Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

14 września 2018

NR 97 (Wrzesień 2018)

Jak zostać specjalistą fizjoterapii?

687

Jedną z podstawowych obecnie różnic między magistrem a licencjatem fizjoterapii poza zróżnicowanym zakresem uprawnień zawodowych jest możliwość uzyskania tytułu specjalisty. Specjalistą może bowiem zostać tylko magister fizjoterapii.

Zgodnie z ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 505) fizjoterapeuta może uzyskać tytuł specjalisty po odbyciu szkolenia specjalizacyjnego ustalonego programem specjalizacji i zdaniu państwowego egzaminu (tzw. PESFZ). Rozdział 5 ustawy o zawodzie fizjoterapeuty (artykuły od 35 do 60) zawiera regulacje prawne dotyczące kształcenia podyplomowego fizjoterapeutów. Powyższa regulacja ustawowa dotyczy tylko jednej formy kształcenia podyplomowego, tj. specjalizacji. 
Szkolenie specjalizacyjne jest jednostopniowe. W tym samym czasie można odbywać tylko jedno szkolenie specjalizacyjne. Opłatę za nie oraz za Państwowy Egzamin Specjalizacyjny Fizjoterapeutów (PESFZ) ponosi fizjoterapeuta odbywający specjalizację, a ustala ją kierownik jednostki szkolącej (wynosi ona obecnie zależnie od województwa od 2 do 4 tys. zł za rok). Jednakże Minister Zdrowia może w ramach środków budżetu państwa, których jest dysponentem, dofinansować koszty związane ze szkoleniem specjalizacyjnym fizjoterapeutów. Nadzór nad prowadzeniem szkolenia specjalizacyjnego sprawuje Minister Zdrowia za pośrednictwem dyrektora Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP) z siedzibą w Warszawie. 
Według stanu z dnia 14 czerwca 2018 r. w Krajowym Rejestrze Fizjoterapeutów prowadzonym przez samorząd zawodowy zarejestrowanych było 52 132 fizjoterapeutów, w tym 788 osób posiadających specjalizację. Jak wynika z danych Krajowej Izby Fizjoterapeutów, tylko ok. 1,5% zarejestrowanych fizjoterapeutów posiada specjalizację.

POLECAMY

Postępowanie kwalifikacyjne

Wojewoda określa i ogłasza na swojej stronie internetowej listę wolnych miejsc szkoleniowych w dziedzinie fizjoterapii co najmniej na miesiąc przed terminem danego postępowania kwalifikacyjnego. W praktyce na stronach internetowych poszczególnych urzędów wojewódzkich zamieszczana jest informacja o procedurze składania wniosku (wraz ze wzorem wniosku), postępowaniu kwalifikacyjnym, przebiegu specjalizacji oraz wykaz jednostek prowadzących szkolenie specjalizacyjne w danym województwie wraz z liczbą miejsc szkoleniowych. Przykładowo: zgodnie z informacją umieszczoną na stronie Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego prawo do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego dla 
fizjoterapeutów na Podkarpaciu według stanu na czerwiec 2018 r. mają dwie jednostki:
Kliniczny Szpital Wojewódzki nr 2 im. św. Jadwigi Królowej w Rzeszowie oraz Centrum Medyczne „Medyk” sp. z o.o., 
sp. k. Rzeszów, ul. Szopena 1. Każda z tych jednostek ma po
10 miejsc szkoleniowych.

Szkolenie specjalizacyjne może rozpocząć fizjoterapeuta, który spełnia łącznie poniższe warunki:

  • złożył wniosek o rozpoczęcie szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie fizjoterapii, posiada prawo wykonywania zawodu fizjoterapeuty,
  • posiada tytuł magistra wymieniony w art. 13 ust. 3 ustawy o zawodzie fizjoterapeuty i spełnia wymagania określone w tym przepisie,
  • został zakwalifikowany do odbycia szkolenia specjalizacyjnego w postępowaniu kwalifikacyjnym.

.Fizjoterapeuta, które chce rozpocząć szkolenie specjalizacyjne, musi najpierw złożyć wniosek do wojewody właściwego ze względu na obszar województwa, na terenie którego zamierza odbywać szkolenie specjalizacyjne (np. do wojewody podkarpackiego, jeżeli zamierza odbywać specjalizację w Rzeszowie). Powinien on zawierać: imię (imiona) i nazwisko wnioskodawcy, nazwisko rodowe, miejsce i datę urodzenia, płeć, PESEL, numer dokumentu „Prawo wykonywania zawodu fizjoterapeuty”, obywatelstwo, adres do korespondencji oraz numer telefonu i adres poczty elektronicznej (jeżeli posiada), posiadany stopień naukowy lub tytuł naukowy, okres zatrudnienia w zawodzie oraz liczbę publikacji i ich wykaz. Do wniosku dołącza się: odpis dyplomu ukończenia uczelni wyższej, dokument potwierdzający okres zatrudnienia w zawodzie oraz oświadczenie dotyczące rodzaju publikacji. 
Rekrutacja odbywa się dwa razy w roku – wiosną i jesienią. Wniosek składa się każdego roku w terminie od 15 listopada do 15 grudnia na postępowanie kwalifikacyjne przeprowadzane w terminie od 16 grudnia do 15 stycznia albo od 30 kwietnia do 31 maja na postępowanie kwalifikacyjne przeprowadzane w terminie od 1 czerwca do 30 czerwca. Fizjoterapeuta ma miesiąc na złożenie wniosku i w świetle przepisów nie ma znaczenia termin złożenia wniosku (np. na początku czy pod koniec maja), byleby zrobił to w czasie granicznie wskazanym przez prawo. Co ważne, fizjoterapeuta ubiegający się o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego w dziedzinie fizjoterapii może być w danym terminie dopuszczony do postępowania kwalifikacyjnego tylko w jednym województwie (nie można równocześnie składać wniosków w różnych województwach). W celu zakwalifikowania wnioskodawcy do odbycia szkolenia specjalizacyjnego przeprowadza się postępowanie kwalifikacyjne, które obejmuje ocenę formalną wniosku o rozpoczęcie szkolenia specjalizacyjnego oraz postępowanie konkursowe. To ostatnie toczy się bez udziału fizjoterapeuty.
Postępowanie konkursowe przeprowadza się, jeżeli liczba kandydatów do odbycia szkolenia specjalizacyjnego jest większa niż liczba miejsc szkoleniowych. W postępowaniu konkursowym przyznaje się punkty m.in. za staż pracy w zawodzie fizjoterapeuty, w pełnym wymiarze czasu pracy (2 pkt za każdy rok, jednak nie więcej niż 6 pkt), posiadanie stopnia naukowego doktora (18 pkt), opublikowanie podręcznika naukowego/artykułu naukowego z zakresu fizjoterapii. Wydaje się, że punktacja przyznawana za posiadanie tytułu doktora jest zawyżona i w rezultacie w istotny sposób zmniejsza szanse na ubieganie się o przyjęcie na specjalizację wielu dobrych praktyków, tym bardziej że dłuższy staż pracy, a zatem doświadczenie, też nie ma większego znaczenia (np. trzy lata pracy są punktowane tak samo jak 10 lat). Zdaniem autorki maksymalnie powinno być przyznawane w powyższym przypadku 6 pkt. Specjalizacja nie jest powiązana z karierą naukową, a ukierunkowana na praktykę, dlatego też powyższą preferencję należy uznać co najmniej za nieuzasadnioną i wymagającą zmiany przepisów.
W przypadku gdy co najmniej dwóch kandydatów ubiegających się o miejsce szkoleniowe w dziedzinie fizjoterapii uzyskało identyczny wynik w postępowaniu konkursowym, uwzględnia się wynik studiów na dyplomie ukończenia studiów wyższych. Do odbywania szkolenia specjalizacyjnego kwalifikuje się fizjoterapeutów w liczbie odpowiadającej liczbie wolnych miejsc przyznanych na dane postępowanie kwalifikacyjne w dziedzinie fizjoterapii w danym województwie, w kolejności od najwyższego wyniku uzyskanego w postępowaniu konkursowym. Wojewoda zawiadamia wnioskodawcę o wyniku postępowania kwalifikacyjnego.

Szkolenie

Szkolenie specjalizacyjne w ramach kształcenia podyplomowego jest prowadzone przez podmioty zwane jednostkami szkolącymi, po uzyskaniu akredytacji udzielonej przez dyrektora CMKP. Zazwyczaj są to szpitale kliniczne posiadające oddział rehabilitacji.
Podmiot zamierzający prowadzić szkolenie specjalizacyjne składa do dyrektora CMKP wniosek o udzielenie akredytacji. Dyrektor CMKP po ocenie wniosku dokonuje wpisu jednostki szkolącej na prowadzoną przez siebie listę jednostek posiadających akredytację wraz z określeniem maksymalnej liczby miejsc szkoleniowych w zakresie danego szkolenia specjalizacyjnego dla osób mogących odbywać szkolenie specjalizacyjne, na okres pięciu lat. Publikuje on też i aktualizuje na swojej stronie internetowej listę jednostek szkolących. Ponadto dyrektor CMKP publikuje na swojej stronie internetowej listy staży kierunkowych oraz kursów specjalizacyjnych objętych programem specjalizacji. Ten zaś jest opracowywany przez zespół ekspertów powołany przez dyrektora CMKP. Jest on dostępny na stronie www.cmkp.edu.pl/
ksztalcenie/ksztalcenie-specjalizacyjnefizjoterapeutow/programy-specjalizacji/.
Osobie zakwalifikowanej do rozpoczęcia szkolenia specjalizacyjnego właściwy wojewoda wydaje kartę przebiegu szkolenia specjalizacyjnego, zwaną KS, z określoną planowaną datą rozpoczęcia szkolenia specjalizacyjnego. 
KS z wymaganymi wpisami stanowi dowód odbycia szkolenia specjalizacyjnego zgodnie z programem specjalizacji. Rejestr fizjoterapeutów odbywających szkolenie specjalizacyjne jest prowadzony przez dyrektora CMKP w systemie teleinformatycznym.
Fizjoterapeuta, zakwalifikowany do rozpoczęcia szkolenia specjalizacyjnego, rozpoczyna je w terminie nie dłuższym niż trzy miesiące od daty określonej w KS jako planowana data rozpoczęcia szkolenia. 

Fizjoterapeuta uprawniony do podjęcia szkolenia specjalizacyjnego może je odbywać na podstawie:

  • umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony albo określony czasem specjalizacji z podmiotem, który uzyskał akredytację do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego, i płatnego urlopu szkoleniowego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów lub urlopu bezpłatnego udzielonego na czas realizacji kursów i staży kierunkowych, 
  • umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony bądź określony okresem specjalizacji z innym podmiotem niż podmiot, który uzyskał akredytację do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego, i płatnego urlopu szkoleniowego udzielonego na podstawie odrębnych przepisów na czas realizacji podstawowego stażu specjalizacyjnego, kursów i staży kierunkowych, 
  • umowy zawartej na okres specjalizacji z podmiotem, który uzyskał akredytację do prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego, albo poszerzenia zajęć programowych stacjonarnych studiów doktoranckich o program specjalizacji zgodny z kierunkiem tych studiów.

Fizjoterapeuta, o którym mowa w pkt 1 i 2, zawiera z pracodawcą umowę określającą wzajemne prawa i obowiązki stron wynikające z realizowania programu specjalizacji. Odbywa on szkolenie specjalizacyjne przez cały jego okres w pełnym wymiarze czasu pracy fizjoterapeuty zatrudnionego w podmiocie leczniczym lub w innej jednostce właściwej dla dziedziny fizjoterapii.
Szkolenie specjalizacyjne odbywa się pod nadzorem kierownika specjalizacji, który jest odpowiedzialny za ustalenie szczegółowych warunków i przebiegu szkolenia specjalizacyjnego w sposób zapewniający realizację programu specjalizacji. Kierownika specjalizacji powołuje i odwołuje kierownik jednostki szkolącej. Kierownik specjalizacji może wykonywać swoje obowiązki związane ze szkoleniem specjalizacyjnym wobec nie więcej niż trzech osób (wyjątkowo czterech osób).
Okres szkolenia specjalizacyjnego może być wydłużony (z uwagi na określone nieobecności, np. urlop wychowawczy), ale także skrócony. Okres szkolenia specjalizacyjnego określony w programie specjalizacji może być skrócony na uzasadniony wniosek osoby odbywającej szkolenie specjalizacyjne, pod warunkiem pełnego zrealizowania programu sp...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 11 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy