Dołącz do czytelników
Brak wyników

Case study numeru

21 czerwca 2021

NR 127 (Czerwiec 2021)

Wykorzystanie skali wzrokowo-analogowej VAS oraz skali WOMAC w leczeniu zmian zwyrodnieniowych kolana

0 171

Ból jest doznaniem subiektywnym. W praktyce klinicznej nie dysponuje się narzędziami ani badaniami wykorzystywanymi do obiektywnej oceny stopnia nasilenia bólu. Opracowane skale oraz kwestionariusze służące do określenia nasilenia bólu opierają się na ocenie chorego, więc są narzędziami oceny subiektywnej. Skale i kwestionariusze stanowią narzędzia pomocnicze, pozwalają oceniać skuteczność leczenia, wpływ bólu na funkcjonowanie fizyczne i psychospołeczne pacjenta [1].

Głównym celem skali jednowymiarowej jest ustalenie stopnia nasilenia bólu w różnych okresach czasu oraz skuteczności stosowanego leczenia przeciwbólowego.
Wykorzystana w badaniu wizualno-analogowa skala oceny bólu (VAS) jest wiarygodnym narzędziem umożliwiającym określenie nasilenia bólu. Regularne pomiary intensywności bólu za pomocą skali VAS umożliwiają ocenę skuteczności leczenia przeciwbólowego. Skala ma postać linijki o długości 10 cm. Pacjent wskazuje palcem lub suwakiem nasilenie bólu: od 0 (brak bólu) do 10 (najsilniejszy wyobrażalny ból). Można zastosować również zmodyfikowane skale zawierające na skrajnych biegunach rysunki twarzy – uśmiechniętej (brak bólu) i wykrzywionej grymasem bólu (najsilniejszy ból) lub opisane słownymi określeniami bólu pod osią graficzną (graficzna skala opisowa). Aby uzyskać prawidłowe wyniki, należy się upewnić, że chory rozumie, co oznaczają wartości skrajne. Uważa się, że ok. 10–25% chorych nie jest w stanie wybrać odpowiedniego dla siebie punktu na linii i uważa skalę za nadmiernie skomplikowaną.
Opracowano również skale wielowymiarowe (w postaci kwestionariuszy), bardziej złożone niż skale jednowymiarowe, których wypełnienie wymaga więcej czasu. Skale te służą równocześnie do oceny stopnia nasilenia bólu oraz jego wpływu na jakość życia chorego. Kwestionariusze są dostosowane do określonego rodzaju bólu, a pytania w nich zawarte są ściśle ukierunkowane na wybrany zespół bólowy. W badaniu wykorzystano skalę WOMAC (Western Ontario and McMaster Universities Index of Osteoarthritis) służącą do oceny bólu u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowych lub biodrowych, a także stosowaną u pacjentów z innymi schorzeniami narządu ruchu. Skala służy do oceny postępu choroby zwyrodnieniowej oraz skuteczności leczenia przyczynowego i objawowego. Pacjent może wypełniać kwestionariusz samodzielnie. Uzupełnienie kwestionariusza zajmuje ok. 12 min.
Zasadniczo skalę można podzielić ze względu na opisywane parametry na trzy części:

POLECAMY

  • nasilenie bólu (5 pytań) – podczas chodzenia, wchodzenia po schodach, w nocy, podczas odpoczynku, obciążania stawu;
  • sztywność zajętych stawów (2 pytania) – sztywność poranna, w ciągu dnia;
  • funkcjonowanie fizyczne (17 pytań) – czynności codzienne: chodzenie po schodach, wstawanie, pochylanie się, stanie, chodzenie, wsiadanie do samochodu i wysiadanie z niego, robienie zakupów, wkładanie i zdejmowanie skarpet, wstawanie z łóżka, leżenie w łóżku, wchodzenie do wanny/wychodzenie z wanny, siedzenie, korzystanie z toalety, ciężkie prace domowe, lekkie prace domowe.

Pacjent udziela odpowiedzi, zaznaczając jedną z pięciu opcji (punktacja 0–4). Maksymalnie pacjent może uzyskać 96 pkt, a minimalnie 0 (nasilenie bólu – 20, sztywność – 8, funkcjonowanie fizyczne – 68). Punkty uzyskane z poszczególnych parametrów sumuje się. Następnie dzieli przez 96, a później mnoży przez 100. Uzyskany wynik jest wartością procentową i oznacza stopień ograniczenia sprawności funkcjonalnej. Im wyższy wynik, tym mniej sprawny funkcjonalnie jest pacjent i można zakładać, że charakteryzuje się większymi zmianami zwyrodnieniowymi stawu kolanowego. Na samym końcu kwestionariusza badający powinien umieścić swoje uwagi odnośnie do uzyskanych wyników. W przypadku zmian zwyrodnieniowych stawów kolanowych badanie należy uzupełnić badaniem przedmiotowym, określając zakres ruchów i siłę mięśni [2, 3].

Zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego

Choroba zwyrodnieniowa kolana (artroza) to przewlekłe zapalenie stawu kolanowego. Głównym czynnikiem ryzyka jest wiek (postać pierwotna, idiopatyczna), ale choroba ta może niestety dotyczyć również ludzi młodych. Postać wtórna jest wywołana konkretną przyczyną, np. urazem, zakażeniem, innymi chorobami stawów (np. RZS, nagromadzeniem złogów wapnia w chrząstce stawowej), wrodzonymi zaburzeniami budowy oraz innymi chorobami (np. cukrzycą, nadczynnością przytarczyc) [4].
Wskutek zapalenia uszkodzeniu ulega przede wszystkim chrząstka, rozwija się także zwyrodnienie łąkotki, więzadeł i pozostałych struktur stawu. To jednak ubytki chrząstki wpływają w największym stopniu na rozwój artrozy. Naturalna amortyzacja pomiędzy kośćmi, którą stanowi chrząstka, ulega osłabieniu, a kości wewnątrz stawu zbliżają się do siebie, trąc jedna o drugą. Odsłonięte z powodu ubytków chrząstki zakończenia włókien nerwowych drażnione są podczas każdego ruchu, co powoduje ból, obrzęk, sztywność, zmniejszoną zdolność do poruszania się [5].
Zmiany zwyrodnieniowe opierają się na mechanizmie odbudowy powierzchni stawowej w przypadku jej uszkodzenia. Degeneracja chrząstki stawowej przyczynia się do mechanizmu odbudowy uszkodzonych elementów. Z czasem narasta, powodując sklerotyzację i wytwarzanie wyrośli kostnych, tzw. osteofitów.
U podstaw choroby leży przewlekły proces zapalny niszczący chrząstkę.
Najczęstszymi przyczynami choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego są:

  • wiek – zdolność chrząstki do regeneracji z biegiem lat się zmniejsza, wzrasta natomiast liczba cykli pracy stawu, sumują się mikroprzeciążenia, czasami też większe urazy,
  • nadwaga – nadmierna masa ciała zwiększa obciążenia stawu kolanowego. Patologiczna tkanka tłuszczowa produkuje ponadto substancje, które drogą krwi dostają się do stawu i powodują jego uszkodzenie,
  • miażdżyca naczyń – gorsze ukrwienie warstwy podchrzęstnej kości, zawały kości,
  • cukrzyca,
  • zaburzenia hormonalne,
  • dziedziczenie – czynniki genetyczne odgrywają istotną rolę w rozwoju choroby zwyrodnieniowej. Występowanie artrozy lub choroby reumatoidalnej u rodziców znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia choroby u pacjenta,
  • płeć – kobiety po 55. roku życia są bardziej narażone niż mężczyźni w tym samym wieku (wpływ mają m.in. czynniki hormonalne),
  • urazy i przeciążenia – osoby wykonujące zawody, które wymagają klękania, kucania lub podnoszenia ciężarów, są bardziej narażone na rozwój zmian zwyrodnieniowych z powodu częstego nieprawidłowego obciążania powierzchni stawowych i nacisku na nie,
  • sport – sportowcy wyczynowi, a także osoby uprawiające sport rekreacyjnie z bardzo dużą intensywnością,
  • inne przyczyny – np. reumatoidalne zapalenie stawów [6, 7].

W przypadku zarówno pierwotnych, jak i wtórnych zmian zwyrodnieniowych przyczyn należy doszukiwać się w zaburzeniach biomechaniki stawu kolanowego. Do najczęściej wymienianych przyczyn należą:

  • zaburzenia geometrii kończyny dolnej,
  • zwężenie szpary stawowej,
  • przykurcz zgięciowy,
  • atrofia mięśni,
  • ograniczenie zakresu ruchów,
  • dolegliwości bólowe występujące podczas aktywności oraz w spoczynku [8, 9].

Znalezienie przyczyny jest niezbędne do prawidłowego postępowania i leczenia kolana objętego zwyrodnieniem. Konieczne jest indywidualne podejście do pacjenta i dopasowanie bezpiecznej oraz skutecznej metody leczenia, opartej głównie na zmniejszeniu dolegliwości bólowych, przywróceniu optymalnego zakresu ruchu oraz przywróceniu siły mięśni [10, 11].

Materiał

Studium przypadku klinicznego
Przygotowany materiał dotyczy 45-letniej pacjentki o masie ciała 75 kg i wzroście 169 cm (BMI 26,26, oznaczający nadwagę). Pacjentka pracuje na co dzień w biurze rachunkowym, hobbistycznie pracuje na działce, przed urazem uprawiała rekreacyjnie jogging.
W 2014 r. podczas biegania doznała urazu skrętnego prawego stawu kolanowego, w którego następstwie pojawił się wyraźny obrzęk oraz bólowe ograniczenie zakresu ruchomości. Od momentu urazu ból towarzyszył pacjentce stale, nasilając się po intensywnym wysiłku fizycznym. Ból i obrzęk pojawiały się także podczas zwykłych aktywności dnia codziennego. Lekarz ortopeda zakwalifikował pacjentkę do leczenia operacyjnego. W 2016 r. przeprowadzono zabieg menisektomii, podczas którego usunięto uszkodzone fragmenty łąkotki przyśrodkowej. Zdiagnozowano także stan po częściowym naderwaniu więzadła pobocznego strzałkowego. Powierzchnie stawowe nie wykazywały zmian o charakterze chondromalacji. Pacjentka poddała się postępowaniu fizjoterapeutycznemu zaraz po zabiegu, mimo to nie wróciła do niektórych aktywności w obawie przed kolejnymi kontuzjami. W 2020 r. u pacjentki ponownie pojawiły się dolegliwości bólowe.
W wykonanym badaniu USG stwierdzono zmiany degeneracyjne zarówno łąkotki przyśrodkowej, jak i łąkotki bocznej, chondromalację kłykci kości udowej II stopnia, a także uszkodzenie powierzchni stawowej rzepki. Dodatkowo w zleconym badaniu RTG opisano zmiany zwyrodnieniowe powierzchni stawowych z zaostrzaniem wyniosłości międzykłykciowej oraz zwężaniem szpary stawowej.
Pacjentka zgłosiła się do oddziału rehabilitacji dziennej, gdzie została poddana leczeniu usprawniającemu przez okres trzech tygodni. Następnie kontynuowała terapię przez kolejne siedem tygodni w prywatnym gabinecie. Proces usprawniania trwał łącznie 10 tygodni i zawierał ćwiczenia zwiększające siłę, elastyczność mięśni oraz ćwiczenia propriocepcji. Ćwiczenia wykonywano dwukrotnie każdego dnia, po 12 powtórzeń każdego ćwiczenia. Ćwiczenia wykonywano pod nadzorem fizjoterapeuty, a następnie w formie zadań do realizacji w domu. Do oceny postępów usprawniania użyto skali VAS oraz skali WOMAC. Badanie przeprowadzono trzykrotnie: przed rozpoczęciem usprawniania, w jego trakcie (ok. piątego tygodnia) oraz po zakończeniu leczenia usprawniającego.

Ćwiczenia wzmacniające, uelastyczniające i poprawiające propriocepcję

Program usprawniania pacjentki trwał 10 tygodni i zawierał ćwiczenia zwiększające siłę, elastyczność mięśni oraz ćwiczenia propriocepcji. Kinesiotaping wykorzystano w celu zmniejszenia bólu podczas wykonywanych ćwiczeń oraz dla poprawy ślizgu rzepki.

  1. Ćwiczenie – zgięcie/odwiedzenie/rotacja wewnętrzna kończyny dolnej prawej (zdj. 1–4)
  • pozycja wyjściowa: leżenie tyłem, KKD wyprostowane,
  • aktywność KD prawej z wykorzystaniem techniki PNF – dynamiczna zwrotność ciągła oraz kombinacja skurczów izotonicznych.
     
1-2. Zgięcie/odwiedzenie/rotacja wewnętrzna ze zgięciem stawu kolanowego

 

3-4. Zgięcie/odwiedzenie/rotacja wewnętrzna ze zgięciem stawu kolanowego

 

  1. Ćwiczenie wzmacniające mięsień czworogłowy uda (zdj. 5–6)
  • pozycja wyjściowa: leżenie na plecach, KKD zgięte,
  • aktywność: przyciąganie prawego kolana do brzucha, dłonie położone na udo w okolicy kolana; próba przyciągnięcia kolana do brzucha, dłonie stawiają opór (siłowanie się z nogą),
  • powrót do pozycji wyjściowej,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.
     
5-6. Ćwiczenie wzmacniające mięsień czworogłowy uda

 

  1. Ćwiczenie wzmacniające mięsień czworogłowy uda (zdj. 7–8)
  • pozycja wyjściowa: leżenie tyłem, KKG wzdłuż tułowia, KKD wyprostowane, pod stawami kolanowymi wałek,
  • aktywność: uniesienie prawego podudzia nad podłoże ok. 5 cm z jednoczesnym zgięciem grzbietowym stopy i wciskaniem stawu kolanowego w wałek,
  • utrzymanie pozycji przez 5 s,
  • powrót do pozycji wyjściowej,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.
     
    7-8. Ćwiczenie wzmacniające mięsień czworogłowy uda
  1. Ćwiczenie wzmacniające mięśnie pośladkowe i grupy tylnej uda (zdj. 9–10)
  • pozycja wyjściowa: leżenie na plecach, KKG wzdłuż tułowia, KKD zgięte w stawach kolanowych i biodrowych, stopy oparte na podłożu,
  • aktywność: uniesienie miednicy w górę z jednoczesnym napięciem mięśni brzucha i mięśni pośladkowych,
  • utrzymanie pozycji przez 5 s,
  • powrót do pozycji wyjściowej,
  • należy wykonać ok. 12 powtórzeń.
     
    9-10. Ćwiczenie wzmacniające mięśnie pośladkowe i grupy tylnej uda

 

  1. Ćwiczenie wzmacniające mięśnie pośladkowe, mięsień dwugłowy oraz mięsień czworogłowy uda – unoszenie bioder na jednej nodze (zdj 11–12)
  • pozycja wyjściowa: leżenie na plecach, KKG wzdłuż tułowia, KKD zgięte w stawach kolanowych i biodrowych, stopy oparte na podłożu na szerokość bioder,
  • aktywność: wyprost prawej KD w stawie kolanowym oraz uniesienie miednicy w górę z jednoczesnym napięciem mięśni brzucha i mięśni pośladkowych,
  • utrzymanie pozycji przez 3 s,
  • powrót do pozycji wyjściowej,
  • należy wykonać 12 powtórzeń, unosząc naprzemiennie prawą i lewą KD.

     
    11-12. Ćwiczenie wzmacniające mięśnie pośladkowe, mięsień dwugłowy oraz mięsień czworogłowy uda
  1. Ćwiczenie wzmacniające mięśnie pośladkowe i grupy tylnej uda (zdj 13–14)
  • pozycja wyjściowa: leżenie przodem, prawa KD zgięta w stawie kolanowym do kąta prostego, lewa KD wyprostowana spoczywa na leżance,
  • aktywność: uniesienie KD prawej zgiętej w stawie kolanowym ok. 5 cm nad podłoże i utrzymanie pozycji przez 5 s, lewa kończyna spoczywa na leżance,
  • powrót do pozycji wyjściowej,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.
     
13-14. Ćwiczenie wzmacniające mięśnie pośladkowe i grupy tylnej uda

 

  1. Ćwiczenie – wyprost prawej KD w klęku podpartym (zdj 15–16)
  • pozycja wyjściowa: klęk podparty,
  • aktywność: uniesienie prawej KD do góry i powrót do pozycji wyjściowej,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.
     
    15-16. Wyprost prawej KD w klęku podpartym
  1. Ćwiczenie wzmacniające mięsień trójgłowy łydki (zdj 17–18)
  • pozycja wyjściowa: leżenie na plecach, taśma Thera-Band opleciona wokół prawej stopy, taśma trzymana oburącz,
  • aktywność: wykonanie zgięcia podeszwowego stopy z oporem, powrót do pozycji wyjściowej,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.
     
    17-18. Ćwiczenie wzmacniające mięsień trójgłowy łydki z taśmą Thera-Band
  1. Ćwiczenie wzmacniające mięśnie łydki (zdj. 19–20) 
  • pozycja wyjściowa: pozycja stojąca,
  • aktywność: wspięcie się na palce stóp,
  • utrzymanie pozycji przez 5 s,
  • powrót do pozycji wyjściowej,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.

     
    19-20. Ćwiczenie wzmacniające mięsień trójgłowy łydki

 

  1. Ćwiczenie rozciągające mięśnie przedniej strony uda (zdj. 21–22)
  • pozycja wyjściowa: leżenie przodem, KKD wyprostowane,
  • aktywność: zgięcie KD w stawie kolanowym, kończyna górna przytrzymywana przez stopę, pięta dociskana do pośladka,
  • utrzymanie pozycji przez 5 s,
  • powrót do pozycji wyjściowej,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.

     
    21-22. Rozciąganie mięśnia czworogłowego uda

 

  1. Ćwiczenie rozciągające mięśnie łydki (zdj. 23–24)
  • pozycja wyjściowa: siad prosty,
  • aktywność: skłon do przodu, próba dotknięcia stóp palcami dłoni,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.
     
    23-24. Ćwiczenie rozciągające mięśnie łydki


 

  1. Ćwiczenie czucia głębokiego kończyn dolnych (zdj. 25–26)
  • pozycja wyjściowa: leżenie tyłem, KKG wzdłuż tułowia, KKD zgięte w stawach biodrowych i kolanowych pod kątem prostym, stopy oparte na piłce położonej na ścianie,
  • aktywność: prostowanie jednej kończyny dolnej w stawie kolanowym, przesuwanie stopy po piłce z równoczesnym jej wciskaniem podczas przetaczania po piłce; stopa drugiej kończyny spoczywa na piłce,
  • ćwiczenie wykonuje się naprzemiennie raz jedną kończyną dolną, raz drugą,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.
     
25-26. Ćwiczenie czucia głębokiego kończyn dolnych

 

  1. Ćwiczenie czucia głębokiego kończyn dolnych (zdj. 27–28)
  • pozycja wyjściowa: leżenie tyłem, KKG wzdłuż tułowia, KKD zgięte w stawach biodrowych i kolanowych pod kątem prostym, stopy spoczywają na piłce opartej o ścianę,
  • aktywność: wciskanie piłki obunóż,
  • utrzymanie przez 5 s i rozluźnienie,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.
     
27-28. Ćwiczenie czucia głębokiego

 

  1. Ćwiczenie czucia głębokiego kończyn dolnych (zdj. 29–30)
  • pozycja wyjściowa: pozycja stojąca na poduszce sensomotorycznej,
  • uniesienie wysoko prawego kolana, przeniesienie ciężaru ciała na lewą stopę,
  • ćwiczenie wykonuje się naprzemiennie prawą i lewą kończyną dolną,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.
     
    29-30. Ćwiczenie czucia głębokiego

 

  1. Ćwiczenie wzmacniające mięsień czworogłowy uda – przysiad (zdj. 31–32) 
  • pozycja wyjściowa: pozycja stojąca, stopy ustawione równolegle na szerokość bioder, napięte mięśnie brzucha, miednica ustawiona w tyłopochyleniu, łopatki ściągnięte,
  • aktywność: zgięcie stawów biodrowych oraz kolanowych, bez zmiany ustawienia stóp,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.

     
    31-32. Wzmacnianie mięśnia czworogłowego – przysiad

 

  1. Ćwiczenie wzmacniające mięsień czworogłowy uda – zakroki (zdj. 33–34) 
  • pozycja wyjściowa: pozycja stojąca, stopy ustawione równolegle na szerokość bioder, napięte mięśnie brzucha, łopatki ściągnięte, w obu rękach sztangielki,
  • pochylenie tułowia lekko do przodu, przeniesienie prawej nogi w tył, zgięcie obu kolan do 90°, zbliżanie prawego kolana do podłoża (kolano powinno być skierowane na zewnątrz),
  • powrót do pozycji wyjściowej,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.
     
    33-34. Ćwiczenie – zakroki

 

  1. Ćwiczenie wzmacniające mięsień czworogłowy uda – wykroki (zdj. 35–36)
  • pozycja wyjściowa: pozycja stojąca, stopy ustawione równolegle na szerokość bioder, napięte mięśnie brzucha, łopatki ściągnięte, w obu rękach sztangielki,
  • przeniesienie prawej nogi do przodu, zgięcie obu kolan do 90°, zbliżanie lewego kolana do podłoża (kolano powinno być skierowane na zewnątrz),
  • przeniesienie ciężaru ciała na nogę wykroczną,
  • powrót do pozycji wyjściowej,
  • ćwiczenie należy powtórzyć 12 razy.
     
    35-36. Ćwiczenie – wykroki

 

  1. Ćwiczenie wzmacniające mięśnie pośladków ud i łydek – przysiad przy ścianie (zdj. 37–38)
  • pozycja wyjściowa: pozycja stojąca, stopy ustawione na szerokość barków, dociśnięte całą powierzchnią do podłoża; plecy proste, głowa w przedłużeniu kręgosłupa w pozycji neutralnej, wzrok skierowany przed siebie, łopatki ściągnięte, KKG uniesione w przód, klatka piersiowa wypięta do przodu,
  • aktywność: oparcie o ścianę, wykonanie przysiadu do momentu, kiedy uda będą równoległe do podłoża, utrzymanie pozycji przez 5 s, powrót do pozycji wyjściowej,
  • należy zwrócić uwagę na ustawienie kolan lekko na zewnątrz, napięcie mięśni brzucha oraz dociśnięcie odcinka lędźwiowego do ściany podczas przysiadu.

     
    37-38. Ćwiczenie – przysiad przy ścianie


Kinesiotaping

W pierwszych trzech tygodniach leczenia usprawniającego stosowano taśmy w celu zmniejszenia bólu podczas wykonywania ćwiczeń oraz dla poprawy ślizgu rzepki. W kolejnych trzech tygodniach taping stosowano tylko podczas ćwiczeń, które powodowały dolegliwości bólowe kolana. W ostatnich czterech tygodniach usprawniania kinesiotaping nie był stosowany.

Przykładowe aplikacje stosowane u pacjentki

  1. Aplikacja nr 1 (zdj. 39)
  • pozycja wyjściowa: leżenie tyłem lub pozycja półsiedząca, kończyna dolna prawa prosta,
  • oklejenie:
  • dwa plastry długości ok. 20 cm,
  • środek plastra naklejany na bocznej stronie stawu kolanowego z naprężeniem 75–100%,
  • końce bez naciągu, taka sama aplikacja po drugiej stronie stawu kolanowego (od strony przyśrodkowej).

     
    39. Taping – poprawa stabilizacji, wsparcie mięśni, odprowadzenie nadmiaru chłonki

 

  1. Aplikacja nr 2 (zdj. 40)
  • taśma na mięsień czworogłowy uda (głowa przyśrodkowa) za pomocą taśmy „Y” w celu stymulacji aktywności mięśnia,
  • przy wyprostowanym kolanie naklejana baza taśmy „I” na guzowatości piszczelowej bez rozciągnięcia,
  • podczas zginania kolana naklejana baza i taśma wzdłuż brzegu przyśrodkowego rzepki w kierunku proksymalno-bocznym (ze średnim rozciągnięciem),
  • podczas naklejania drugiej taśmy powtórzenie powyższej techniki, tym razem wzdłuż brzegu bocznego rzepki.

     
    40. Taping – poprawa stabilizacji, wsparcie mięśni, odprowadzenie nadmiaru chłonki

 

  1. Aplikacja nr 3 – stabilizacja rzepki (zdj. 41)
  • pozycja wyjściowa: leżenie tyłem lub pozycja półsiedząca, kończyna dolna prawa prosta,
  • oklejenie:
  • taśma w kształcie litery „Y” – ogon taśmy poniżej kolana (7–10 cm),
  • przy zgiętym kolanie do kąta ok. 110° owijanie taśmy w kształcie litery „Y” wokół rzepki,
  • napięcie taśmy – ok. 70%, końcówka taśmy bez napięcia,
  • druga aplikacja w kształcie litery „Y” – ogon nieco powyżej kolana (7–10 cm), powtórzenie wspomnianych wyżej czynności.

     
    41. Taping kolana (stabilizacja rzepki)


Omówienie

Skala WOMAC zawiera głównie parametry określające stan funkcjonalny pacjenta, co pozwala w bardziej praktyczny sposób zaplanować leczenie usprawniające.
Dane uzyskane w skali WOMAC przed rozpoczęciem programu leczenia usprawniającego przedstawiono w tabeli 1.

 

Tabela 1. Skala WOMAC przed rozpoczęciem procesu usprawniania

Imię i nazwisko: ____________________________________________

Data: _______________

Instrukcja. Proszę ocenić stopień trudności działania w każdej kategorii według następującego wzoru:

Skala trudności: 0 = brak, 1 = niewielka, 2 = umiarkowana, 3 = duża, 4 = ekstremalna

Proszę zaznaczyć kółkiem jedną cyfrę obok każdej czynności.

Dolegliwości bólowe występujące podczas:

1. chodzenia po płaskiej powierzchni

0

1

2

3

 

2. wchodzenia po schodach

0

1

2

3

 

3. leżenia w nocy w łóżku

0

1

2

3

 

4. odpoczynku (siedzenia lub leżenia)

0

1

2

3

 

5. obciążania kończyny dolnej

0

1

2

3

 

Sztywność

1. sztywność poranna

0

1

2

3

 

2. sztywność występująca później w ciągu dnia

0

1

2

3

 

Aktywność fizyczna

1. schodze...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy