Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z praktyki gabinetu

23 lipca 2018

NR 71 (Kwiecień 2016)

Osteopatia trzewna. Wątroba

0 2048

Powiązania między narządami wewnętrznymi a układem mięśniowo-szkieletowym, naczyniowym i nerwowym powodują, że terapia manualna wisceralna powinna 
stanowić integralną część leczenia zaburzeń funkcjonalnych organizmu człowieka. Prawidłowe funkcjonowanie wątroby, żołądka, dwunastnicy, nerek czy jelit ma istotny wpływ na zdrowie człowieka, a dysfunkcja narządu może być przyczyną choroby 
czy dolegliwości. Może także przyczyniać się do utrzymywania złego stanu zdrowia, 
nie pozwalając na efektywne uruchomienie fizjologicznych mechanizmów samoleczenia. Dysfunkcja jednego z narządów wewnętrznych może wpływać na zmianę 
napięć w układzie mięśniowym, więzadłowym, stawowym i powięziowym, 
a także trawiennym, oddechowym, naczyniowym, nerwowym czy moczowo-płciowym.


Na połączenia układu trzewnego z somatycznym wpływa kilka rodzajów czynników – neurologiczne, naczyniowe i emocjonalne. Neurologiczne – poprzez unerwienie wielosegmentowe narządów wewnętrznych, bezpośredni ucisk i wspólne przewodzenie informacji drogami nerwowymi. Przykładem może być rzutowanie dolegliwości (bólu, napięcia) do prawego barku przez wątrobę w mechanizmie przeniesienia bodźca poprzez nerw przeponowy do okolicy unerwienia C3–C5. Narządy wewnętrzne powodują napięcie mięśni przykręgosłupowych, dysfunkcje stawowe oraz blokady ruchomości żeber. Poprzez bezpośrednie sąsiedztwo narządów i ich powiązania więzadłowe oraz naczyniowe organy mogą pociągać się lub wzajemnie uciskać, np. napieranie przepony na narządy znajdujące się pod nią (wątrobę, żołądek). Czynniki naczyniowe – długotrwałe napięcie mechaniczne tkanek niekorzystnie wpływa na ukrwienie, odżywienie i dotlenienie, a co za tym idzie – na prawidłowe funkcjonowanie innych struktur. Oddziaływanie emocjonalne – wpływ sfery emocjonalnej na dysfunkcję narządów wewnętrznych oraz napięcie w układzie mięśniowo-szkieletowym, np. wątroba jako organ związany z uczuciem gniewu. 

Rys. 1. Relacje topograficzne wątroby

Wątroba

Wątroba jest organem pokrytym otrzewną, z wyjątkiem „pola nagiego”, które jest bezpośrednio połączone z przeponą. Znajduje się pod prawym łukiem żebrowym, w nadbrzuszu oraz częściowo pod lewym łukiem żebrowym. Zbudowana jest z czterech różnej wielkości płatów – prawego, lewego, czworobocznego (pomiędzy pęcherzykiem żółciowym a więzadłem obłym) oraz ogonowego (w okolicy żyły głównej dolnej). Przepływ krwi przez wątrobę wynosi ok. 1,5 litra minutę. 

POLECAMY

Wątroba, nazywana organem żylnym, jest bardzo unaczyniona, ponieważ dociera do niej krew z całej jamy brzusznej. Problemy i dysfunkcje wątroby powodują zastoje żylne. Krew drenowana do wątroby poprzez żyłę wrotną uchodzi ze śledziony, żołądka, trzustki, jelit i przełyku.

Zwiększenie ciśnienia w systemie żylnym wątroby spowodowane jej przewlekłą niewydolnością lub dysfunkcją zwiększa ciśnienie w innych żyłach i powoduje odprowadzenie krwi do innych żył. Krew żylna odchodzi do okolicy rozworu przełykowego, co powoduje refluks, a z czasem żylaki przełyku. Krew znajduje także odejście w kierunku odbytu, powodując hemoroidy (żylaki odbytu). Zastoje żylne w okolicy odbytu przyczyniają się do powstania dolegliwości ze strony stawu krzyżowo-biodrowego czy odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa.      

Wątroba unerwiona jest: 

  • współczulnie – układ nerwowy od T7 do T10 przez nerw trzewny większy i mniejszy, 
  • przywspółczulnie – nerw błędny,
  • czuciowo – torebka wątroby jest unerwiona przez nerw przepony C3–C5. 

Podczas wdechu wątroba porusza się w kierunku brzusznym i doogonowym i pozostaje pod wpływem przepony i żołądka. 

Relacje topograficzne wątroby

  • Powierzchnia przeponowa (na wysokości 9.–12. żebra), powiązania z opłucną, płucami i sercem. 
  • Powierzchnia trzewna:

• zgięcie wątrobowe jelita grubego, 
• prawa część jelita grubego poprzecznego, 
• głowa trzustki, 
• dwunastnica część I i II, 
• odźwiernik, 
• sieć mała do żołądka,
• prawa nerka, prawe nadnercze.

  • Powierzchnia tylna: 

• przepona, żyła główna dolna, kręgosłup, 
• prawe nadnercze, prawa nerka, 
• przełyk. 

  • Powierzchnia brzuszna: 

• więzadło obłe, więzadło sierpowate, 
• pęcherzyk żółciowy (doogonowo).

Czynniki prawidłowego funkcjonowania wątroby

Prawidłowe mechaniczne funkcjonowanie wątroby uzależnione jest od kilku czynników:

  • zdrowej opłucnej i płuc,
  • elastyczności i napięcia przepony,
  • elastyczności powiązań więzadłowych, 
  • sprężystości samej wątroby,
  • prawidłowej pozycji podprzeponowej,
  • elastyczności naczyń żylnych wątroby,
  • zdrowego serca,
  • kręgosłupa wolnego od dysfunkcji, 
  • zdrowych nawyków żywieniowych.

Bezpośrednie powiązania wątroby:

  • więzadło trójkątne prawe – łączy ją z przeponą,
  • więzadło wieńcowe wątroby – łączy ją z przeponą,
  • więzadło trójkątne lewe – łączy ją z przeponą,
  • więzadło sierpowate – przepona, przednia ściana brzucha,
  • sieć mniejsza (więzadło wątrobowo-żołądkowe oraz wątrobowo-dwunastnicze łączy z żołądkiem, dwunastnicą, brzuszną częścią przełyku; występuje tu połączenie z przewodem żółciowym wspólnym, tętnicą wątrobową oraz żyłą wrotną), 
  • więzadło wątrobowo-nerkowe...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy