysłów, wysoki poziom organizacji, odpowiednie systemy pamięci i zdolność rozpoznawania. Systemy percepcyjne człowieka umożliwiają mu widzenie, słyszenie, czucie smaku, zapachu, dotyku i zmian temperatury. Jest to także poczucie świadomości (otoczenia).

Zaniedbywanie połowicze (neglect syndrome) jest zaburzeniem związanym z przywiązywaniem uwagi do jednej strony, niespowodowanym zaburzeniami czucia pierwotnego albo innymi zaburzeniami motorycznymi. Zaburzenia tego nie można wyjaśnić również w kategoriach podstawowych deficytów, typowych dla jednostronnych uszkodzeń mózgu, takich jak niedowidzenie, niedoczulica lub niedowład połowiczy, choć często z nimi współwystępuje. Zaniedbywania są silniej zaznaczone w tzw. zespole lewostronnym niż prawostronnym. Wyróżnia się zaniedbywanie połowicze o postaci [13]:

  • percepcyjnej (głównie wzrokowa, czuciowa, słuchowa), tj. zaburzenie odbioru bodźców z przestrzeni, zaburzenia procesów uwagi,
  • motorycznej, tj. zaburzenia w funkcjonalnym wykorzystaniu „zaniedbanych” kończyn.

W zaniedbywaniu czuciowym pacjent ignoruje bodźce wzrokowe, somatosensoryczne lub słuchowe po stronie bezpośrednio zajętej, mimo zachowanego czucia pierwotnego.

Proces diagnostyczny powinien objąć różne aspekty zaniedbywania, tj. standardowe testy diagnostyczne, próby kliniczne i eksperymentalne, dane z obserwacji chorego oraz wywiadu. Badania powinny być przeprowadzane przez neuropsychologa [14].

Do pomiaru pomijania wzrokowo-przestrzennego i wzrokowego stosuje się:

  • tzw. Behawioralny Test Nieuwagi (Behavioral Inattention Test – BIT) – składa się on z sześciu podtestów typu„papier – ołówek”: wykreślanie linii, wyszukiwanie liter, wykreślanie gwiazd, kopiowanie rysunków i figur, dzielenie linii, rysowanie z wyobraźni, i dziewięciu podtestów behawioralnych: przeglądanie zdjęć, wybieranie numeru telefonu, odczytywanie menu, czytanie artykułu, odczytywanie godziny i nastawianie zegara, odnajdowanie monet, kopiowanie adresu i zdania, orientacja na mapie i sortowanie kart,
  • wiele wersji testów polegających na wykreślaniu elementów obrazu i dzieleniu odcinków na połowy,
  • próby pisania, czytania i rysowania – mogą dotyczyć zarówno kopiowania figur i złożonych obrazów, jak i spontanicznego rysowania z wyobraźni,
  • testy o charakterze wyobrażeniowym: rysowanie zegara lub wpisywanie w gotową tarczę liczb godzin.

Przy zaniedbywaniu przestrzeni osobowej własnego ciała stosuje się:

  • test przylepców – przy zasłoniętych oczach badany poszukuje przylepionych do ubrania przylepców;
  • demonstrowanie czynności golenia (mężczyźni), czesania, pudrowania (kobiety).

Przy zaniedbywaniu motorycznym stosuje się:

  • tzw. próbę eksploracyjną – ocenę aktywności ruchowych w wielu wariantach; najczęściej stosuje się próbę lokalizowania przedłużenia linii środkowej własnego ciała w przestrzeni oraz próbę manualnego poszukiwania otoczenia przy zamkniętych oczach, które ujawniają słabszą eksplorację zaniedbywanej części przestrzeni,
  • zadania nawigacyjne – badany pokonuje określony odcinek na wózku lub w miarę możliwości pieszo, ocenia się zdolność utrzymania kierunku ruchu.
Stopień Charakterystyka
0 brak wzmożenia napięcia mięśniowego
1 niewielkie wzmożenie napięcia mięśniowego manifestujące się minimalnym oporem na końcu zakresu ruchu, w czasie kiedy zajęta część ciała jest poruszana w kierunku zgięcia lub wyprostu
1+ niewielkie wzmożenie napięcia mięśniowego manifestujące się minimalnym oporem w końcowym zakresie ruchu (mniej niż połowa)
2 bardziej zaznaczone wzmożenie napięcia mięśniowego w większości zakresu ruchu, ale możliwy jest ruch zajętą częścią ciała
3 znaczne wzmożenie napięcia mięśniowego, ruch pasywny trudny do wykonania
4 zajęta część ciała sztywna w zgięciu lub wyproście, ruch pasywny prawie nie możliwy do wykonania

 

Zespół pomijania można testować, wykonując próbę fenomenu wygaszania, tj. braku świadomej percepcji bodźca przeciwstronnego do ogniska uszkodzenia. Bodźce tej samej modalności, tzn. wzrokowe, słuchowe czy dotykowe, powinny być losowo zadawane do lewej i prawej strony. Przykładowo testowanie dotyku: badający wyjaśnia badanemu zadanie (np. powiedz lub wskaż – dla pacjentów z afazją, w którą kończynę górną cię dotykam); początkowo badany ma otwarte oczy. Gdy badający przekona się, że pacjent rozumie zadanie, prosi go o zamknięcie oczu i określenie strony, którą dotyka: prawa/lewa. Badający po pewnym czasie daje dwa bodźce dotykowe po prawej i lewej stronie. Jeżeli badany ma wygaszanie czuciowe, zdaje sobie sprawę w tym momencie tylko z informacji dopływającej ze strony pośrednio zajętej. Test wykonuje się początkowo symetrycznie (np. dotyka obu ramion pacjenta), potem jako utrudnienie można wykonać go asymetrycznie (np. dotyka się prawego ramienia i lewej dłoni pacjenta). Podobnie można ocenić np. zaniedbywanie bodźców słuchowy...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy