Dołącz do czytelników
Brak wyników

Stopa wydrążona – propozycje terapii

Artykuły z czasopisma | 7 listopada 2015 | NR 66
13


Ćwiczenie 1: Techniki tkanek miękkich rozcięgno-podeszwowe i mięśnie krótkie stopy zlokalizowane po stronie podeszwowej

  • Cel: Zmniejszenie napięcia tkanek miękkich zlokalizowanych na podeszwowej stronie stopy.
  • Pozycja wyjściowa:

1. Dziecko znajduje się w pozycji leżenia przodem.
2. Staw kolanowy zgięty do ok. 90°, stopa w pozycji nieznacznego zgięcia podeszwowego z palcami ustawionymi w zgięciu, co kontroluje prawa dłoń terapeuty.
3. Palce lewej dłoni zagłębione w tkankach miękkich stopy od strony przyśrodkowej.

POLECAMY

  • Sposób wykonania ćwiczenia: Najlepiej wyczuwalne będzie grube i twarde pasmo rozcięgna podeszwowego stopy rozciągające się od pięty aż do głów poszczególnych kości śródstopia. W tej pozycji terapeuta ma również dostęp do mięśni krótkich zginaczy stopy (zginacz krótki palców, zginacz krótki palucha), a także mięśnia zginacza długiego palucha. Terapeuta ocenia palpacyjnie napięcie poszczególnych tkanek i w zależności od potrzeby w pozycji zbliżonych przyczepów umieszcza swoje palce lewej ręki w odpowiednich bruzdach międzymięśniowych (ryc. A). Następnie w celu wykonania techniki terapeuta prawą ręką wykonuje stopniowe i powolne pogłębianie ruchu zgięcia grzbietowego w stawie skokowym oraz wyprostu w stawach międzypaliczkowych oraz paliczkowo-śródstopnych, cały czas utrzymując palce lewej ręki w leczonym miejscu. Gdy podczas wykonywania ruchu terapeuta poczuje pojawiające się pod palcami napięcie tkanek lub gdy nasilą się dolegliwości bólowe pacjenta, należy zatrzymać ruch i zaczekać na zmniejszenie napięcia tkanek. Gdy to nastąpi, można wrócić do stopniowego pogłębiania ruchu (ryc. B).
  • Liczba powtórzeń: Całą czynność w zależności od potrzeb można powtórzyć kilkakrotnie, tak aby napięcie tkanek i ich bolesność uległa zmniejszeniu. Standardowo wykonuje się ok. 5 powtórzeń.
  • Oczekiwany efekt: Zmniejszenie napięcia na tkankach miękkich znajdujących się na podeszwowej stronie stopy.
  Ryc. 1A–B. Techniki tkanek miękkich rozcięgno-podeszwowe i mięśnie krótkie stopy zlokalizowane po stronie podeszwowej

 

Ryc. 1B

Ćwiczenie 2: Techniki mobilizacji ograniczonego ślizgu grzbietowego kości sześciennej względem kości piętowej oraz V kości względem kości sześciennej

  • Pozycja wyjściowa:

1. Dziecko znajduje się w pozycji leżenia przodem ze stopą i podudziem podpartymi na klinie terapeutycznym.

  • Sposób wykonania ćwiczenia: Terapeuta lewą ręką obejmuje kość piętową i dociska ją do klina w celu lepszej stabilizacji. Prawa ręka terapeuty wykonuje mobilizację ograniczonego ślizgu grzbietowego kości sześciennej względem kości piętowej poprzez głowę II kości śródręcza. Mobilizację wykonuje się w stopniu II i III napięcia struktur torebki stawowej w czasie od minimum 7 sekund do 1,5 minut, zależnie od tolerancji dziecka. W celu mobilizacji ograniczonego ślizgu grzbietowego V kości śródstopia należy odpowiednio zmienić chwyt. Terapeuta stabilizuje kość sześcienną, która jest podparta na klinie terapeutycznym, natomiast drugą ręką wykonuje mobilizację V kości śródstopia w kierunku dogrzbietowym.
  • Liczba powtórzeń: Poszczególne mobilizacje dla każdego stawu wykonuje się standardowo w 3 powtórzeniach, trwających od 7 sekund do ok. 1,5 minuty w zależności od tolerancji dziecka.
  • Oczekiwany efekt: Odtworzenie ślizgu grzbietowego kości sześciennej względem kości piętowej oraz V kości śródstopia względem kości sześciennej.
  Ryc. 2. Techniki mobilizacji ograniczonego ślizgu grzbietowego kości sześciennej względem kości piętowej oraz V kości względem kości sześciennej

Ćwiczenie 3: Techniki mobilizacji ograniczonego ślizgu grzbietowego kości skokowej względem kości łódkowatej oraz kości klinowatej I względem kości łódkowatej

  • Cel: Poprawa ruchomości śródstopia.
  • Pozycja wyjściowa:

1. Dziecko znajduje się w pozycji leżenia przodem ze stopą i podudziem podpartymi na klinie terapeutycznym. 
2. Kość skokowa podparta jest na klinie terapeutycznym.

  • Sposób wykonania ćwiczenia: Terapeuta lewą ręką obejmuje kość piętową i dociska ją do klina w celu lepszej stabilizacji stopy. Prawa ręka terapeuty wykonuje mobilizację ograniczonego ślizgu grzbietowego kości łódkowatej względem kości skokowej poprzez głowę II kości śródręcza. Mobilizację wykonuje się w stopniu II i III napięcia struktur torebki stawowej w czasie od minimum 7 sekund do 1,5 minuty, zależnie od tolerancji pacjenta. W celu mobilizacji ograniczonego ślizgu grzbietowego kości klinowatej I należy odpowiednio zmienić chwyt. Terapeuta stabilizuje kość łódkowatą, która jest podparta na klinie terapeutycznym, natomiast drugą ręką wykonuje mobilizację kości klinowatej I w kierunku dogrzbietowym.
  • Liczba powtórzeń: Poszczególne mobilizacje dla każdego stawu wykonuje się standardowo w 3 powtórzeniach, trwających od 7 sekund do ok. 1,5 minuty w zależności od tolerancji dziecka.
  • Oczekiwany efekt: Poprawa zakresu ruchomości śródstopia, odtworzenie ślizgu grzbietowego kości skokowej względem kości łódkowatej oraz kości klinowatej i względem kości łódkowatej.
  Ryc. 3. Techniki mobilizacji ograniczonego ślizgu grzbietowego kości skokowej względem kości łódkowatej oraz kości klinowatej I względem kości łódkowatej

Ćwiczenie 4: Techniki poizometrycznej relaksacji mięśni (PIR) dla mięśnia piszczelowego tylnego

  • Cel: Poprawa zakresu ruchu ewersji w stawie skokowym dolnym.
  • Pozycja wyjściowa:

1. Dziecko w pozycji leżenia przodem, z kolanem zgiętym pod kątem ok. 90°.
2. Terapeuta lewą dłonią obejmuje dystalną część podudzia pacjenta dla lepszej stabilizacji, a prawą dłonią obejmuje stopę od jej strony przyśrodkowej oraz od powierzchni podeszwowej.
3. Stopa znajduje się w pozycji neutralnej.

  • Sposób wykonania ćwiczenia: W celu zmniejszenia napięcia mięśniowego mięśnia piszczelowego tylnego terapeuta może wykonać technikę relaksacji poizometrycznej. W pozycji początkowej dziecko nie powinno odczuwać żadnego rozciągania. Następnie prosi się o wykonanie lekkiego napięcia mięśnia poprzez dociśnięcie przodostopia do przedramienia terapeuty na 20–30% siły maksymalnej. Takie napięcie pacjent utrzymuje przez ok. 5 sekund. Po tym czasie prosi się o rozluźnienie napięcia i po 1–2 sekundach terapeuta nieznacznie pogłębia ruch zgięcia grzbietowego w stawie skokowym poprzez przeniesienie swojego ciężaru ciała na przedramię, aż do odczucia pierwszego napięcia wraz z komponentą ewersji (ryc. B). W tym nowym zakresie należy pozostać przez kolejne 30 sekund. Całą sekwencję, czyli napięcie – rozluźnienie – rozciągnięcie, można powtórzyć 3–5 razy. Na koniec dla zwiększenia efektu rozluźnienia mięśnia piszczelowego tylnego można wykonać napięcie jego antagonisty, czyli mięśni zginaczy grzbietowych stopy. W tym celu po wykonaniu ostatniej sekwencji dziecko proszone jest o utrzymanie zgięcia grzbietowego stopy, a terapeuta po przełożeniu ręki na grzbietową powierzchnię stopy wykonuje opór w kierunku zgięcia podeszwowego. Napięcie powinno trwać ok. 10 sekund i intensywnością 50% siły maksymalnej.
  • Oczekiwany efekt: Zmniejszenie napięcia mięśnia piszczelowego tylnego, poprawa zakresu ruchu ewersji.
  Ryc. 4A–B. Techniki PIR dla mięśnia piszczelowego tylnego

 

Ryc. 4B

Ćwiczenie 5: Technika PIR dla mięśnia płaszczkowatego

  • Cel: Poprawa ruchomości w stawie skokowym górnym w kierunku zgięcia grzbietowego.
  • Pozycja wyjściowa:

1. Dziecko w pozycji leżenia przodem, z kolanem zgiętym pod kątem ok. 90°.
2. Terapeuta lewą dłonią obejmuje dystalną część podudzia dziecka dla lepszej stabilizacji, a prawą dłonią obejmuje stopę od strony podeszwowej.
3. Stopa znajduje się w pozycji neutralnej.

  • Sposób wykonania ćwiczenia: W celu zmniejszenia napięcia mięśniowego mięśnia płaszczkowatego terapeuta może wykonać technikę relaksacji poizometrycznej. W pozycji początkowej pacjent nie powinien odczuwać żadnego rozciągania. Następnie prosi się go o wykonanie lekkiego napięcia mięśnia płaszczkowatego poprzez...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań czasopisma "Praktyczna Fizjoterapia i Rehabilitacja"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy