Dołącz do czytelników
Brak wyników

Postępowanie fizjoterapeutyczne u pacjenta z mięsakiem Ewinga

Artykuły z czasopisma | 9 listopada 2012 | NR 33
26

Mięsak Ewinga jest drugim pod względem częstości występowania rodzajem nowotworu kości u dzieci (tuż po osteosarcoma). Został on opisany po raz pierwszy w 1921 r. przez Jamesa Ewinga. Najczęściej występuje u chłopców (1,5: 1) i jest diagnozowany w okresie pomiędzy 4. a 15. rokiem życia. Należy do grupy guzów drobnokomórkowych neuroektodermalnych wywodzących się z pierwotnie niezróżnicowanych komórek mezenchymy szpiku kostnego. Rozwija się głównie w trzonach i przy nasadach kości długich, rzadziej w kościach płaskich, kręgosłupie.

Pierwszym objawem klinicznym obserwowanym u chorych z mięsakiem Ewinga jest ból (pojawia się po obciążeniu lub po małych urazach). Początkowo ma charakter bólu tępego i nawracającego, w późniejszej fazie rozwoju nowotworu przyjmuje formę ostrego i stale trwającego. Objawem, który powinien zaalarmować rodziców, jest ból nocny. Obserwuje się szybki rozwój guza, często towarzyszy temu podwyższona temperatura ciała, niedokrwistość, przyspieszony odczyn opadania krwinek, czasami – leukocy.toza. Postępujący rozrost daje stosunkowo szybko przerzuty do innych kości, płuc lub wątroby. Kryterium rozpoznania jest:

POLECAMY

  • rentgenogram (RTG) – umożliwia określenie lokalizacji guza z jego naciekaniem na tkanki miękkie,
  • rezonans magnetyczny (magnetic resonance imaging – MRI) – badanie to jest znacznie dokładniejsze od RTG i pozwala na precyzyjne określenie lokalizacji i wielkości guza oraz jego nacieków w tkankach miękkich,
  • scyntygrafia – ocenia, czy nastąpiły przerzuty do innych kości,
  • biopsja guza i jego badanie histopatologiczne są najistotniejszym elementem diagnostycznym i to one pozwalają na postawienie ostatecznej diagnozy.

 Leczenie guza polega na jego wycięciu z szerokim marginesem tkanek go otaczających oraz zastosowaniu chemioterapii (w postaci cytostatyków) i/lub radioterapii (mięsak Ewinga należy do grupy nowotworów promieniozależnych).

OPIS PRZYPADKU

Pacjentka, lat 13, mięsak Ewinga rozpoznany w lutym 2011 r. (obszar miednicy małej – kość kulszowa i łonowa prawa). Leczenie rozpoczęto od podania chemioterapii, następnie w lipcu 2011 r. wykonano hemipelwektomię prawostronną, wycinając guz i wszczepiając specjalny rodzaj endoprotezy stawu biodrowego (zdj. 1). Po zabiegu doszło do porażenia i nerwobólów w dystalnych częściach obszaru unerwionego przez nerw kulszowy prawy. Po 2 tygodniach kontynuowano chemioterapię. W październiku 2011 r. wykonano autologiczną transplantację komórek krwiotwórczych.

Zdj. 1

 

Pacjentka porusza się przy użyciu dwóch kul łokciowych, z łuską zabezpieczającą opadającą na stopę prawą. Pacjentka porusza się w wyrównującym asymetrię długości kończyn dolnych obuwiu (różnica w długości kończyn dolnych wynosi 3 cm – prawa kończyna dolna, w związku z zastosowana endoprotezą, jest dłuższa).

W lipcu 2012 r. pacjentka trafiła do naszego ośrodka z zaleceniem indywidualnej codziennej terapii ukierunkowanej na zwiększenie zakresu ruchu w stawie kolanowym i stawie biodrowym prawym. W początkowym okresie terapii problem stanowił stan fizyczny i psychiczny pacjentki: znaczna niedowaga, problem z siłą i wytrzymałością fizyczną oraz lękliwość, symptomy depresji, niestabilność emocjonalna. Oprócz fizjoterapii zaproponowano kontynuowanie terapii psychologicznej.

Terapia: szyna CPM (zakres zgięcia początkowo – 40°, stopniowo zwiększany, aby w efekcie uzyskać 90° zgięcia w stawie biodrowym i stawie kolanowym; zdj. 2).

Zdj. 2

 

Terapia w pozycji leżącej (na plecach, boku lewym, boku prawym w przypadku pracy pośredniej i brzuchu):

  • usprawnianie z wykorzystaniem ćwiczeń biernych i czynno-biernych dla stawu skokowego i całego obszaru stopy prawej,
  • mobilizacja rzepki,
  • ćwiczenia izometryczne mięśnia czworogłowego, mięśni pośladkowych, mięśni kulszowo-goleniowych, mięśnia brzuchatego oraz mięśni z obrębu kończyny dolnej prawej,
  • ćwiczenia czynne i wspomagane mięśni kończyny dolnej prawej,
  • terapia ukierunkowana na wzmocnienie rotatorów wewnętrznych stawu biodrowego prawego oraz zniwelowanie ustawienia spoczynkowego w rotacji zewnętrznej w stawie biodrowym prawym,
  • zastosowanie terapii w łańcuchach zamkniętych oraz terapii pośredniej przez zdrową kończynę dolną i zdrową kończynę górną (zdj. 11, 12),
  • streching mięśnia prostego uda (zdj. 13).

Terapia w pozycji siedzącej:

  • praca nad prawidłowym ustawieniem stawów biodrowych i tułowia,
  • praca nad obciążaniem pośladka prawego i stymulacja symetrycznego ustawienia miednicy w pozycji siedzącej,
  • terapia ukierunkowana na poprawę wzorca chodu (rocking i scooting jako wzorce konieczne przy pracy miednicy w trójwymiarowej płaszczyźnie w trakcie chodu; zdj. 3), prawidłowe ustawienie kończyny dolnej prawej w podporze (szczególne skupienie uwagi na skorygowanym ustawieniu stopy i stawu skokowego; zdj. 4),
  • praca nad obciążaniem kończyny dolnej w siadzie poprzez pracę pośrednią, przy korzystaniu z terapii torowania nerwowo-mięśniowego (prorioceptive neuromuscular facilitation – PNF), przez tułów i kończyny górne (zdj. 5),
  • zastosowanie terapii z piłką szwedzką w celu zwiększenia zakresu zgięcia w stawie kolanowym prawym (zdj. 6),
  • czynno-bierne i czynne ćwiczenia mięśni stawu kolanowego prawego w siadzie (głównie mięsień prosty uda i mięśnie obszerne oraz grupa mięśni kulszowo-goleniowych). 
Zdj. 3

 

Zdj. 4

 

Zdj. 5

 

Zdj. 6

 

Terapia w poręczach

Praca nad prawidłowym obciążeniem kończyny dolnej...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy

    Agnieszka Książek-Czekaj

    Absolwentka UJK w Kiecach i AWF w Warszawie. studiowała fizjoterapię, w 2015 uzyskała tytuł specjalisty. Ukończyła liczne szkolenia z zakresu fizjoterapii, uczestniczka licznych konferencji i autorka licznych publikacji. Od 2006 roku pracuje z pacjentami dorosłymi oraz dziećmi. W zakresie jej zainteresowań znajduje się ortopedia, wady postawy oraz dysfunkcje stawów skroniowo-żuchwowych.   

    Eliza Krzeszowska

    Magister fizjoterapii, absolwentka Uniwersytetu Rzeszowskiego Wydziału Medycznego (2010), od 4 lat współwłaściciel gabinetu rehabilitacji Fizjomed s.c. Dyplomowany terapeuta metod PNF, FED, Kinesilotaping, w trakcie szkolenia z Terapii Manualnej Niemieckiej. Pracuje z pacjentmi neurologicznymi, ortopedycznymi i dziećmi z wadami postawy.

    Marek Wiecheć

    Dr n. med, absolwent kierunku rehabilitacja ruchowa Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie, certyfikowany terapeuta PNF, FED, Kinesiology Taping, absolwent wielu kursów w zakresie fizjoterapii. Kierownik Katedry Fizjoterapii WSBiP w Ostrowcu Świętokszyskim., pracownik naukowo-dydaktyczny WSBiP w Ostrowcu Świętokszyskim. Współautor trzech wydań Przewodnika metodycznego po wybranych zabiegach fizykalnych, współautor trzech rozdziałów w Wielkiej Fizjoterapii, autor i współautor rozdziałów w pięciu innych wydawnictwach książkowych, autor i współautor podad 60 artykułów, wystąpień i prac naukowych. Organizator kursów i wykładowca na kurach poświęconych fizykoterapii. Propagator zastosowania fizykoterapii w medycynie weterynaryjnej. Prowadzi własną praktykę fizjoterapeutyczną.