Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

10 lipca 2018

NR 89 (Grudzień 2017)

Zastosowanie technik masażu głębokiego w leczeniu najczęstszych kontuzji biegaczy - część 1
Zapalenie rozcięgna podeszwowego

0 362

W niniejszym cyklu zostaną przedstawione najbardziej powszechne kontuzje, z jakimi borykają się biegacze, jak również inni sportowcy. Omówione zostaną także adekwatne techniki masażu, automasażu oraz stretchingu, które rozwiążą problem lub też będą pomocne we wspomaganiu leczenia. Niniejszy artykuł poświęcono zapaleniu rozcięgna podeszwowego.

W 2016 r. odbyło się w Polsce aż 100 maratonów. Wzięło w nich udział blisko 50 tys. uczestników. Niewątpliwie bieganie staje się w naszym kraju sportem iście narodowym. Okazji do biegania nie brakuje. Jogging w osiedlowych parkach, zawody międzyszkolne, różnego rodzaju akcje charytatywne, maratony, półmaratony, piętnastki, dziesiątki, piątki itp. Jedno jest pewne – bieganie wciąga.

Powodów, dla których wkładamy adidasy i niezależnie od pogody wychodzimy zrobić kilka „pętli”, jest wiele. Moda, potrzeba zrzucenia zbędnych kilogramów, odstresowania się, zaimponowania sobie czy koleżance z pracy. Zastrzyk endorfin, którego doświadcza się podczas biegu, staje się uzależniający. Zarówno u amatorów biegających „dla siebie”, jak i zawodowych ultramaratończyków staje się to często przyczyną nadmiernego wzrostu objętości i intensywności treningu. To z kolei bez przemyślanych działań profilaktycznych prowadzi do przeciążeń układu ruchu i nieprzyjemnych kontuzji. W początkowej fazie problem dotyczy przeważnie tkanek miękkich, a więc aparatu mięśniowo-ścięgnisto-powięziowego. Jest to moment, w którym zastosowanie odpowiednich technik terapeutycznych, takich jak profesjonalnie wykonany masaż, może rozwiązać problem w zalążku. 

Zapalenie rozcięgna podeszwowego 

Rolą rozcięgna podeszwowego – silnej łącznotkankowej struktury, jest zapewnienie stopie stabilizacji oraz odpowiedniego wysklepienia, które przekłada się na amortyzację całego układu ruchu sportowca w trakcie biegu, marszu czy skoku. To właśnie stopa jako pierwsza przejmuje ogromne obciążenia związane z ciężarem ciała w bezpośrednim kontakcie z twardym podłożem. 

W 1954 r. nijaki J.H. Hicks opisał mechanizm stabilizacji stopy, w którym podczas zgięcia grzbietowego palców dochodzi do napięcia rozcięgna, co skutkuje zwiększeniem wysklepienia stopy. 

Charakterystyka

Osoba, u której rozwinęło się to schorzenie, najczęściej odczuwa przeciążeniowy ból podeszwowej strony stopy oraz okolicy pięty. Pojawia się rano, podczas kilku pierwszych kroków, następnie przechodzi, aby ponownie pojawić się w trakcie biegu. Rozcięgno podeszwowe to początek tylnej taśmy mięśniowo-powięziowej, zatem przyczyny oraz objawy towarzyszące mogą lokalizować się w ścięgnie Achillesa, mięśniu trójgłowym łydki, grupie kulszowo-goleniowej, mięśniach pośladkowych czy kręgosłupie. U 50% pacjentów w obrazie rentgenowskim na kości piętowej w miejscu przyczepu rozcięgna widoczny jest osteofit (ostroga piętowa), który u 20% bywa bezobjawowy.

Grupa ryzyka

Do grupy ryzyka należą osoby zbyt pronujące lub supinujące stopę podczas biegu, o nadmiernie wysklepionym bądź obniżonym łuku stopy, pracujące na co dzień na stojąco, kobiety noszące wysoki obcas bądź nawykowo unoszące pięty podczas pracy siedzącej, osoby z płaskostopiem, stopą wydrążoną, koślawą, szpotawą i z otyłością.

Przyczyny

Przyczyny stanowią źle dobrane obuwie do rodzaju stopy, zbyt duże obciążenia treningowe w zbyt krótkim czasie oraz zła technika biegu – najczęściej nadmierne pochylanie się lub spięcie stopy w fazie przetaczania. Niewątpliwie niekorzystny wpływ mają osłabione struktury działające synergicznie, a więc pomagające w utrzymaniu wysklepienia stopy, takie jak: mięsień piszczelowy tylny, zginacz długi palucha, odwodziciel palucha oraz mięsień strzałkowy długi. 

Diagnozowanie i różnicowanie

Windlass test – przy zgięciu grzbietowym palców pojawia się ból podczas palpacji rozcięgna, szczególnie po wewnętrznej stronie rozcięgna bliżej kości piętowej. Ponadto warto również spytać, czy zawodnik odczuwał szczególny dyskomfort i zmęczenie mm. goleni w trakcie biegania pod górę. Może to świadczyć o niewydolności mm. wysklepiających stopę, które wspierają rozcięgno podeszwowe.

 

Podczas różnicowania należy uwzględnić zespół kanału stępu (ucisk nerwu piszczelowego na wysokości stawu skokowego), urazowe uszkodzenie rozcięgna związane z silnym bólem w jego środkowej części oraz obrzękiem, spondyloartropatię, złamanie z przeciążenia kości piętowej.

Leczenie

Konieczne jest zaprzestanie przeciążania rozcięgna poprzez przerwę w treningach biegowych. Zaleca się uelastycznienie rozcięgna poprzez masaż i rozciąganie, rozciągnięcie zginaczy krótkich palców, mięśnia brzuchatego łydki i ścięgna Achillesa, a także mięśni kulszowych, pośladkowych oraz grzbietu. 

Należy zadbać o wzmacnianie mięśni wysklepiających stopę – mięśnia piszczelowego tylnego, zginacza długiego palucha, odwodziciela palucha oraz mięśnia strzałkowego długiego.

Niezbędne jest poprawienie techniki biegu. Wspomagająco stosuje się środki przeciwzapalne, takie jak chłodzenie, fizykoterapia, maści przeciwzapalne oraz kinesiotaping.

Warto zastosować masaż głę...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy